Рудольф Абіхт

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Рудольф Абіхт
ням.: Rudolf Abicht
Рудольф Абіхт.jpg
Дата нараджэння 9 жніўня 1850(1850-08-09)
Месца нараджэння
Дата смерці 12 лютага 1921(1921-02-12) (70 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці філолаг, славіст, беларусазнавец
Месца працы

Рудольф А́біхт (ням.: Rudolf Abicht; 9 жніўня 1850, Намыслаў, Сілезія — 12 лютага 1921, Уроцлаў) — нямецкі філолаг-славіст, адзін з першых даследчы­каў і папу­ля­ры­за­­тараў беларускай культуры ў Германіі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Вучыўся ў гімназіях Уроцлава і Познані. Затым вывучаў тэлогію і ўсходнія мовы ў Берліне, Гале, Уроцлаве. З 1900 прафесар славянскай філалогіі Брэслаўскага ўніверсітэта. Дабрахвотнікам удзельнічаў у Франка-прускай вайне 1870—1871 гадоў. У 1876 стаў пастарам, пасля ў т.л. меў працу ў Брэсцкім павеце.

З 1892 выкладчык польскай і рускай мовы ў Брэслаўскім універсітэце, з 1903 прафесар. У 1907 атрымаў ступень доктара славянскай філалогіі. Аўтар навуковых работ, прысвечаных славянскім і ўсходнім мовам.

У 19171918 гадах выкладаў беларускую мову ў Свіслацкай беларускай настаўніцкай семінарыі. У працах «Паказальнік крыніц Супрасльскага рукапісу» (1893-98), «Слова пра паход Ігараў» (1895, з яго перакладам тэксту помніка) даследаваў старажытнабеларускія помнікі. Беларускія матэрыялы друкаваў у газетах «Гоман», якая выходзіла ў Вільні, «Deutschland» («Германія»), «Wilensker Zeitung» («Віленская газета») і інш. У газеце «Der Beobachter» («Наглядальнік», 5-29 верасня 1918) надрукаваў 5 артыкулаў «Са старажытнай і новай гісторыі беларусаў», багатых фактычным матэрыялам. Адзін з выдаўцоў (у сааўтарстве з Я. Станкевічам) беларускага буквара «Просты спосаб стацца ў кароткім часе граматным» (Вроцлаў, 1918, надрукаваны лацінкай). Пры яго садзеянні выдадзены зборнік «Беларусь» (Берлін, 1919), прысвечаны геаграфіі, гісторыі і культуры Беларусі. Працаваў над гісторыяй беларускай літаратуры (захаваўся ўрывак).

У параў­нанні з «Беларускай гра­матыкай для школ» Б. Тарашкевіча (1918) праца Р. Абіхта не зрабіла іс­тотнага ўплыву на фарміраванне беларускай літаратурнай мовы, хаця і пры­­чынілася да зама­цавання ў ёй паасобных тэрмінаў (галосныя, зычныя і інш.). Яго лісты да А. І. Луцкевіча зберагаюцца ў БДАМЛіМ.

Перекладаў на нямецкую мову творы Я. Купалы, Я. Коласа, беларускія казкі і песні.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]