Аляксандр Дзмітрыевіч Каваленя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аляксандр Дзмітрыевіч Каваленя
Дата нараджэння 21 лютага (5 сакавіка) 1895
Месца нараджэння
Дата смерці 27 жніўня 1937(1937-08-27) (42 гады)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці вучоны
Альма-матар

Аляксандр Дзмітрыевіч Кавале́ня (1895, в. Кашніцы, Гродзенскі павет, Гродзенская губерня, цяпер Бераставіцкі раён — 27 жніўня 1937, Мінск) — беларускі археолаг.

Праца[правіць | правіць зыходнік]

У 1929 годзе скончыў БДУ. Яшчэ ў студэнцкія гады праводзіў раскопкі ў Тураве (1927). З 1932 навуковы супрацоўнік секцыі археалогіі Інстытуту гісторыі БелАН. Даследаваў унікальныя помнікі — стаянкі палеаліту (Бердыж, Юравічы). Збіраў матэрыялы для археалагічнай карты Беларусі. Займаўся вывучэннем старажытнага Мінску.

Адзін з «бацькоў беларускай археалогіі». Разам з Аляксандрам Ляўданскім, Сяргеем Дубінскім з'яўляецца адным з аўтараў трохтомнага выдання «Працаў» — навуковага зборніка Інбелкульта па археалогіі. Падрыхтаваны вучонымі чацверты том «Працаў» не пабачыў свет — быў знішчаны органамі НКВД у наборы.

Арыштаваны ў 1937. Расстраляны 28 жніўня 1937 г. па абвінавачанні ў шпіянажы на карысць Польшчы. Рэабілітаваны 16 кастрычніка 1958.

Рэпрэсіі[правіць | правіць зыходнік]

Забойства Кавалені, Ляўданскага, Дубінскага, сыход у нябыт іншых даследчыкаў азначаў амаль поўнае вынішчэнне беларускай археалагічнай навукі. Страты павялічыліся вайной.

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

У Курапатах стаіць вялікі дубовы крыж — знак памяці сучаснага пакалення археолагаў пра нявінна забітых калег, якія закладалі падмурак акадэмічнай археалогіі: Аляксандру Ляўданскаму, Аляксандру Каваленю, Сяргею Дубінскаму.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]