Гары Потэр і філасофскі камень

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Літаратурны твор
Гары Потэр і філасофскі камень
Harry Potter and the Philosopher's Stone
Выданне
Жанр: фэнтэзі
Аўтар: Джаан Роўлінг
Мова арыгінала: англійская
Дата напісання: 1990
Дата першай публікацыі: 26 чэрвеня 1997 (Вялікабрытанія)
Выдавецтва: Bloomsbury
Цыкл: Гары Потэр
Наступны: Гары Потэр і Тайны пакой

Гары Потэр і філасофскі камень (англ.: Harry Potter and the Philosopher's Stone) — першы раман з серыі пра Гары Потэра брытанскай пісьменніцы Джаан Роўлінг. Галоўны герой рамана Гары Потэр — незвычайны хлопчык, які раптам выяўляе ў сябе дзіўныя здольнасці. Ён адпраўляецца вучыцца ў школу для чараўнікоў, дзе заводзіць блізкіх сяброў, а таксама і ворагаў: на першым годзе навучання Гары сутыкаецца са спробаю вяртання злога чарадзея Лорда Волдэморта, які забіў яго бацькоў, але не здолеў забіць самога хлопчыка, якому быў усяго год. Па той смяротнай для бацькоў хлопчыка і Волдэморта сустрэчы ў Гары застаўся шрам у выглядзе маланкі.

Дэбютная кніга Джаан Роўлінг была апублікаваная 26 чэрвеня 1997 года выдавецтвам «Bloomsbury» у Лондане. У 1998 годзе выдавецтва «Scholastic Corporation» апублікавала раман у Злучаных Штатах Амерыкі пад назваю «Гары Потэр і філасофскі камень» (англ.: «Harry Potter and the Philosopher's Stone»). Раман заваяваў большасць літаратурных прэмій у Брытаніі, журы якіх складалася з дзяцей, ды іншыя літаратурныя прэміі ў ЗША. Кніга дасягнула вяршыні спісу фантастычных бэстсэлераў паводле версіі «Нью-Ёрк Таймс» (англ.: «New York Times») у жніўні 1999 года і заставалася ў ім сярод найлепшых праз 1999-2000-ыя гг. Раман быў перакладзены на іншыя мовы, а ў 2001 годзе паводле яго знялі аднайменны фільм.

Збольшага водгукі на раман былі вельмі спрыяльныя. Крытыкі ацанілі надзвычайнае ўяўленне аўтаркі, добры гумар, прастату, прамы стыль і добрую будову зместу, але некаторыя крытыкі скардзіліся на тое, што ў канцоўцы твору падзеі развіваюцца залішне хутка. Стыль Роўлінг быў параўнаны з Джэйн Осцін, адной з яе ўлюбёных пісьменніц, а таксама з Роальдам Далем, творы якога дамінавалі сярод дзіцячых апавяданняў да з'яўлення Гары Потэра, і старажытнагрэцкім казачнікам Гамэрам. У той час, як некаторыя крытыкі сцвярджалі, што кніга вяртаецца да твораў пра школы-інтэрнаты віктарыянскай эпохі караля Эдуарда, другія гаварылі, што гэты жанр займае трывалае месца ў сучасным свеце, асвятляючы сённяшнія этычныя і сацыяльныя праблемы.

«Гары Потэр і філасофскі камень», як і рэшта кніг з серыі, неаднаразова крытыкаваўся паасобнымі рэлігійнымі групамі, таксама твор забаронены ў некаторых краінах праз абвінавачванні у спрыянні вядзьмярству, дарма што паасобныя хрысціянскія крытыкі пісалі, што кніга з'яўляецца добрым прыкладам хрысціянскіх каштоўнасцей, у тым ліку сілай самаахвярнасці і прыняццем людзьмі важных рашэнняў, якія фармуюць іх характары. Педагогі лічаць «Гары Потэр і філасофскі камень» і яго сіквэлы важнай дапамогай у паляпшэнні пісьменнасці у сувязі з велізарнаю папулярнасцю кніг. У некаторых замежных школах серыю кніг пра Гары Потэра выкарыстоўваюць на дапаможных урокаў па педагогіцы, сацыялагічным аналізу і маркетынгу.

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

«Гары Потэр і Філасофскі камень», разам з «Гары Потэр і таемны пакой» і «Гары Потэр і вязень Азкабана», на беларускую пераклаў Дзяніс Мускі, пераклады выдадзены belpotter.by у 2013 годзе зыходна для электронных кніг, у фармаце .pdf. Варта дадаць, што пераклады аматарскія і змяшчаюць у сабе шмат памылак ды не беларускіх канструкцый.