МТ-ЛБ

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
МТ-ЛБ
Medic MT-LB - TankBiathlon2013-36.jpg
МТ-ЛБ
Тып бронетранспарцёр
Баявая маса, т 9,7; 12,2 з грузам
Кампанавальная схема трансмісійнае і кіравання аддзяленні ў лэбавай частцы, маторнае ў сярэдняй, транспартнае ў кармавой
Экіпаж, чал. 2
Дэсант, чал. 11
Гісторыя
Вытворца Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік Расія Украіна Балгарыя Польшча
Гады эксплуатацыі з 1964
Асноўныя аператары Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік Расія Украіна Балгарыя
Габарыты
Шырыня, мм 2820—2865
Вышыня, мм 1835—1890
Браніраванне
Тып брані сталёвая катаная
Лоб корпуса, мм/град. 14
Узбраенне
Прыцэлы ПП-61Б
Рухомасць
Тып рухавіка ЯМЗ-238В
Тып падвескі незалежная тарсіонная
Карпусы МТ-ЛБ

МТ-ЛБ, ШТ-ЛБ (шматмэтавы транспарцёр (цягач) лёгкі браняваны, руск.: МТ-ЛБ - многоцелевой транспортёр (тягач) лёгкий бронированный, «Аб’ект 6») — савецкі плывучы бронетранспарцёр. Створаны для транспартавання (перавозкі) людзей і грузаў, таксама шырока выкарыстоўваецца ў ролі артылерыйскага цягача (у некаторых часцях выкарыстоўваецца для перавозкі асабовага складу матарызаваных стралковых падраздзяленняў, хоць і не прызначаўся для гэтай ролі, у адрозненне ад прынятых раней на ўзбраенне БТР-60).

Прыняты на ўзбраенне ў 1964 годзе, выпускаўся на Харкаўскім трактарным заводзе. У наш час у Расійскай Федэрацыі шэраг мадыфікацый МТ-ЛБ вырабляецца на ААТ Мурамцеплавоз і на Рубцоўскім філіяле ААТ НПК «Уралвагонзавод» імя Ф. Э. Дзяржынскага.

МТ-ЛБ ужываўся савецкімі войскамі у Афганскай вайне, а пасля распаду СССР выкарыстоўваўся практычна ва ўсіх буйных узброеных канфліктах на постсавецкай прасторы. У значных колькасцях МТ-ЛБ таксама пастаўляўся саюзнікам СССР і нейтральным краінам, выкарыстоўваўся ў шэрагу рэгіянальных канфліктаў.

Выкарыстоўваўся як база для шэрагу машын спецыяльнага прызначэння, а шасі бронетранспарцёра выкарыстоўвалася для грамадзянскіх усюдыходаў. Хоць з сярэдзіны васьмідзесятых гадоў і сам МТ-ЛБ у варыянце без вежы і кулямётнага ўзбраення з поспехам выкарыстоўваўся ў народнай гаспадарцы ва ўмовах Крайняй Поўначы як усюдыход.

Мае мянушку «маталыга».

Пасля распаду СССР вытворчая база МТ-ЛБ засталася на тэрыторыі Украіны. На шасі гэтай машыны Харкаўскім трактарным заводам распрацаваны і выпускаецца грамадзянскі ўсюдыход ХТЗ-3Н.

Досвед баявога ўжывання[правіць | правіць зыходнік]

У асяроддзі вайскоўцаў, якія маюць ускоснае ўяўленне пра гэту машыну, існуе меркаванне пра яе, як пра машыну нізкахуткаснай, слабаабароненай, са слабой агнявой моцай. Такі падыход да МТ-ЛБ заснаваны на параўнальным аналізе гэтай машыны з БМП і БТР. Хібна негатыўная адзнака МТ-ЛБ мае карані ў параўнанні яго характарыстак як баявой машыны пяхоты. Не прымаецца да ўвагі той факт, што МТ-ЛБ з аднаго боку і БМП, БТР з іншага боку — гэта зусім розныя класы вайсковай тэхнікі. У адрозненне ад БМП, БТР, БМД, пры праектаванні МТ-ЛБ не ставілася задачы стварыць баявую машыну падтрымкі пяхоты. Ён першапачаткова праектаваўся як усюдыход для транспарціроўкі грузаў, артылерыйскіх гармат, а таксама — як санітарная машына. З улікам прад’яўленых патрабаванняў, лёгкая браня і кулямёт Калашнікава разглядаюцца не як недахоп, а як добрая якасць. Фактычна, у адрозненне ад звычайнага армейскага грузавіка, функцыі якога ён выконвае, МТ-ЛБ мае гусенічны ход, што павялічвае яго праходнасць, процікулявую браню і кулямётнае ўзбраенне.

Цягач не прызначаны для выкарыстання ў наступальных мэтах. Кулямётнае ўзбраенне ён мае вылучна для ўласнай абароны. Досвед Афганскай вайны паказаў, што, апроч свайго прамога прызначэння, МТ-ЛБ мог у выпадку неабходнасці эфектыўна абараніць кулямётным агнём не толькі сябе, але і гарматныя разлікі, за якімі машына замацавана як цягач.

Маторнае аддзяленне

Мадыфікацыі[правіць | правіць зыходнік]

МТ-ЛБМ (Аб’ект 6МБ).

Савецкія і расійскія[правіць | правіць зыходнік]

  • МТ-ЛБ (Аб’ект 6) — базавы варыянт
    • МТ-ЛБВ — усюдыходны варыянт. Мадыфікацыя мае шырэйшыя тракавыя пасы і паніжаны ўдзельны ціск на грунт. Прызначана для арктычных рэгіёнаў.
      • МТ-ЛБВ-Н — шматмэтавы транспарцёр-цягач, адаптаваны для эксплуатацыі ў народнай гаспадарцы.
        • МТ-ЛБВ-НС «Алтай» — шматмэтавы транспарцёр-цягач, адаптаваны для эксплуатацыі ў народнай гаспадарцы.
      • МТ-ЛБВМ — версія з усталёўкай 12,7-мм зенітнага кулямёта НСВТ.
      • МТ-ЛБВМК — версія з усталёўкай 12,7-мм зенітнага кулямёта «Корд». Рухавік ЯМЗ-238ВМ, магутнасцю 240 л.с.
        • МТ-ЛБВМ1К — мадыфікацыя, прыстасаваная для працы на высакагор’і, з усталёўкай новага рухавіка ЯМЗ-238БЛ-1, магутнасцю 310 л.с., новай радыёстанцыяй і новым атапляльнікам.
    • МТ-ЛБМ (Аб’ект 6М) — сучасная мадыфікацыя, распрацавана ў ААТ «Мурамцеплавоз»
      • Аб’ект 6МА — варыянт МТ-ЛБМ з вежавай усталёўкай, якая адпавядае бронетранспарцёру БТР-80
      • Аб’ект 6МА3 — мадэрнізацыя «Аб’екта 6МА» з усталяваннем 4 пускавых усталёвак ПТУР 9М133 «Карнет», 7,62-мм кулямёта ПКТМ і 30-мм аўтаматычнага гранатамёта АГС-30 «Атлант»
      • Аб’ект 6МБ — варыянт МТ-ЛБМ з 30-мм гарматай 2А72, вежавая ўсталёўка як у бронетранспарцёра БТР-80А
        • Аб’ект 6МБ2 — мадэрнізацыя «Аб’екта 6МБ» з дадатковым усталяваннем 30-мм аўтаматычнага гранатамёта АГС-17 «Полымя»
      • Аб’ект 6МБ3 — варыянт МТ-ЛБМ з усталяваннем 23-мм авіяцыйнай гарматы ГШ-23у, 12,7-мм зенітнага кулямёта «Корд» і 30-мм аўтаматычнага гранатамёта АГС-30 «Атлант»
      • Аб’ект 6МБ4 — варыянт МТ-ЛБМ з усталяваннем 23-мм авіяцыйнай гарматы ГШ-23к, 12,7-мм зенітнага кулямёта «Корд» і 30-мм аўтаматычнага гранатамёта АГС-30 «Атлант»
      • МТ-ЛБМ1 (Аб’ект 6М1) — мадыфікацыя МТ-ЛБ з усталяваннем новага рухавіка ЯМЗ-238БЛ-1, магутнасцю 300—310 л.з., механічнай трансмісіі з гідрааб’ёмным механізмам кіравання завароткам
        • МТ-ЛБМ1А7 — варыянт з вежавай усталёўкай, якая адпавядае бронетранспарцёру БТР-80, з усталёўкай 7,62-мм кулямёта ПКТМ, 12,7-мм зенітнага кулямёта «Корд», 30-мм аўтаматычнага гранатамёта АГС-17 «Полымя» і ўсталявана сістэма 902В для пастаноўкі дымавых завес.
        • МТ-ЛБМ1Б2 — мадыфікацыя МТ-ЛБМ1 з ідэнтычным узбраеннем «Аб’екта 6МБ2»
      • МТ-ЛБМ2 (Аб’ект 6М2) — мадыфікацыя МТ-ЛБ ад «Курганмашзавода» з усталяваннем новага рухавіка і трансмісіі.
    • МТ-ЛБ-ЛПТ — лесапажарны трактар. Вытворца ААТ «Мурамцеплавоз».

Украінскія[правіць | правіць зыходнік]

  • МТ-ЛБР6 — БМП на шасі МТ-ЛБ з баявым модулем «ЗТМ-1». Узбраенне: 30-мм аўтаматычная гармата ЗТМ-1, 7,62-мм кулямёт КТ, дымавыя гранатамёты сістэмы 902Б «Хмара». Абароненасць экіпажа ўзмоцнена за кошт разнесенага бранявання і кевларавага падбівання, хадавая частка прычынена процікумулятыўнымі экранамі. Вытворца — Харкаўскі трактарны завод імя Сэрга Арджанікідзэ.
  • МТ-ЛБР7 — БМП на шасі МТ-ЛБ з баявым модулем «Штурм».[2] Узбраенне: 30-мм аўтаматычная гармата ЗТМ-1, спараны з ёй 7,62-мм кулямёт КТ-7,62, дзве пускавыя ўсталёўкі ПТУР 9М114М «Конкурс-М», 30-мм аўтаматычны гранатамёт, дымавыя гранатамёты. Абароненасць экіпажа ўзмоцнена за кошт разнесенага бранявання і кевларавага падбівання. Вытворца — Харкаўскі трактарны завод імя Сэрга Арджанікідзэ.
  • МТ-ЛБМШ — БМП на шасі МТ-ЛБ з баявым модулем «Шквал».[3] Узбраенне: 30-мм аўтаматычная гармата ЗТМ-1, спараны з ёй 7,62-мм кулямёт КТ-7,62, дзве процітанкавыя кіраваныя ракеты (ПТРК) «Бар’ер», 30-мм аўтаматычны гранатамёт, дымавыя гранатамёты.

Польскія[правіць | правіць зыходнік]

Швецкія[правіць | правіць зыходнік]

  • Pbv 401 — мадыфікацыя з усталяваннем 7,62-мм кулямёта Ksp 58 ці Ksp 95

Казахстанскія[правіць | правіць зыходнік]

Машыны на базе[правіць | правіць зыходнік]

Пажарная машына МТ-ЛБу-ГПМ-10
Bronnitsy - MT-LBu-GPM-10.jpg
MT-LBu-GPM-10 at Bronnitsy test rage 02.jpg
MT-LBu-GPM-10 at Bronnitsy test rage 03.jpg

Савецкія і расійскія[правіць | правіць зыходнік]

Балгарскія[правіць | правіць зыходнік]

Польскія[правіць | правіць зыходнік]

Украінскія[правіць | правіць зыходнік]

Аператары[правіць | правіць зыходнік]

Сучасныя[правіць | правіць зыходнік]

Баявая машына 9П149 ПТРК «Штурм-З» у Артылерыйскім музеі Санкт-Пецярбурга

Былыя[правіць | правіць зыходнік]

Служба і баявое ўжыванне[правіць | правіць зыходнік]

  1. Афганская вайна (1979—1989)[12]
  2. Узброены канфлікт у Прыднястроўе — Некаторая колькасць МТ-ЛБ знаходзіцца на ўзбраенні Прыднястроўскіх узброеных сіл. Удзельнічалі ў сакавіку 1992 года ў баях. Ужываліся таксама і з боку Малдавіі. На некаторыя машыны ўсталёўваліся ўсталёўкі ЗП-23-2[13]
  3. Другая чачэнская вайна — выкарыстоўваліся Расійскімі войскамі. Па стане на лістапад 1999 года ў Чачэнскай Рэспубліцы было засяроджана 667 адзінак МТ-ЛБ[14]
  4. Узброены канфлікт у Паўднёвай Асеціі (2008)[15]
  5. Узброены канфлікт на ўсходзе Ўкраіны (2014)[16]

Выяв[правіць | правіць зыходнік]

МТ-ЛБВМК на паказе ваеннай тэхнікі ў Броніцах:

Станцыя засечкі ядзерных выбухаў К-612-О на вучэннях часцей і падраздзяленняў войскаў радыяцыйнай, хімічнай і біялагічнай абароны на Шыханскім палігоне:

Відэа[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Больш за 7500 адзінак па стане на 2010 год знаходзіцца на ўзбраенні паводле даных The Military Balance 2010, плюс 1500 адзінак складаліся на ўзбраенні войска Ірака да Іракскай вайны у 2003 годзе: Iraqi Ground Forces Equipment (англ.) . GlobalSecurity.org.
  2. МТ-ЛБМШ. Army Guide.
  3. Укрспецэкспорт прапануе ўзмацненне ўзбраення для МТ-ЛБМШ. Army Guide.
  4. Sopel/Stalagmit (польск.) . Militarium.net.
  5. ХТЗ-3Н снегоболотоход. Харкаўскі трактарны завод.
  6. Транспартныя гусенічныя машыны
  7. Балгарыя прадасць 500 бронетранспарцёраў у Ірак. Army Guide.
  8. 8,0 8,1 Stockholm International Peace Research Institute — Arms Transfers Database
  9. Рынкі ўзбраенняў
  10. Мадэрнізаваныя МТ-ЛБМШ у М’янме
  11. Ground Forces — Ukraine (англ.) . GlobalSecurity.org. Праверана 2 верасня 2012.
  12. А. Р. Заец. Бранетанкавая тэхніка ў Афганістане (1979—1989). Архівавана з першакрыніцы 21 чэрвеня 2012. Праверана 4 чэрвеня 2012.
  13. Віталь Майсееў. Танкі ў Прыднястроўе. Альманах «Ваенны каментатар», 2003, № 1(5). Ваенна-патрыятычны сайт «Адвага» (2003-01-01). Архівавана з першакрыніцы 31 мая 2012. Праверана 16 мая 2012.
  14. Генадзь Жилин. МТ-ЛБ: працяг тэмы : Незаслужана забыты «працавік» другой чачэнскай. Часопіс «Свет зброі», № 7, 2006. Ваенна-патрыятычны сайт «Адвага» (2006-07-01). Архівавана з першакрыніцы 26 чэрвеня 2012. Праверана 4 чэрвеня 2012.
  15. Сяргей Варанцоў. Асеція ў агні. «Франтавая ілюстрацыя», № 6, 2008. Ваенна-патрыятычны сайт «Адвага».
  16. Поўны разгром калоны 51-й брыгады - чорны дзень ВСУ.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Military Balance 2012
  • Лёгкі шматмэтавы гусенічны транспарцёр-цягач МТ-ЛБ. Тэхнічнае апісанне і інструкцыя па эксплуатацыі. 6.00.001ТО — 4-е выданне, дапоўненае. — М.: Ваеннае выдавецтва, 1985. — 447 с.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]