Усеагульныя выбары ў Лівіі (2021)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Усеагульныя выбары ў Лiвiі зацверджаны на 24 снежня 2021 года. Прэзідэнт і парламент будуць абірацца адначасова. Гэта першыя пасляваенныя выбары ў Лівіі.

Перадгiсторыя[правіць | правіць зыходнік]

З 2011 года Лівія была ахоплена грамадзянскімі войнамі. На першым этапе (2011) ішоў канфлікт паміж урадам Муамара Кадафі і сіламі лівійскай апазіцыі, што пры падтрымцы замежных інтэрвентаў скончыўся звяржэннем дзеючага рэжыму[1]. У другi этап (2012—2014) адбыўся фактычны распад краіны на шэраг самастойных дзяржаўных утварэнняў, працягваліся ваенныя сутыкненні паміж рознымі фракцыямі і групоўкамі[2]. Іх барацьба прывяла да стварэння двух лівійскіх урадаў у гарадах Трыпалі (Урад нацыянальнага адзінства, УНА) і Табрук (Палата прадстаўнікоў Лівіі, ППЛ), з чаго пачаўся трэці этап (2014—2020)[3][4]. Бакамі канфлікту і міжнароднай супольнасцю былі зроблены шматлікія спробы пакласці канец ваенным дзеянням і аб’яднаць краіну. Толькі Толькі 20 кастрычніка 2020 года атрымалася дасягнуць рэальнага перамір’я. Пасля ППЛ і УНА пачалі актыўна вырашаць пытанні па аб'яднанні разрозненых дзяржаўных інстытутаў.

Падрыхтоўка[правіць | правіць зыходнік]

Пасля вайны 2011 года Пераходны нацыянальны савет Лівіі, які прыйшоў на змену Кадафі, павінен быў правесці выбары прэзідэнта. Ён распрацаваў дарожную карту, па якой выбары павінны былі прайсці ў 2013 годзе і перадаў уладу абранаму парламенту. У 2014 годзе сфармавана Канстытуцыйная асамблея Лівіі, якая павінна была вырашыць якім чынам праводзіць выбары. Аднак у гэты перыяд адбылася актывізацыя баявых дзеянняў, з-за чаго выбары прэзідэнта апынуліся пад пагрозай. У жніўні 2014 года Палата прадстаўнікоў Лівіі, новы парламент дзяржавы, вырашыў, што выбары прэзідэнта будуць прамымі.

24 снежня 2017 годзе старшыня Вярхоўнай нацыянальнай выбарчай камісіі Лівіі (ВНВК) Імада ас-Саех заявіў, што прэзідэнцкія і парламенцкія выбары ў Лівіі адбудуцца да 30 верасня 2018 года. Рэгістрацыя выбаршчыкаў пачалася з 6 снежня і будзе доўжыцца 60 дзён, рэгістрацыя пражываючых за мяжой выбаршчыкаў пачнецца 1 лютага таго ж года[5].

12 лютага 2018 кіраўнік Палаты прадстаўнікоў Лівіі Агіла Салах Іса паведаміў, што больш за 2,5 мільёнаў грамадзян зарэгістраваліся ў якасці выбаршчыкаў на будучых прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбарах. «Для прыняцця ўдзелу на выбарах ужо зарэгістраваліся звыш двух з паловай мільёнаў выбарцаў, улічваючы, што за ўсё наш народ налічвае 5-6 мільёнаў чалавек. Гэта сведчыць аб тым, што лівійцы хочуць ісці на выбары», — пракаментаваў ён ход падрыхтоўкі да выбараў[6].

У канцы мая супрацьстаялыя сілы на міжнароднай канферэнцыі пад эгідай ААН у Парыжы дасягнулі пагаднення аб правядзенне 10 снежня ўсеагульных выбараў у краіне[7][8]. У лістападзе стала вядома, што выбары перанесены на пачатак 2019 года[9]. Дамоўленасці аб гэтым былі дасягнуты на канферэнцыі ў Палерма, у якой удзельнічалі прэм’ер-міністр Расіі Дзмітрый Мядзведзеў, галоўнакамандуючы арміяй Лівіі Халіфа Хафтар, прадстаўнікі ўрада нацыянальнага згоды, Егiпта, Iталiі, Туніса і Турцыі[10]. 10 снежня 2018 года кіраўнік МЗС УНА Махамед Тага Сіала заявіў, што яны перанесены на вясну[11][7].

Аднак і ў гэты раз усё было адкладзена з-за напружанай ваеннай сітуацыі на паўночным захадзе краіны.

5 лютага 2021 года ў горадзе Жэнева (Швейцарыя) на форуме палітычнага дыялогу Лівіі прайшло абранне часовага аб’яднанага ўрада краіны. Часовым прэзідэнтам быў абраны Мухамед Юніс Манфі, прэм’ер-міністрам — Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе, а Муса аль-Кані і Абдала аль-Лафі сталі віцэ-прэзідэнтамі. Яны павінны былі кіраваць дзяржавай да правядзення выбараў, зацверджаных на снежань таго ж года[12]. ППЛ працягнула сваё існаванне, падпарадкаваўшыся новым уладам, а УНА быў расфармаваны. Фаіз Сарадж, прадстаўнік Трыпалі, саступіў Манфі пасаду кіраўніка Прэзідэнцкага савета, вышэйшага дзяржаўнага органа, які да гэтага кіраваўся УНА.

Патэнцыйныя кандыдаты[правіць | правіць зыходнік]

Кандыдат Фота Пасада
(на момант вылучэння)
Суб’ект вылучэння Статус Заўвага
Саіф аль-Іслам Кадафі Файл:Seif-al-islam-kadhafi.jpg палітык Народны фронт вызвалення Лівіі заявіў аб удзеле Прэс-сакратар сям’і Кадафі Басема аль-Хашымi ас-Cоўль распавёў, што Кадафі-малодшы мае намер балатавацца ў прэзідэнты краіны. Старшыня Вярхоўнай нацыянальнай выбарчай камісіі Лівіі Імада ас-Саех адзначыў, што згодна з планам ААН усё лівійцы маюць права ўдзельнічаць у выбарах[13][14]. 19 сакавіка 2018 года афіцыйна вылучыўся ў кандыдаты[15].
Арэф Алі Наед Ареф Али Найед.jpg ісламскі багаслоў Адраджаючы Лівію заявіў аб удзеле Заявіў пра намер вылучыць сваю кандыдатуру[16].
Агіла Салах Іса Aguila Salah Issa - 2020 (cropped).jpg Прэзідэнт Палаты прадстаўнікоў Лівіі няма дадзеных магчымы ўдзел Заявіў, што пакуль не вырашыў ці будзе ўдзельнічаць у выбарах [6].
Фаіз Сарадж Fayez al-Sarraj in Washington - 2017 (38751877521) (cropped).jpg Старшыня Прэзідэнцкага савета Лівіі і Урада нацыянальнага адзінства няма дадзеных магчымы ўдзел
Халіфа Хафтар General Haftar.jpg Вярхоўны галоўнакамандуючы УС Лівіі няма дадзеных магчымы ўдзел

Зноскі

  1. Сатановский: На планете больше не существует государства «Ливия» Архіўная копія ад 22 лютага 2015 на Wayback Machine
  2. Гуляй-пустыня — Как живется Ливии в условиях анархической конфедерации // Лента.ру, 07.10.2013
  3. General Hafter announces coup; politicians react with scorn, order his arrest | Libya Herald
  4. Stephen, Chris Libya: western countries urge citizens to leave as civil war intensifies. The Guardian (27 ліпеня 2014). Праверана 19 жніўня 2014. Lyons, James; White, Stephen Libya civil war: Royal Navy evacuates more than 100 Britons as Embassy closes. Daily Mirror (3 жніўня 2014). Праверана 19 жніўня 2014. Porsia, Nancy Traffickers cash in on Libya's new civil war. Middle East Eye (4 жніўня 2014). Праверана 19 жніўня 2014.
  5. Выборы в Ливии состоятся до конца сентября 2018 года
  6. 6,0 6,1 Более 2,5 миллиона ливийцев зарегистрировались для участия в выборах
  7. 7,0 7,1 Всеобщие выборы в Ливии пройдут 10 декабря
  8. Стороны ливийского кризиса договорились провести выборы в стране 10 декабря
  9. Libya election to take place in early 2019: UN envoy
  10. Кто сорвал переговоры по Ливии
  11. В Ливии назвали дату выборов президента
  12. Лидеров переходного правительства Ливии избрали в Женеве
  13. Ливией снова будет руководить Каддафи
  14. Сын полковника Каддафи будет избираться в президенты Ливии
  15. Saif Gaddafi officially runs for Libyan President
  16. Возродить Джамахирию: сможет ли сын Муаммара Каддафи объединить Ливию