Кольцы Нептуна

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Схема спадарожнікаў і кольцаў Нептуна

Кальцавая сістэма Нептуна значна меней істотная, чым, напрыклад, у Сатурна. У сістэму кольцаў Нептуна ўваходзіць 5 кампанентаў.

Састаў[правіць | правіць зыходнік]

Кольцы могуць складацца з ледзяных часціц, пакрытых сілікатамі, ці заснаваным на вугляродзе матэрыялам, — найбольш верагодна, гэта ён надае ім чырванаватае адценне[1].

Характарыстыкі кольцаў[правіць | правіць зыходнік]

Адносна вузкае, самае вонкавае, размешчанае ў 63 000 км ад цэнтра планеты — кольца Адамса; кольца Левер'е на аддаленні ў 53 000 км ад цэнтра і шырэйшае; больш слабое кольца Гале на адлегласці ў 42 000 км. Кольца Араго размешчана на адлегласці ў 57 000 км. Ад вонкавых межаў кольца Левер'е да ўнутраных межаў кольца Араго размяшчаецца шырокае кольца Ласел[2].

Адкрыццё і даследаванне[правіць | правіць зыходнік]

Кольцы Нептуна, знятыя «Вояджэрам-2»

Першае кольца Нептуна было выяўлена ў 1968 годзе камандай астраномаў на чале з Эдвардам Гайненам[3][4]. Але пазней лічылася, што гэта кольца магло быць няпоўным, дэфектным[5]. Такое меркаванне ўзяло верх пасля назірання за пакрыццём кольцамі зоркі ў 1984 годзе, калі кольцы зацямнілі зорку падчас яе ўваходу ў цень, а не па выхадзе з яе[6]. Выявы «Вояджэра-2» ад 1989 гады вырашылі гэту праблему, паколькі было выяўлена яшчэ некалькі слабых кольцаў, але з досыць масіўнай структурай[7]. Прычына гэтага так і не высветлена дагэтуль, але гэта магло адбыцца з-за гравітацыйнага ўзаемадзеяння з маленькімі спадарожнікамі на арбіце паблізу ад кольцаў[8]. Найбольш аддаленае кольца Адамс, як зараз вядома, утрымлівае 5 «дужак» пад назвай: «Адвага», «Liberté», «Egalité 1», «Egalité 2», і «Fraternité» (Свабода, роўнасць 1, роўнасць 2 і братэрства)[9]. Існаванне гэтых дуг было цяжка растлумачыць, таму што законы механікі прадказваюць, што яны павінны былі б за досыць кароткі момант часу злучыцца ў аднароднае кольца. Лічылася, што ў такім становішчы дугі ўтрымлівае гравітацыйны ўплыў спадарожніка Нептуна — Галатэі, якая абарачаецца вакол Нептуна блізка ад унутранай мяжы кольца Адамса[10][11]. Аднак новыя даследаванні паказваюць, што ўплыў гравітацыі Галатэі недастатковы для таго, каб утрымліваць матэрыял кольцаў у тым становішчы, у якім ён знаходзіцца цяпер. Назіраемыя вынікі можна растлумачыць прысутнасцю яшчэ аднаго спадарожніка Нептуна, які можа мець досыць малы памер (да 6 км), і з прычыны гэтага можа быць яшчэ не адкрыты[12]. Назіранні з паверхні Зямлі, апублікаваныя ў 2005 годзе, паказалі, што кольцы Нептуна нашмат больш нясталыя, чым лічылася раней. Выявы, атрыманыя абсерваторыяй Кек (Гавайскія астравы) у 2002 і 2003 годзе, паказваюць значныя змены ў параўнанні з выявамі «Вояджэра-2». У прыватнасці, здаецца, што дуга «Liberte» можа знікнуць усяго праз стагоддзе[13].

Зноскі

  1. Cruikshank (1996): 703—804
  2. Blue, Jennifer Nomenclature Ring and Ring Gap Nomenclature. Gazetteer of Planetary. USGS (8 снежня 2004). Праверана 28 лютага 2008.
  3. Wilford, John N.. Data Shows 2 Rings Circling Neptune, The New York Times (June 10, 1982). Праверана 29 лютага 2008.
  4. Guinan, E. F.; Harris, C. C.; Maloney, F. P. (1982). "Evidence for a Ring System of Neptune". Bulletin of the American Astronomical Society 14: 658. http://adsabs.harvard.edu/abs/1982BAAS...14..658G. Retrieved on 2008-02-28. 
  5. Goldreich, P.; Tremaine, S.; Borderies, N. E. F. (1986). "Towards a theory for Neptune’s arc rings". Astronomical Journal 92: 490—494. doi:10.1086/114178. http://articles.adsabs.harvard.edu/abs/1986AJ.....92..490G. Retrieved on 2008-02-28. 
  6. Nicholson, P. D. et al. (1990). "Five Stellar Occultations by Neptune: Further Observations of Ring Arcs". Icarus 87: 1. doi:10.1016/0019-1035(90)90020-A. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1990Icar...87....1N&db_key=AST&data_type=HTML&format=&high=444b66a47d28395. Retrieved on 2007-12-16. 
  7. Missions to Neptune (недаступная спасылка). The Planetary Society (2007). Архівавана з першакрыніцы 8 лютага 2006. Праверана 11 кастрычніка 2007.
  8. Wilford, John Noble. Scientists Puzzled by Unusual Neptune Rings, Hubble News Desk (December 15, 1989). Праверана 29 лютага 2008.
  9. Cox, Arthur N. (2001). Allen’s Astrophysical Quantities. Springer. ISBN 0-387-98746-0. 
  10. Munsell, Kirk; Smith, Harman; Harvey, Samantha. Planets: Neptune: Rings. Solar System Exploration. NASA (13 лістапада 2007). Праверана 29 лютага 2008.
  11. Salo, Heikki; Hänninen, Jyrki (1998). "Neptune’s Partial Rings: Action of Galatea on Self-Gravitating Arc Particles". Science 282 (5391): 1102—1104. doi:10.1126/science.282.5391.1102. PMID 9804544. http://www.scienceonline.org/cgi/content/full/282/5391/1102. Retrieved on 2008-02-29. 
  12. Elkins-Tanton L. T. Uranus, Neptune, Pluto, and the Outer Solar System. — New York: Chelsea House, 2006. — P. 88. — (The Solar System). — ISBN 0-8160-5197-6.
  13. Staff. Neptune’s rings are fading away. New Scientist (26 сакавіка 2005). Праверана 6 жніўня 2007.