Горад Бардо

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Бардо
Bordeaux
Герб
Герб
Montage Bordeaux 1.jpg

Каардынаты: 44°50′00″ пн. ш. 0°34′00″ з. д. / 44.833333° пн. ш. 0.566667° з. д. (G) (O) (Я)44°50′00″ пн. ш. 0°34′00″ з. д. / 44.833333° пн. ш. 0.566667° з. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Дэпартамент
Мэр
Алан Жупэ
Плошча
49,36 км²
Вышыня цэнтра
6 м
Насельніцтва (2008)
250 082 чалавек
Шчыльнасць
5 066 чал./км²
Часавы пояс
Паштовы індэкс
33000-33300, 33800
Афіцыйны сайт

Бардо (Францыя)
Бардо
Бардо

Бардо (фр.: Bordeaux, акс.: Bordèu) — горад у Францыі, цэнтр гістарычнай вобласці Аквітанія і сучаснага дэпартамента Жыронда. Размешчаны на берагах Гарон, вядомы сваімі традыцыямі і поспехамі ў галіне вінаробства. Насельніцтва налічвае каля 285 тыс. чал. (2008).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Прыкладна паміж 30 000 і 20 000 гадоў таму, тэрыторыя сучаснага Бардо была заселеная неандэртальцамі стаянкі якіх былі знойдзеныя ў вядомай пячоры Pair-non-Pair каля Бур сюр Жырандэ, на поўнач ад Бардо.

Каля 300 года да н. э. у наваколлі было заснаванае кельцкае паселішча Burdigala. Паселішча было заваяванае рымлянамі ў 60 годзе да н. э. і стала цэнтрам гандлю волавам і свінцом. Праз некаторы час горад стаў сталіцай рымскай правінцыі Аквітанія, і найбольшы росквіт быў дасягнуты ў IIІ стагоддзі. У 276 годзе Бардо быў разрабаваны вандаламі. У 409 годзе горад зноў быў узяты вандаламі, у 414 вестготамі, а ў 498 годзе франкамі. У выніку гэтых спусташэнняў пачаўся паступовы заняпад горада.

У канцы VI стагоддзя, Бардо зноў пачаў хутка развівацца і стаў адміністрацыйным цэнтрам навакольных земляў і цэнтрам архідыяцэзіі ў складзе Франкскага каралеўства. У канцы VII стагоддзя зноў пачаўся заняпад Бардо. У 732 годзе горад быў разрабаваны войскам Абд эр-Рахмана, пасля таго як ён перамог войска герцага Эда Аквітанскага.

Пад уладай Каралінгаў, Бардо стаў важным ваенным цэнтрам, які быў прызначаны для абароны вусця ракі Гароны ад нападаў вікінгаў. У канцы Х стагоддзя Бардо быў атрыманы ў спадчыну герцагамі Гасконскімі.

З ХII да XV стагоддзя, Бардо аднавіў свой уплыў, дзякуючы шлюбу герцагіні Элеаноры Аквітанскай і Генрых Плантагенета, які, праз месяц пасля вяселля стаў каралём Англіі — Генрых II. У гэты перыяд горад квітнеў, дзякуючы гандлю віном. З 1362 да 1372 года, Бардо стаў сталіцай незалежнай дзяржавы абвешчанай Эдуардам Чорным Прынцам, але пасля таго, як ён быў забіты ў бітве каля Кастыльёна (1453 г.) гэтая дзяржава была далучаная да Францыі. Асноўнай крыніцай развіцця горада ў гэты час быў гандаль віном з Англіяй[1].

У 1462 годзе Бардо атрымаў права збіраць парламент, але важнасць гораду значна ўзрасла ў XVI стагоддзі, калі ён стаў цэнтрам гандлю цукрам і рабамі з Вест Індыі. Жыхары Бардо прымалі ўдзел у антыўрадавых паўстанняў, якія былі падаўлены французскім войскам толькі ў 1653 годзе, калі армія Луі XIV заняла горад.

ХVIII стагоддзе стала залатым перыядам у гісторыі Бардо. Насельніцтва горада значна павялічылася, было пабудавана шмат прыстаняў. Віктор Гюго лічыў горад вельмі прыгожым і аднойчы сказаў: «вазьміце Версаль, дадайце Антверпен і вы атрымаеце Бардо». Варон Хаўсман, які доўгі час быў прэфектам горада ў гэты час, здзейсніў вялікую перабудову Бардо.

Французскі ўрад пераехаў у Бардо пад час Другой Сусветнай вайны, калі ўзнікла пагроза захопу Парыжа нямецкімі войскамі. Але праз некаторы час сталіцай Францыі стаў горад Вішы.

З 1940 да 1943 года, ў Бардо знаходзілася база італьянскім падводных лодак. Адсюль італянскі каралеўскі флот удзельнічаў у «бітве за Атлантыку». У гэты ж час тут базіравалася 12 нямецкая флатылія падводных лодак.

Прамысловасць[правіць | правіць зыходнік]

Нафтаперапрацоўка, машынабудаванне, хімічная прамысловасць. Цэнтр вінаробства і вінагандлю.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Колькасць насельніцтва Бардо складае 285 тысяч чалавек. Разам з шматлікімі прыгарадамі агламерацыя горада налічвае каля 750 тысяч чалавек, што ставіць яго на 5 месца сярод гарадоў Францыі.

У нацыянальным складзе пераважаюць французы, але ў апошні час расце колькасць імігрантаў з Афрыкі і Арабскіх краін.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Бардо знаходзіцца блізка каля ўзбярэжжа Атлантычнага акіяна, у паўднёва-заходняй Францыі, на поўначы Аквітаніі. Праз горад цячэ рака Гарон, якая дзеліць яго на дзве часткі: правабярэжную (усходнюю) і левабярэжную (заходнюю). Гістарычна склалася, што левабярэжная частка больш развітая. У Бардо, па рацэ Гарон могуць плаваць нават акіянскія лайнеры. Левабярэжная частка Бардо размяшчаецца на забалочаных нізінах.

Bordeaux3 map.png

Клімат[правіць | правіць зыходнік]

Бардо знаходзіцца ў зоне акіянічнага клімату са значным уплывам міжземнаморскага. Зіма ў горадзе не вельмі халодныя, дзякуючы заходнім вятрам, якія прыносяць цяпло з боку Атлантычнага акіяна. Лета цёплае і працяглае, дзякуючы паветраным масам з Біскайскага заліва. Сярэдняя тэмпература ў зімку складае каля 6,5 °C, але часта зімы яшчэ больш цёплыя[2]. Летняя сярэдняя тэмпература складае каля 19,5 °C, але за апошнія 10 гадоў значна ўзрасла. Напрыклад летам 2003 года быў дасягнуты рэкорд сярэдняй летняй тэмпературы (+23,3 °C)[3].

Адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

Выбітныя ўраджэнцы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. [1] Гісторыя вінаробства ў Бардо
  2. [2] //BBC Weather Centre
  3. GHCN climate, GISS world climate averages, 1971—2000