Гары Потэр і філасофскі камень

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Літаратурны твор
Гары Потэр і філасофскі камень
Harry Potter and the Philosopher's Stone
Выданне
Жанр: фэнтэзі
Аўтар: Джаан Роўлінг
Мова арыгінала: англійская
Дата напісання: 1990
Дата першай публікацыі: 26 чэрвеня 1997 (Вялікабрытанія)
Выдавецтва: Bloomsbury
Цыкл: Гары Потэр
Наступны: Гары Потэр і Тайны пакой

Гары Потэр і філасофскі камень (англ.: Harry Potter and the Philosopher's Stone) — першы раман з серыі пра Гары Потэра, напісаны Джаан Роўлінг. Галоўны герой рамана Гары Потэр, малады чараўнік, які выяўляе свае магічныя здольнасці і заводзіць блізкіх сяброў, а таксама ворагаў, у свой ​​першы год у школе вядзьмарства і чараўніцтва «Хогвартс». Гары сутыкаецца са спробаю вяртання злога чараўніка Лорда Валдэморта, які забіў бацькоў Гары, але не здолеў забіць самога хлопчыка, калі яму быў усяго адзін год.

Дэбютная кніга Джаан Роўлінг была апублікаваная 26 чэрвеня 1997 года выдавецтвам «Bloomsbury» у Лондане. У 1998 годзе выдавецтва «Scholastic Corporation» апублікавала раман у Злучаных Штатах Амерыкі пад назваю «Гары Потэр і філасофскі камень» (англ.: «Harry Potter and the Philosopher's Stone»). Раман выйграў большасць літаратурных прэмій у Брытаніі, журы якіх складалася з дзяцей, ды іншыя літаратурныя прэміі ў ЗША. Кніга дасягнула вяршыні спісу фантастычных бэстсэлераў паводле версіі «Нью-Ёрк Таймс» (англ.: «New York Times») у жніўні 1999 года і заставалася ў ім сярод найлепшых цягам 1999-2000-га гг. Раман быў перакладзены на іншыя мовы, а ў 2001 годзе паводле яго быў зняты аднайменны фільм.

Большасць водгукаў да рамана былі вельмі спрыяльнымі, вылучаючы уяўленне, гумар, прастату, прамы стыль і добрае будаўніцтва зместу, але некаторыя крытыкі скардзіліся на тое, што ў канцоўцы твору падзеі развіваюцца залішне імкліва. Стыль Роўлінг быў параўнаны з Джэйн Осцін, адной з яе ўлюбёных пісьменніц, а таксама з Роальдам Далем, творы якога дамінавалі сярод дзіцячых апавяданняў да з'яўлення Гары Потэра, і старажытнагрэцкім казачнікам Гамэрам. У той час, як некаторыя крытыкі сцвярджалі, што кніга вяртаецца да твораў пра школы-інтэрнаты віктарыянскай эпохі караля Эдуарда, іншыя гаварылі што гэты жанр мае трывалае месца ў сучасным свеце, асвятляючы сённяшнія этычныя і сацыяльныя праблемы.

«Гары Потэр і філасофскі камень», як і рэшта кніг з серыі, быў раскрытыкаваны некаторымі рэлігійнымі групамі і забаронены ў некаторых краінах праз абвінавачванні у спрыянні вядзьмярству, але некаторыя хрысціянскія крытыкі пісалі, што кніга з'яўляецца добрым прыкладам хрысціянскіх каштоўнасцяў, у тым ліку сілай самаахвярнасці і прыняццем людзьмі важных рашэнняў, якія фармуюць іх характары. Педагогі лічаць «Гары Потэр і філасофскі камень» і яго сіквэлы важнай дапамогай у паляпшэнні пісьменнасці у сувязі з папулярнасцю кніг. Серыя была таксама выкарастана ў якасці крыніцы для дапаможных урокаў па педагогіцы, сацыялагічным аналізу і маркетынгу.

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

«Гары Потэр і Філасофскі камень», разам з «Гары Потэр і таемны пакой» і «Гары Потэр і вязень Азкабана», на беларускую пераклаў Дзяніс Мускі, пераклады выдадзены belpotter.by у 2013 годзе зыходна для электронных кніг, у фармаце .pdf. Варта дадаць, што пераклады аматарскія і змяшчаюць у сабе шмат памылак ды не беларускіх канструкцый.