Максім Лужанін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Максім Лужанін
Maksim Łužanin.jpg
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні: Аляксандр Амвросьевіч Каратай
Псеўданімы: Максім Лужанін
Дата нараджэння: 20 кастрычніка 1909(1909-10-20)
Месца нараджэння:
Дата смерці: 13 кастрычніка 2001(2001-10-13) (91 год)
Месца смерці:
Грамадзянства:
Жонка: Яўгенія Эргардаўна Пфляўмбаўм
Альма-матар:
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці: паэзія, проза, кінадраматургія, пераклад
Мова твораў: беларуская
Грамадская дзейнасць
Член у
Узнагароды: Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1969)
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Максі́м Лужа́нін, сапр.: Алякса́ндр Амвро́сьевіч Карата́й (20 кастрычніка (2 лістапада) 1909, в. Прусы Слуцкага павета Мінскай губерні (цяпер Салігорскі раён, Мінская вобласць) — 13 кастрычніка 2001, Мінск; Псеўданімы: М. Бусловіч; Ал. Даведка; Мікола Драч; Л. Трыер) — беларускі паэт, празаік, кінадраматург, перакладчык. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1969), заслужаны дзеяч культуры Польшчы (1975). Жонка — Яўгенія Пфляўбаўм.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

У 1924—1928 вучыўся ў Мінскім Белпедтэхнікуме. Публікавацца пачаў у 1925 годзе. Першая кніга вершаў «Крокі» выйшла ў 1928 годзе. У 1928—1931 гадах вучыўся ў БДУ. З 1931 годзе працаваў у часопісе «Узвышша» і на Беларускім радыё. Арыштаваны ДПУ БССР 15.3.1933 года ў Мінску па адрасе: вул. Ленін­ская, д. 25, кв. 4 па справе «Беларускай народнай грамады»; асуджаны асобай нарадай пры НКУС 10.8.1933 як «член контррэвалюцыйнай нацдэмаўскай арганізацыі». Быў на 2 гады сасланы ў лагер у г. Марыінск Кемераўскай вобласці[1]. Пасля вызвалення у 1935—1941 гг. — рэдактар Галоўнай рэдакцыі літаратуры па машынабудаванні ў Маскве. Падчас Вялікай Айчыннай вайны на фронце. З 1944 загадчык аддзела культуры газеты «Звязда», адказны сакратар часопіса «Вожык». Рэабілітаваны судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР 24.8.1956 года. Асабовая справа Л. № 14618-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі. З 1959 года член сцэнарнай калегіі, у 1967—1972 гадах галоўны рэдактар кінастудыі «Беларусьфільм».

Аўтар сцэнарыяў фільмаў «Паўлінка» (1951), «Народны паэт» (1952), «Першыя выпрабаванні» (1960), «Запомні гэты дзень» (1967, разам з А. Куляшовым). На беларускую мову пераклаў асобныя творы А. Грыбаедава, М. Гогаля, А. Радзішчава, А. Пушкіна, У. Маякоўскага, А. Міцкевіча, У. Сыракомлі.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

  • Выбр. тв.: У 2 т. Мн., 1960;
  • Зб. тв.: У 3 т. Мн., 1968—1970;
  • Зб. тв.: У 4 т. Мн., 1979—1981.

Зноскі

  1. 1. Николай Николаевич Улащик. Мариинск — Суслово http://flibusta.site/b/295176/read

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1999. — 560 с.: іл. ISBN 985-11-0155-9 (т. 9), ISBN 985-11-0035-8.
  • Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. — Т. 2. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9
  • Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. — Т. 3. Кн. 2. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9
    • Бечык В. Прасторы творчасці // Бечык В. Прад высокаю красою… Літаратурна-крытычныя артыкулы. Мн., 1984;
    • Кісялёў Г. Крокі // Полымя. 1984, № 11;
    • Гніламёдаў У. Натхненне і майстэрства: Творчасць М.Лужаніна // Роднае слова. 1998, № 5;
    • Маракоў Л. Павышэнне // Маракоў Л. 100 мініяцюр. Мн., 2002;
    • БП, т. 4.
    • ЭГБ, т. 4.