Наталля Васільеўна Якавенка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Наталля Васільеўна Якавенка
Yakavenka Natalya 011.jpg
Дата нараджэння 30 жніўня 1973(1973-08-30) (46 гадоў)
Месца нараджэння
Грамадзянства
Бацька Васіль Цімафеевіч Якавенка
Род дзейнасці журналіст
Навуковая сфера літаратуразнаўства
Месца працы
Навуковая ступень кандыдат філалагічных навук (2002)
Альма-матар
Член у

Наталля Васільеўна Якавенка (нар. 30 жніўня 1973, Мінск) — беларуская літаратуразнаўца, літаратурны крытык, перакладчыца, перакладазнаўца, журналістка. Кандыдат філалагічных навук. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 2006) і Беларускай асацыяцыі журналістаў (з 2007). Аўтар кніг, каля 500 навуковых, крытычных і публіцыстычных артыкулаў. У перыядычным друку выступае з 1993 года. У 1998—2005 гадах друкавалася пад прозвішчам Дзянісава.

Сферы навуковых інтарэсаў: гісторыя беларускай літаратуры і літаратурных сувязей у славянскім свеце і за яго межамі; актуальныя праблемы сучаснага літаратурнага працэсу; тэксталогія, дакументалістыка, кампаратывістыка; мастацкі пераклад з роднасных моў (беларускай, рускай, украінскай, польскай).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Наталля Якавенка нарадзілася 30 жніўня 1973 г. у Мінску ў сям’і беларускага пісьменніка, публіцыста і грамадскага дзеяча Васіля Цімафеевіча Якавенкі. За час вучобы ў мінскай сярэдняй школе з музычна-харавым ухілам № 145 атрымала музычную адукацыю па класе фартэпіяна. У 1990 г. адразу пасля заканчэння школы паступіла вучыцца на беларускае аддзяленне філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Падчас вучобы распачала актыўную літаратуразнаўчую дзейнасць — стала выступаць з літаратурна-крытычнымі і навуковымі артыкуламі.

З 1993 па 1995 г. узначальвала аддзел крытыкі часопіса «Першацвет». У № 2 гэтага часопіса за 1993 г. з’явілася яе першая публікацыя — рэцэнзія «У бездані чалавечых пачуццяў» на зборнік апавяданняў Уладзіміра Клімовіча «Выратаванне безданню».

У 1995 г. Наталля Якавенка скончыла вучобу ў БДУ па спецыяльнасці філолаг, выкладчык беларускай мовы і літаратуры і паступіла ў аспірантуру на кафедру тэорыі літаратуры філфака БДУ. Падчас вучобы ў аспірантуры працавала ў экспазіцыйным аддзеле Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры і ў якасці маладога навукоўца стажыравалася ў Польшчы (Варшава, Познань, 1997 г.). У 1998 г. скончыла аспірантуру і ў якасці выкладчыка пайшла працаваць на кафедру беларускай філалогіі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў. У 2002 г. паспяхова абараніла кандыдацкую дысертацыю і апублікавала манаграфію «Аўтарскі пераклад. Праблема аўтарскага перакладу прозы ў беларускай літаратуры ХХ стагоддзя».

У 2004—2007 гг. Н. Якавенка з’яўлялася спецыяльным карэспандэнтам, аглядальнікам і ўзначальвала аддзел крытыкі штотыднёвіка «Літаратура і мастацтва». У гэты ж час стала перакладаць беларускую прозу на рускую мову. Першы апублікаваны пераклад — рамана Анатоля Казлова «Мінск і воран, Парыж і здань» (перакладная назва «Минск и ворон, Париж и призрак») — у № 8 часопіса «Нёман» за 2005 г.

З 2007 па 2009 г. працавала рэдактарам выдавецтва Беларускага сацыяльна-экалагічнага саюза «Чарнобыль», а таксама піяр-менеджарам гэтай грамадскай арганізацыі. У 2009 г. атрымала паслядыпломную адукацыю па спецыяльнасці брэнд-менеджмент. Прытым увесь час выступала ў беларускай медыйнай прасторы. У якасці журналісткі стажыравалася ў Швецыі (Кальмар, 2009 г.). У 2010 г. перайшла на працу ў Навукова-даследчы цэнтр «Экалогія» пры Міністэрстве прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя, дзе ўзначальвала аддзел інфармацыйных камунікацый.

У 2012 г. Наталля Якавенка стала рэдактарам Выдавецкага Дома «Беларуская навука», а ў 2013 г. паступіла ў дактарантуру Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. З 2016 г., пасля заканчэння дактарантуры, з’яўляецца супрацоўнікам Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы НАН Беларусі. У 2019 г. апублікавала манаграфію «Мастацкі пераклад з роднасных моў у гісторыі беларускай літаратуры».

Асноўныя публікацыі[правіць | правіць зыходнік]

На беларускай мове[правіць | правіць зыходнік]

Аўтарскі пераклад. Праблема аўтарскага перакладу прозы ў беларускай літаратуры ХХ стагоддзя. — Мінск: Беларускае выдавецкае таварыства «Хата», 2002. — 100 с.
Мастацкі пераклад з роднасных моў у гісторыі беларускай літаратуры. — Мінск: Беларуская навука, 2019. — 357 с.
  • Адметнасці аўтарскага перакладу ў беларускай мастацкай прозе 20-30-х гадоў // Язык. Поэтика. Перевод: сборник научных статей / под ред. А. Е. Супруна. — Минск: ООО ПП «Асобны Дах», 1998. — С. 117—131.
  • Аўтарскі пераклад. Праблема аўтарскага перакладу прозы ў беларускай літаратуры ХХ стагоддзя. — Мінск: Беларускае выдавецкае таварыства «Хата», 2002. — 100 с.
  • Пейзажная лірыка Віктара Карамазава // ЛіМ. — 2002. — 27 верасня. — С.6.
  • Зямля і неба Васіля Ткачова // ЛіМ. — 2003. — 28 лютага. — С. 11.
  • Адзінае выйсце — майстэрства. Творчы партрэт Леаніда Дранько-Майсюка // Маладосць. — 2003. — № 3. — С. 114—122.
  • Высока нашы зоры. Творчы партрэт Людмілы Рублеўскай // Маладосць. — 2003. — № 7. — С. 144—148.
  • На шляхах да сябе // ЛіМ. — 2003. — 25 ліпеня. — С. 7.
  • Аўтарскі пераклад драматычных твораў // Актуальныя праблемы тэорыі літаратуры і фальклору: працы членаў кафедры тэорыі літаратуры Белдзяржуніверсітэта / навук. рэд. В. П. Рагойша. — Мінск: Бестпрынт, 2004. — С. 122—134.
  • Асцярожна, хайкеры! // ЛіМ. — 2004. — 21 студзеня. — С. 6.
  • У літаратуразнаўчым лабірынце // ЛіМ. — 2004. — 13 лютага. — С. 7.
  • Можна не чытаць // ЛіМ. — 2004. — 28 мая. — С. 6.
  • З любасцю і натхненнем // ЛіМ. — 2004. — 25 чэрвеня. — С. 6.
  • «Ідуць гады і свецяць росы». Творчы партрэт Віктара Шніпа // Маладосць. — 2005. — № 2. — С. 135—139.
  • «Я малюю праўду». Алег Карповіч // ЛіМ. — 2005. — 25 лютага. — С. 13.
  • Мера велічыні // ЛіМ. — 2005. — 13 мая. — С. 7.
  • Мастацкае народазнаўства // ЛіМ. — 2005. — 17 чэрвеня. — С. 6.
  • Паэт і час. Пятрусь Броўка // ЛіМ. — 2005. — 24 чэрвеня. — С. 15.
  • Эгаістычны жанр // ЛіМ. — 2005. — 12 жніўня. — С. 7.
  • Памяць, Праўда, Воля // ЛіМ. — 2005. — 9 верасня. — С. 7.
  • Барометр часу // ЛіМ. — 2005. — 30 верасня. — С. 4.
  • Чаго не пісаў Дзюма // ЛіМ. — 2005. — 14 кастрычніка. — С. 7.
  • Пачынаючы з міфа // ЛіМ. — 2005. — 21 кастрычніка. — С. 15.
  • У думцы і слове // ЛіМ. — 2005. — 16 снежня. — С. 6.
  • У вечнай песні жывучы // ЛіМ. — 2006. — 17 сакавіка. — С. 6.
  • Славянская душа мастака. Уладзімір Жбанаў // ЛіМ. — 2006. — 7 красавіка. — С. 16.
  • Чароўная прафесія. Аляксандр Ленкін // ЛіМ. — 2006. — 7 ліпеня. — С. 5.
  • Nosce te ipsum (Спазнай самога сябе) // Новы час: Літаратурная Беларусь. — 2012. — 27 красавіка. — С. 23(15).
  • «Што за справа мастаку да ляманту крытыкі?». Амаль несур’ёзны дослед // Дзеяслоў. — 2012. — № 1(56). — С. 318—326.
  • Дакумент у літаратуры // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2012. — Т. 3. — С. 344.
  • Дакументальна-мастацкая літаратура // Культура Беларусі: энцыклапедыя / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2012. — Т. 3. — С. 347.
  • Аўтарскі пераклад беларускай мастацкай прозы ХХ — пачатку ХХІ стагоддзя // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2013. — № 2. — С. 99-103.
  • Аўтапераклад «Віленскіх камунараў» як знакавы дакумент эпохі (да 120-годдзя з дня нараджэння Максіма Гарэцкага) // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2013. — № 4. — С. 98-102.
  • Васіль Быкаў у рускамоўнай кніжнай прасторы: праблема адэкватнасці // Роднае слова. — 2014. — № 6. — С. 12-15.
  • Вярнуць сапраўднага Быкава // ЛіМ. — 2014. — 20 чэрвеня. — С. 6-7.
  • Мастацкі пераклад ва ўмовах беларуска-рускага білінгвізму // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2015. — № 1. — С. 83-89.
  • Спецыфіка мастацкага перакладу з блізкароднасных моў: тэарэтычны аспект // Доклады Национальной академии наук Беларуси. — 2016. — Т. 60, № 2. — С. 105—111.
  • Пісьменніцкі пераклад як мастацкае мадэляванне свету // Полымя. — 2016. — № 4. — С. 131—144.
  • Перакладчык як чытач мастацкага твора // Роднае слова. — 2016. — № 5. — С. 23-26.
  • Год за пяць: літаратурныя карціны свету пачатку ХХІ стагоддзя // Полымя. — 2017. — № 4. — С. 96-105.
  • Постмадэрнісцкая чуллівасць, або мэшап па-беларуску // Роднае слова. — 2017. — № 6. — С. 20-22.
  • «Імгненне шчасця і сусветны холад»: беларускія паэткі ў міжваенны час // Дзеяслоў. — 2017. — № 5 (90). — С. 317—326.
  • Беларуская літаратура ў працэсе міжкультурнага ўзаемадзеяння // Национальные культуры в межкультурной коммуникации: сборник научных статей. — Минск: Издательский центр БГУ, 2017. — С. 317—325.
  • Дыялог літаратур у еўрапейскім кантэксце: кампаратыўны аспект // Полымя. — 2018. — № 5. — С. 120—126.
  • Архіўная праўда і талент натуральнасці. Літаратуразнаўчы водгук на архіўную аповесць Леаніда Дранько-Майсюка «…Натуральны, як лінія небасхілу» // Дзеяслоў. — 2018. — № 1 (92). — С. 275—278.
  • З гісторыі літаратурных вобразаў: французская тэорыя і славянская практыка // Роднае слова. — 2019. — № 1. — С. 21-24.
  • Стваральнікі даўняй гісторыі ўсходніх славян у сучасным літаратурным вымярэнні // Полымя. — 2019. — № 6. — С. 120—126.
  • Мастацкі пераклад з роднасных моў у гісторыі беларускай літаратуры. — Мінск: Беларуская навука, 2019. — 357 с.

На рускай мове[правіць | правіць зыходнік]

  • Дмитрий Бугаев // Нёман. — 2002. — № 3/4. — С. 253—255.
  • Микола Метлицкий // Нёман. — 2002. — № 9/10. — С. 165—168.
  • Алхимик. Андрей Федоренко // Нёман. — 2011. — № 10. — С. 214—217.
  • Непохожие двойники // Памир. Литературно-художественный журнал Союза писателей Таджикистана. — 2012. — № 1-3. — С. 120—128.
  • Экология Беларуси в постчернобыльский период: обзор научных и публицистических изданий // Метаморфозы. Литературно-художественный журнал. — «Живое слово — живой Природе». Сборник авторских работ Международного литературного конкурса, посвященного Году экокультуры — 2013. — Минск: «СтройМедиаПроект», 2013. — С. 244—246.
  • Перевод как литературно-художественное творчество // Научная дискуссия: вопросы филологии, искусствоведения и культурологи: сборник статей. — Москва: Международный центр науки и образования, 2014. — № 7 (26). — С. 44-47.
  • Преодолевая языковые барьеры: Василь Быков в русской литературе // Научная дискуссия: вопросы филологии, искусствоведения и культурологи: сборник статей. — Москва: Международный центр науки и образования, 2015. — № 3 (32). — С. 43-47.
  • Документализм и автоцензура «Виленских воспоминаний» Максима Горецкого // Белорусская земля в воспоминаниях и документах ХІХ-ХХ веков: сборник научных статей. — Москва: ИМЛИ РАН, 2018. — Вып. 1. — С. 417—421.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]