Мікола Шабовіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Мікола Шабовіч
Mikola Shabovich - in a park - Minsk city - 2005 AD.JPG
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння:

4 студзеня 1959(1959-01-04) (58 гадоў)

Месца нараджэння:

вёска Бадзені, Мядзельскі раён, Мінская вобласць, Беларуская ССР

Грамадзянства:

Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Belarus.svg Беларусь

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

паэт, перакладчык, педагог

Мова твораў:

беларуская мова

Дэбют:

1976

Прэміі:

Рэспубліканская літаратурная прэмія «Залаты Купідон» (2009); медаль Саюза пісьменнікаў Беларусі «За вялікі ўклад у літаратуру» (2014); нагрудны знак «За ўклад у развіццё БДПУ» (2014); памятны медаль «Паэт і воін Ігар Грыгор'еў (1923—1996)» (2015).

Лагатып Вікісховішча Выявы на Вікісховішчы

Мікола Шабовіч, Мікалай Віктаравіч Шабовіч (4 студзеня 1959, вёска Бадзені, Мядзельскі раён, БССР) — беларускі паэт, паэт-перакладчык і педагог.

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1998). Кандыдат філалагічных навук (2004), дацэнт (2008).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

У 1966—1974 гг. вучыўся ў сярэдняй школе ў вёсцы Дзягілі (Мядзельскі раён, Мінская вобласць). У 1974—1976 гг. вучыўся і скончыў сярэднюю школу №1 горада Мядзеля[1].

У 1977—1981 г. вучыўся і скончыў філалагічны факультэт (беларускае аддзяленне) Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя Максіма Горкага па спецыяльнасці «Беларуская мова і літаратура».

Працоўная дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Працаваў у 1981–1986 гг. настаўнікам беларускай мовы і літаратуры ў Шыпкоўскай васьмігадовай школе Вілейскага раёна.

Пасля заканчэння аспірантуры (1989) выкладае родную беларускую мову ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэта імя Максіма Танка (БДПУ). Па сумяшчальніцтве ў 1992—2002 гг. працаваў загадчыкам літаратурна-драматычнай часткі Мінскага абласнога драматычнага тэатра ў Маладзечне.

Абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Аказіянальныя словы ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20-х гадоў ХХ стагоддзя» і атрымаў навуковую ступень кандыдата філалагічных навук (2004). У 2008 г. атрымаў вучонае званне дацэнта.

Цяпер працуе на пасадзе дацэнта кафедры беларускага мовазнаўства Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка, а таксама на пасадзе дацэнта кафедры сучасных еўрапейскіх моў БНТУ[2]. Даследуе аказіянальную лексіку ў мастацкіх тэкстах. Аўтар больш як 50 навуковых артыкулаў і манаграфіі «Аказіянальныя словы ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20-х гадоў ХХ стагоддзя» (2013). Сфера навуковых інтарэсаў — лексікалогія і дэрываталогія.

Паэтычная творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Мікола Шабовіч у час афіцыйнай прэзентацыі сваёй кнігі «Прыколы ад Міколы» на XXII Міжнароднай кніжнай выстаўцы ў Мінску (Беларусь), 14 лютага 2015 г.

Стварае вершы на беларускай мове. Аўтар некалькіх паэтычных зборнікаў:

  • «Дом» (1996)
  • «Яшчэ пакуль не лістапад» (1996)
  • «Падары мне сваю адзіноту» (2002)
  • «Мая надзея» (2006)
  • «Хор болей не спявае: пародыі, эпіграмы, прысвячэнні» (2008)
  • «Прыколы ад Міколы» (2015)

Паэзія Міколы Шабовіча — лірычна-філасофская. Яна акумулюе як трагедыйнасць нашага часу, так і імгненні шчасця, радасць жыць і тварыць на роднай зямлі. Галоўная тэма яго творчасці — гэта тэма кахання, светлае пачуццё да Жанчыны.

На вершы Міколы Шабовіча напісана больш як 170 песень. Некаторыя з іх гучалі на Нацыянальным фестывалі беларускай паэзіі і песні ў Маладзечне і Міжнародным фестывалі мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску». З песняй «Я чакаю цябе» (словы Міколы Шабовіча, музыка Алены Атрашкевіч) Таццяна Валахановіч перамагла ў 2015 г. на конкурсе маладых выканаўцаў у рамках Нацыянальнага фестывалю беларускай паэзіі і песні ў Маладзечне. 30 песень на вершы Міколы Шабовіча напісаў кампазітар Мікалай Яцкоў.

Мікола Шабовіч — аўтар слоў гімна (2014) Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка. Спрыяе развіццю маладых беларускіх паэтаў і празаікаў — удзельнікаў літаратурнай суполкі «Крокі».

З'яўляецца членам Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1998 г.

Паэтычныя пераклады[правіць | правіць зыходнік]

Апошнім часам актыўна працуе як перакладчык. Перакладае на беларускую мову творы рускіх паэтаў — Аляксандра Блока, Сяргея Ясеніна, Канстанціна Бальмонта, Ігара Грыгор'ева, Мікалая Рубцова, Анатоля Аўруціна, Юрыя Фатнева, Валянціны Паліканінай, Таццяны Лейкі і інш.

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Кніга гумару «Хор болей не спявае» адзначана ў 2009 г. рэспубліканскай літаратурнай прэміяй «Залаты Купідон» як лепшая кніга 2008 года ў намінацыі «Сатыра і гумар».

Узнагароджаны медалём Саюза пісьменнікаў Беларусі «За вялікі ўклад у літаратуру» (2014) і нагрудным знакам «За ўклад у развіццё БДПУ» (2014).

19 лістапада 2015 г. у Санкт-Пецярбургу ў ІРЛІ РАН (Пушкінскі Дом), на Другіх літаратурных чытаннях «Слова. Айчына. Вера» (2014, 2015), у ходзе міжнароднай навуковай канферэнцыі «Руская літаратура і праблемы этнакансалідацыі народа» быў узнагароджаны памятным медалём «Паэт і воін Ігар Грыгор'еў (1923—1996)» паводле рашэння Фонда памяці паэта Ігара Грыгор’ева — за вялікі ўклад у захаванне і развіцце культуры, рускай славеснасці, традыцый патрыятычнага выхавання, а таксама за вывучэнне і папулярызацыю творчай спадчыны Ігара Грыгор'ева (у т.л. пераклады паэзіі Ігара Грыгор’ева на беларускую мову)[3].

Публікацыі[правіць | правіць зыходнік]

Кнігі[правіць | правіць зыходнік]

  • Шабовіч, М.В. Патрыятычнае выхаванне сродкамі сучаснай беларускай паэзіі / М.В.Шабовіч. – Дапаможнік. – Мінск : БДПУ, 2007. – 54 с.
  • Шабовіч, М.В. Беларуская мова і культура маўлення: зборнік тыпавых вучэбных праграм па беларускай мове. – Мінск : Права і эканоміка, 2011. – 46 с. (у сааўтарстве).
  • Шабовіч, М.В. Сучасная беларуская мова: зборнік тыпавых вучэбных праграм па беларускай мове. – Мінск : Права і эканоміка, 2011. – 47 с. (у сааўтарстве).
  • Шабовіч, М.В. Аказіянальныя словы ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20-х гадоў ХХ стагоддзя: манаграфія / М.В. Шабовіч; навук.рэд. П.А.Міхайлаў. – Мінск : Логвінаў, 2013. – 198 с.

Артыкулы[правіць | правіць зыходнік]

  • Шабовіч, М.В. Сустрэча з пісьменнікам як сродак выхавання моладзі / М.В. Шабовіч // Роднае слова. – 2005. – №7. – С. 94.
  • Шабовіч, М.В. “Беларускай душы матыў...”: Грамадзянская лірыка Навума Гальпяровіча / М.В. Шабовіч // Роднае слова. – 2005. – №11. – С. 121–123.
  • Шабовіч, М.В. Некаторыя выпадкі множнай матывацыі аказіянальных лексем у беларускіх мастацкіх тэкстах 20–30-х гг. ХХ ст. / М.В. Шабовіч // Пісьменнік – мова – стыль: Матэрыялы ІІІ Міжнарод. навук. канф., Мінск, 29–30 верасня 2005 г. / Бел. дзярж. ун-т. – Мінск, БДУ, 2005. – С. 220–223.
  • Шабовіч, М.В. Аказіянальныя прэфіксальна-суфіксальна-постфіксальныя дзеясловы ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20–30-х гг. ХХ ст. / М.В. Шабовіч // Пісьменнік – мова – стыль: Матэрыялы ІІІ Міжнарод. навук. канф., Мінск, 29–30 верасня 2005 г. / Бел. дзярж. ун-т. – Мінск, БДУ, 2005. – С. 223–226.
  • Шабовіч, М.В. Аказіянальныя назоўнікі, утвораныя спосабам чыстага складання, у беларускіх мастацкіх тэкстах 20–30-х гг. ХХ ст. / М.В. Шабовіч // Сучасныя праблемы беларускай лексікалогіі і лексікаграфіі: Матэрыялы Міжнарод. навук. канф. / Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі, 19–20 лістапада 2005 г. – Мінск: Права і эканоміка, 2006. – С. 303–306.
  • Шабовіч, М.В. Аказіянальныя прэфіксальна-суфіксальныя дзеясловы ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20-х гг. ХХ ст. / М.В. Шабовіч // Надзённыя праблемы лексікалогіі і анамастыкі слвавянскіх моў: Зб. нав. артыкулаў. – Мазыр, УА МДПУ. – 2006. – С. 80–83.
  • Шабовіч, М.В. “Як песня...” (Развагі пра паэзію Міхася Башлакова) / М.В. Шабовіч // Полымя. – 2006. – №9. – С. 199–203.
  • Шабовіч, М.В. Адценні колераў і не толькі...: Аказіянальныя прыметнікі-кампазіты з падпарадкавальнымі адносінамі асноў у беларускіх мастацкіх тэкстах 20–30-х гг. ХХ ст. / М.В. Шабовіч // Роднае слова. – 2007. – №3. – С. 19-21.
  • Шабовіч, М.В. “Хай будзе свята...” (Штрыхі да творчага партрэта Навума Гальпяровіча) / М.В. Шабовіч // Маладосць. — 2007. — №9. — С. 101–108.
  • Шабовіч, М.В. “І прагне нематы стамлёная душа..” (рэцэнзія на зборнік вершаў І. Пракаповіча “Луска вечнасці”) / М.В. Шабовіч // ЛіМ. — 2007. — 19 кастрычніка.
  • Шабовіч, М.В. АБВЕСКАВАЦЬ–АШЛЮБАВАЦЬ: Матэрыялы да слоўніка аказіянальнай лексікі 20–30-х гадоў ХХ стагоддзя / М.В. Шабовіч // Роднае слова. — 2008. — №6. – С. 48–49.
  • Шабовіч, М.В. Аказіянальныя складана-нульсуфіксальныя прыметнікі ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20-х гадоў ХХ стагоддзя / М.В. Шабовіч // Нацыянальная мова і нацыянальная культура: аспекты ўзаемадзеяння : зб. навук. арт. – Мінск: БДПУ, 2009. – С. 170–173.
  • Шабовіч, М.В. БАГАТАДУМНА – БЯСХЛЕБНА: Матэрыялы да слоўніка аказіянальнай лексікі 20–30-х гадоў ХХ стагоддзя / М.В. Шабовіч // Роднае слова. — 2009. — №12.
  • Шабовіч, М.В. Аказіянальныя складана-нульсуфіксальныя назоўнікі ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20-30-х гадоў ХХ стагоддзя / М.В. Шабовіч //Сёмыя Танкаўскія чытанні. Да 95-годдзя Беларускага дзяржаўнага педагагічнага універсітэта імя Максіма Танка: зб. навук. арт. – Мінск : БДПУ, 2010. – С. 242–244.
  • Шабовіч, М.В. Аўтарская словатворчасць як адна з крыніц узбагачэння лексікі сучаснай беларускай літаратурнай мовы / М.В. Шабовіч // Весці БДПУ. — 2010. — №3. – С. 66–70.
  • Шабовіч, М.В. Аказіянальныя суфіксальныя прыметнікі ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20-х гадоў ХХ стагоддзя / М.В. Шабовіч // Нацыянальная мова і нацыянальная культура: аспекты ўзаемадзеяння: Зб. навук. артыкулаў да 60-годдзя П.А.Міхайлава.– Мінск : Права і эканоміка, 2010. — С. 280–282.
  • Шабовіч, М.В. ВАЛАЦУЖЫЦЬ–ГУСЛЯРЫЦЬ: Матэрыялы да слоўніка аказіянальнай лексікі 20–30-х гадоў ХХ стагоддзя / М.В. Шабовіч // Роднае слова. – 2010. – №12.– С. 42–43.
  • Шабовіч, М.В. Назоўнікі-наватворы ў беларускіх мастацкіх тэкстах 20–30-х гадоў ХХ стагоддзя: прэфіксальныя, прэфіксальна-суфіксальныя і прэфіксальна-нульсуфіксальныя лексемы / М.В. Шабовіч // Нацыянальная мова і нацыянальная культура: аспекты ўзаемадзеяння: Зб. навук. артыкулаў. – Мінск : Права і эканоміка, 2011. – С. 245–247.
  • Шабовіч, М.В. ДАЙЛІДЗІЦЬ–ЖЫЦЦЯВЕЯЦЬ: Матэрыялы да слоўніка аказіянальнай лексікі 20–30-х гадоў ХХ стагоддзя / М.В. Шабовіч // Роднае слова. – 2012. – №4. – С. 56–57.
  • Шабовіч, М.В. ЗААГНІЦЬ – З’ЯРМІЦЬ: Аказіянальная лексіка 20-х – 30-х гг. ХХ ст. / М.В. Шабовіч // Роднае слова. – 2013. – №4. – С. 39–40.

Сеціўная актыўнасць[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]