Дзікае паляванне караля Стаха (опера)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Дзікае паляванне караля Стаха
Дзікае паляванне караля Стаха
Кампазітар Уладзімір Солтан
Лібрэтыст Святлана Клімковіч
Мова лібрэта беларуская
Крыніца сюжэту Дзікае паляванне караля Стаха
Дзеяў 2
Год стварэння 1988
Першая пастаноўка 6 красавіка 1989
Месца першай пастаноўкі Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета
Месца дзеяння Беларусь
Час дзеяння XIX стагоддзе

«Дзікае паляванне караля Стаха»опера на беларускай мове ў дзвюх дзеях на музыку Уладзіміра Солтана паводле матываў аднайменнай аповесці У. Караткевіча. Лібрэта да оперы напісала С. Клімковіч.

Гісторыя стварэння[правіць | правіць зыходнік]

Праца кампазітара над буйным музычным творам паводле матываў Караткевіча адбывалася на працягу позніх 1980-х і ў 1988 годзе прыняла форму скончанай оперы. Прэм’ера адбылася ў красавіку 1989 года ў Дзяржаўным акадэмічным вялікім тэатры оперы і балета БССР. Музычным кіраўніком і дырыжорам быў народны артыст СССР Яраслаў Вашчак, які актыўна працаваў над пастаноўкай, але сканчаўся ад анкалагічнай хваробы за месяц да прэм’еры. У выніку яго працу завяршыў Аляксандр Анісімаў.

Адным з адметных творчых набыткаў оперы была сцэнаграфія савецкага і нямецкага мастака Эрнста Гейдэбрэхта, які ў той час працаваў галоўным мастаком у Вялікім тэатры оперы і балета БССР. За працу над «Дзікім паляваннем» Гейдэбрэхт атрымаў званне лаурэата Дзяржаўнай прэміі БССР, якое не змог прыняць у той час, бо хутка пасля пастаноўкі мастак з сям’ёй эміграваў у Германію[1]. Тым не менш, яго надзвычай паспяховыя мастацкія рашэнні год за годам ўзнаўляліся на працягу 21 года жыцця оперы на сцэне Нацыянальнага Вялікага тэатра[2].

У 2021 годзе опера атрымала новае сцэнічнае ўвасабленне з дадаткам музычнага матэрыялу з асабістага архіву кампазітара. Былі абноўленыя дэкарацыі, касцюмы і сцэнічныя эфекты з выкарыстаннем лічбавай графікі ў эстэтыцы гатычных фільмаў жахаў. З лібрэта быў прыбраны радок «Раман у дванадцатым калене, выходзь!», які ў ліпені 2021 года мог быць прачытаны як алюзія на затрыманне Рамана Пратасевіча. Гэты радок прысутнічае ў лібрэта 1989 года[3]. Тым не менш, прэм’ера абноўленай пастаноўкі прайшла ў ліпені 2021 з вялікім поспехам сярод гледачоў.

Зноскі

  1. Гордеева, Л. Эрнст Гейдебрехт: «Мне везло в жизни на очень хороших людей». // Deutsche Allgemeine Zeitung, 4 августа, 2011. [1].
  2. Легенды и Факты о Большом Театре. Тайны Беларуси. Минск: CTV. 13 декабря, 2019. [2]
  3. Солтан, У. Дзiкае паляванне караля Стаха : опера ў 2 дзеях : лiбрэта / Уладзiмiр Солтан ; Акадэмiчны Вялiкi тэатр оперы i балета БССР ; лiбрэта Святлана Клiмковiч. Мiнск, 1989. 60 с.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Солтан, У. Дзiкае паляванне караля Стаха : опера ў 2 дзеях : лiбрэта / Уладзiмiр Солтан ; Акадэмiчны Вялiкi тэатр оперы i балета БССР ; лiбрэта Святлана Клiмковiч. Мiнск, 1989. 60 с.
  • Скарабагатаў, В. «Дзікае паляванне…» на опернай сцэне // Роднае слова. 2006. № 6. С. 86-89.
  • Яноўская, А. Віктар Скарабагатаў: Ні адна беларуская опера не ўтрымалася ў рэпертуары даўжэй, чым «Дзікае паляванне караля Стаха» // Звязда. 2021. 9 ліп. [3].