Іаган Себасцьян Бах

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Іаган Себасцьян Бах
Johann Sebastian Bach
фота
Партрэт Баха (1746)
Асноўная інфармацыя
Дата нараджэння

21 сакавіка (31 сакавіка) 1685({{padleft:1685|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})

Месца нараджэння

Эйзенах, Саксен-Эйзенах

Дата смерці

28 ліпеня 1750({{padleft:1750|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:28|2|0}}) (65 гадоў)

Месца смерці

Лейпцыг, Саксонія

Гады актыўнасці

1710—1750

Краіна

Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg Свяшчэнная Рымская імперыя

Прафесіі

кампазітар, выканаўца, педагог

Інструменты

арган, клавесін, скрыпка

Жанры

музыка барока

Commons-logo.svg Іаган Себасцьян Бах на Вікісховішчы

Іаган Себасцьян Бах (ням.: Jóhann Sebástian Bach; 21 сакавіка 1685, Эйзенах — 28 ліпеня 1750, Лейпцыг) — сусветна вядомы нямецкі кампазітар і арганіст, прадстаўнік эпохі барока. Лічыцца адным з найвялікшых кампазітараў свету, яго імя рэгулярна згадваецца ў пераліках найбольш вядомых кампазітараў свету. За сваё жыццё Бах напісаў больш за 1000 твораў. У яго творчасці прадстаўлены ўсе значныя жанры таго часу, апроч оперы; ён абагульніў дасягненні музычнага мастацтва перыяду барока. Бах — майстар поліфаніі. Пасля смерці Баха яго музыка выйшла з моды, але ў XIX стагоддзі, дзякуючы Мендэльсону, яе адкрылі зноў. Творчасць Баха моцна паўплывала на музыку наступных кампазітараў, у тым ліку XX стагоддзя. Педагагічнымі творамі Баха карыстаюцца і цяпер.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Іаган Себасцьян Бах быў малодшым, восьмым дзіцем у сям'і музыканта Іагана Амброзіуса Баха і Элізабет Лемерхірт. Род Бахаў вядомы сваімі музыкантамі з пачатку XVI стагоддзя: многія продкі Іагана Себасцьяна былі прафесійнымі музыкантамі. У гэты перыяд Царква, мясцовыя ўлады і арыстакратычныя кругі падтрымлівалі музыкантаў, асабліва ў Цюрынгіі і Саксоніі. Бацька Баха жыў і працаваў у Эйзенаху. Тым часам горад налічваў каля 6000 жыхароў. Праца Іагана Амброзіуса ўключала арганізацыю свецкіх канцэртаў і выкананне царкоўнай музыкі. Ад бацькі малы Іаган атрымаў першыя ўрокі ігры на скрыпцы. Меўшы выдатны голас (сапрана) хлопчык спяваў таксама ў школьным хоры.

У 9 гадоў Іаган Себасцьян асірацеў (памёр бацька), цяпер яго выхаваннем стаў займацца старэйшы брат, які служыў царкоўным арганістам у мястэчке Ордруф. Брат накіраваў хлопчыку ў гімназію, а сам у той жа час працягваў вучыць яго музыцы. У 15 гадоў Бах вырашае пачаць самастойнае жыццё і пераяжджае жыць у Люнебург. У 1703 годзе ён скончыў гімназію, пасля чаго кампазітару прыйшлося некалькі гадоў паездзіць па краіне ў пошуках працы (гордага юнака не задавальняў прыгнечаны стан музыкі, умовы працы). Падчас гэтага перыяду жыцця кампазітар адточвае сваё майстэрства ігры на аргане.

У 1708 годзе Бах спыняецца на сталае жыццё ў Веймары, дзе служыць прыдворным музыкам і мясцовым арганістам. У «веймарскі» перыяд кампазітар стварыў свае лепшыя арганныя творы, сярод якіх Таката і фуга рэ мінор, Пасакалія до мінор і іншыя. У 1717 годзе Бах з сям'ёй пераехаў у Кётэн, дзе кіраваў невялікім аркестрам пры двары мясцовага прынца. У Кётэне не было аргана, таму ў гэты перыяд Бах пісаў у асноўным клавірную і аркестравую музыку. Сярод іншага тут былі напісаны 24 прэлюдыі і фугі, якія склалі першы том працы Добра тэмпераваны клавір, а таксама была напісана Храматычная фантазія і фуга рэ мінор.

З Кётэна ў 1723 годзе Бах пераехаў у Лейпцыг, дзе і застаўся да канца свайго жыцця. Тут ён займаў пасаду кантара (кіраўніка хора) спеўнай школы пры царкве святога Фамы. Тут кампазітару прыйшлося заняцца царкоўнай оперападобнай музыкай. У Лейпцыгу Бах стварае свае лепшыя вакальна-інструментальныя кампазіцыі: большую частку кантат, Жарсці па Іаану, Жарсці па Матфею, Меса сі мінор. Тут жа былі напісаны Італьянскі канцэрт, закончаны другі том працы Добра тэмпераваны клавір.

Памёр Іаган Себасцьян Бах у 1750 годзе.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Творчая спадчына Іагана Себасцьяна Баха надзвычай вялікая і ахоплівае больш за 1000 кампазіцый, з іх 320 свецкіх і духоўных кантатаў, шмат месаў, «Калядная» і «Вялікодная» араторыі, шматлікія харалы, матэты, інструментальныя творы і іншыя.

Зараз творы Баха прынята пазначаць нумарам BWV, гэта значыць скарочана ад «Каталог твораў Баха» (ням.: Bach-Werke-Verzeichnis. Гэтая класіфікацыя была прапанавана нямецкім музыкаведам Вольфгангам Шмідэрам у 1950 годзе, у яе аснове ляжыць тэматычны прынцып: нумары BWV 1—224 асацыююцца з кантатамі, BWV 225—249 — з аратарыяльнымі творамі, BWV 250—524 ёсць хараламі і духоўнымі спевамі, BWV 525—748 — творы для аргана, BWV 772—994 — клавірныя творы, BWV 995—1000 — творы для лютні, BWV 1001—1040 — камерная музыка, BWV 1041—1071 — аркестравыя творы і BWV 1072—1126 — каноны і фугі.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]