Бенедыкт Дыбоўскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Бенедыкт Дыбоўскі
Benedykt Dybowski
Benedykt Dybowski 1.PNG
Дата нараджэння

30 красавіка (12 мая) 1833[1]

Месца нараджэння

Адамарын[d], Вілейскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя

Дата смерці

31 студзеня 1930(1930-01-31)[2] (96 гадоў)

Месца смерці

Львоў, Польшча[2]

Месца пахавання

Лычакаўскія могілкі[d]

Грамадзянства

Flag of Russia.svg Расійская імперыя
Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Аўстра-Венгрыя
Flag of Poland.svg Польшча

Род дзейнасці

натураліст, урач, вучоны, заолаг

Навуковая сфера

геаграфія, заалогія, лінгвістыка, антрапалогія, літаратуразнаўства

Альма-матар

Тартускі ўніверсітэт

Commons-logo.svg Бенедыкт Дыбоўскі на Вікісховішчы
Сістэматык жывой прыроды
Band 1x200px.png
Даследчык, які апісаў шэраг заалагічных таксонаў. Для ўказання аўтарства, назвы гэтых таксонаў суправаджаюць абазначэннем «Dybowski».

Benedykt Dybowski на Віківідах
Старонка на Віківідах
Category:Benedykt Dybowski на Вікісховішчы
Выявы на Вікісховішчы

Бенедыкт Іванавіч Дыбоўскі (12 мая 1833, м. Адамарын каля Маладзечна — 31 студзеня 1930) — расійскі, беларускі і польскі заолаг, прыродазнавец, урач. Член-карэспандэнт АН СССР (1928). Брат Уладзіслава Дыбоўскага.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў былым маёнтку Адамарын Вілейскага павета Мінскай губерні[3]. Належаў да сярэднезаможнага шляхецкага роду Дыбоўскіх з Менскага павета ВКЛ.

Вучыўся ў Мінскай губернскай гімназіі. Медыцыну i прыродазнаўчыя навукі вывучаў у Дэрпце, Браславе i Берліне, дзе ў 1860 атрымаў ступень доктара медыцыны. 3 1862 экстраардынарны прафесар заалогіі i палеанталогіі ў Варшаве[3].

За ўдзел у нацыянальна-вызваленчым паўстанні ў 1864 годзе асуджаны на 15 гадоў катаргі i сасланы ў Сібір. Але i там ён працягваў навуковую дзейнасць: даследаваў жывёльны i раслінны свет возера Байкал, рэк Амур i Ангара, узбагаціў заалогію шэрагам новых адкрыццяў[3].

У 1877 вярнуўся на радзіму. Неўзабаве, маючы намер вывучаць Камчатку, пасяліўся ў Петрапаўлаўску, дзе займаў пасаду ўрача. 3 1882 года прафесар заалогіі ў Львоўскім універсітэце. Тут ён арганізаваў музей заалогіі з камчацкіх экспанатаў. Вывучаў беларускія азёры Любань, Свіцязь, Чорнае i інш. Яго шматлікія артыкулы па заалогіі надрукаваны ў рускіх, польскіх, нямецкіх часопісах. Паводле светапогляду Дыбоўскі быў рэвалюцыйным дэмакратам, у поглядах на прыроду — матэрыялістам. Змагаўся супраць рэлігійных забабонаў, клерыкалаў i розных рэакцыянераў. Ён адзін з першых у Еўропе стаў прыхільнікам i прапагандыстам эвалюцыйнай тэорыі Ч. Дарвіна. У сваіх працах i лекцыях даказваў, што жывёльны i раслінны свет развіваецца па натуральных законах[3].

Даследаваў гісторыю і этнаграфію беларусаў[4].

Зноскі

  1. веб-страница
  2. 2,0 2,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #119401371 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыкл. даведнік / Беларус. Энцыкл.; Гал. рэд. «Беларус. Энцыкл.»: Б. І. Сачанка (гал. рэд) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1995.
  4. Генадзь Каханоўскі. Дыбоўскі Бенядзікт Іванавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. С. 322.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]