Рэспубліка Злучаных правінцый
| Гістарычная дзяржава | |||||
| Рэспубліка Сямі Аб'яднаных Ніжніх земляў | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| нідэрл.: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden | |||||
|
|||||
| Дэвіз: «Concordia res parvae crescunt» | |||||
| Гімн: Гімн Нідэрландаў | |||||
|
|
|||||
|
1581 — 1795
|
|||||
| Сталіца | Гаага (дэ-факта) | ||||
| Найбуйнейшыя гарады | Амстэрдам, Ротэрдам, Харлем, Утрэхт | ||||
| Мова(ы) | нідэрландская | ||||
| Афіцыйная мова | нідэрландская | ||||
| Рэлігія | Кальвінізм | ||||
| Грашовая адзінка | Рэйксдальдэр[d] і Нідэрландскі гульдэн[d] | ||||
| Насельніцтва |
|
||||
| Форма кіравання | рэспубліка | ||||
Рэспубліка Злучаных правінцый — рэспубліка, якая ўтварылася ў выніку перамогі Нідэрландскай буржуазнай рэвалюцыі XVI—XVII стагоддзяў. Існавала з 1581 па 1795 год.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Да 1581 года тэрыторыя гістарычных Нідэрландаў складалася з княстваў, графстваў і незалежных дыяцэзій, некаторыя з іх, аднак не ўсе, уваходзілі ў склад Свяшчэннай Рымскай імперыі. Сёння гэтая тэрыторыя падзелена паміж такімі дзяржавамі, як Нідэрланды, Бельгія, Люксембург, частка тэрыторый адышла да Францыі і Германіі. Гістарычныя Нідэрланды ў XVI стагоддзі прыкладна адпавядалі Сямнаццаці правінцыям, на якія распаўсюджвалася дзеянне Прагматычнай санкцыі 1549 года Карла V Габсбурга.
Праз шлюб, мір або продаж гэтыя землі перайшлі да габсбургскага імператара Карла V Габсбурга і яго сына, караля Філіпа II Габсбурга. У 1568 годзе Нідэрланды, кіруемыя Вільгельмам I Аранскім, паўсталі супраць Філіпа II з прычыны высокіх падаткаў, пераследу пратэстантаў урадам і спробы Філіпа мадэрнізаваць і цэнтралізаваць дэцэнтралізаваныя сярэдневяковыя ўрадавыя структуры правінцый. Гэта быў пачатак Нідэрландскай буржуазнай рэвалюцыі.
У 1579 годзе 7 паўночных правінцый Нідэрландаў падпісалі Утрэхцкую унію, у якой яны паабяцалі падтрымаць адзін аднаго ў абарончай вайне супраць іспанскай арміі. Гэта было пацверджана ў «Акце аб урачыстым адрачэнні» (1581), дэкларацыі аб незалежнасці, у якой паўночныя правінцыі афіцыйна зрынулі Філіпа II як кіраўніка Паўночных Нідэрландаў.
Спачатку Злучаныя правінцыі імкнуліся выбраць свайго ўласнага кіраўніка. Яны запрасілі кіраваць дзяржавай Франсуа Анжуйскага (ён узначальваў рэспубліку Злучаных правінцый у 1581—1583 гадах). Пазней, пасля забойства Вільгельма Аранскага (10 ліпеня 1584), і Генрых III, і Елізавета адхілілі прапанову кіраваць Нідэрландамі. Аднак апошняя пагадзілася даць Злучаным правінцыям пратэктарат ад Англіі (Нансачскі дагавор, 1585) і адправіла Роберта Дадлі ў якасці генерал-губернатара. Гэта не мела поспеху, і ў 1588 годзе правінцыі ператварыліся ў рэспубліку.