Літаратурная прэмія імя Якуба Коласа

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Літарату́рная прэ́мія імя́ Яку́ба Ко́ласа — літаратурная прэмія, заснаваная пастановай Савета Міністраў БССР №81 10 лютага 1959 года.

Прысуджалася за высокаідэйны і высокамастацкі зборнік апавяданняў, аповесць, раман, а таксама работу па літаратуразнаўстве і крытычную работу, якія былі апублікаваны ў рэспубліканскім друку ў тым годзе, за які прысуджаецца прэмія, і якія атрымалі шырокае грамадскае прызнанне[1].

У 1965 годзе прэміі нададзены статус дзяржаўнай: Дзяржаўная прэмія БССР імя Якуба Коласа[2]. З 1992 года — у складзе Дзяржаўных прэмій Рэспублікі Беларусь па літаратуры, музыцы і мастацтве[3].

У Рэспубліцы Беларусі прысуджаецца штодвагады за таленавітыя, глыбокія па змесце і адметныя па форме творы літаратуры, якія робяць значны ўнёсак у беларускую нацыянальную культуру, развіваюць мастацкія традыцыі і садзейнічаюць устанаўленню агульначалавечых каштоўнасцей і ідэй гуманізму[4].

Лаўрэаты[правіць | правіць зыходнік]

Год прысуджэння    Лаўрэат    За твор
1957   Іван Шамякін   раман «Крыніцы»
1959   Пятрусь Броўка   «Калі зліваюцца рэкі»
1962   Іван Мележ   раман «Людзі на балоце»
1963   Янка Брыль   «Працяг размовы»[5]
1964   Васіль Быкаў   «Трэцяя ракета»
1965   Максім Лужанін   «Колас расказвае пра сябе»
1967   Іван Шамякін   раман «Сэрца на далоні»
1968   Міхась Лынькоў   раман «Векапомныя дні»
1972   Іван Навуменка   «Янка Купала: Духоўны воблік героя» і «Якуб Колас: Духоўны воблік героя»
1974   Андрэй Макаёнак   п’есы «Трыбунал» і «Таблетку пад язык»
1976   Алесь Адамовіч   «Хатынская аповесць»
1976   Алена Васілевіч   тэтралогія «Пачакай, затрымайся»[6]
1976   Іван Мележ   зборнік «Жыццёвыя клопаты»
1978   Васіль Быкаў   «Воўчая зграя» і «Яго батальён»
1980   Ніл Гілевіч  
1980   Уладзімір Калеснік[7]   удзел у напісанні двухтомнай «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» і «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры»
1980   Адам Мальдзіс   удзел у напісанні двухтомнай «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» і «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры»
1980   Міхась Мушынскі   удзел у напісанні двухтомнай «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» і «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры»[8]
1980   Навум Перкін   удзел у напісанні двухтомнай «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» і «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры»[9]
1980   Юльян Пшыркоў   удзел у напісанні двухтомнай «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» і «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры»[9]
1980   Міхась Ярош   удзел у напісанні двухтомнай «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» і «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры»
1982   Янка Брыль   «Золак, убачаны здалёк»[5]
1982   Віктар Казько   «Суд у слабадзе»
1984   Зміцер Бугаёў   кніга крытычных нарысаў «Талент і праца»[10]
1984   Уладзімір Караткевіч   раман «Чорны замак Альшанскі» (пасмяротна)
1986   Анатоль Кудравец   раман «Сачыненне на вольную тэму»
1990   Генадзь Кісялёў   «Разыскивается классик…» і «Спасцігаючы Дуніна-Марцінкевіча»
1990   Алег Лойка   раман-эсэ «Францыск Скарына, або Сонца маладзіковае»
1992   Сяргей Грахоўскі   зборнік «Споведзь»
1992   Алесь Жук   «Праклятая любоў»
1992   Васіль Сёмуха  
1996   Генрых Далідовіч  
2002   Васіль Жураўлёў   кніга «У пошуку духоўных ідэалаў: на матэрыяле беларускай літаратуры XIX — пачатку XX стаг.»[3]

Зноскі

  1. Пастанова Савета Міністраў Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі аб устанаўленні літаратурных прэмій імя Я. Купалы і Я. Коласа. Ушанаванне Якуба Коласа сучаснікамі і нашчадкамі. Архівы Беларусі. Праверана 24 чэрвеня 2019.
  2. Аглядная даведка. Якуб Колас: асоба і творчасць. Архівы Беларусі. Праверана 24 чэрвеня 2019.
  3. 3,0 3,1 Дзяржаўныя прэміі Рэспублікі Беларусь. Брэсцкая абласная бібліятэка імя М. Горкага (1 снежня 2015). Праверана 24 чэрвеня 2019.
  4. Дзяржаўная прэмія ў галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры. Узнагароды і прэміі. Прэс-служба прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Праверана 24 чэрвеня 2019.
  5. 5,0 5,1 Творчы шлях(руск.) . Нацыянальная бібліятэка Беларусі. Праверана 24 чэрвеня 2019.
  6. Писатели Случчины, памятники Случчины(руск.) . Наследие Слуцкого края. Праверана 24 чэрвеня 2019.
  7. Яркая постаць літаратуразнаўчай навукі. Нацыянальная бібліятэка Беларусі (7 верасня 2012). Праверана 24 чэрвеня 2019.
  8. Літаратуразнаўцы-магілёўцы аб творчасці Я. Коласа і Я. Купалы. Магілёўская абласная бібліятэка. Праверана 24 чэрвеня 2019.
  9. 9,0 9,1 Міхась Тычына. Акадэмічныя літаратуразнаўцы — ветэраны вайны // «Наука и инновации». — 2010. — № 5 (87).
  10. Пад знакам таленту і працы. Нацыянальная бібліятэка Беларусі (6 студзеня 2009). Праверана 24 чэрвеня 2019.