Рубель (Столінскі раён)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аграгарадок
Рубель
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Першае згадванне
Колькасць двароў
1461
Насельніцтва
4 300 чалавек (2007)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1655
Паштовы індэкс
225533
Аўтамабільны код
1
Рубель на карце Беларусі ±
Рубель (Столінскі раён) (Беларусь)
Рубель (Столінскі раён)
Рубель (Столінскі раён) (Брэсцкая вобласць)
Рубель (Столінскі раён)
Сабор Арханёла Міхаіла. Каля 1700 г., з в. Рубель. НММ РБ

Рубе́ль[1] (трансліт.: Rubieĺ, руск.: Рубель) — аграгарадок у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, на рацэ Чаква (старыца Рубельская Рака). Уваходзіць у склад Рубельскага сельсавета. Размешчана за 10 км на паўднёвы захад ад Альпеня, за 6 км на ўсход ад Беражнога, за 3 км на поўнач ад Хотамля, за 18 км паўночны ўсход ад Століна, за 263 км — ад Брэста, за 26 км — ад чыгуначнай станцыі Гарынь.

Цэнтр сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Рубельскі» (былога калгасу). Другая паводле велічыні вёска ў Брэсцкай вобласці (пасля Альшан).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Міхайлаўская царква са званіцай, 1936

Першыя згадкі пра вёску належаць да 1458 года, калі яна згадваецца пад назвай Любра (Любер). Да канца XVIII стагоддзя гэтая назва ператварылася ў назву Рубля, Рубель. У XVI-XVIII стагоддзях вёска знаходзілася ў складзе Пінскага павета Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, з'яўлялася ўладаннем Зышчынічаў, Пашкевічаў, Рэзановічаў. З 1793 года вёска знаходзіцца ў складзе Расійскай імперыі, у Хорскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. З 1921 года знаходзіцца ў складзе Польшчы. З 1939 года ў складзе Беларускай ССР. 15 студзеня 1940 года ў складзе Давыд-Гарадоцкага раёна Пінскай вобласці быў створаны Рубельскі сельсавет. Падчас Другой сусветнай вайны, у 1944 годзе, нямецка-фашысцкія захопнікі забілі 122 жыхары і спалілі вёску падчас адступлення (730 хат). Уцалела толькі царква. Вёска Рубель увекавечаная ў мемарыяльным комплексе «Хатынь» як адна са спаленых вёсак. З 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 1961 года ў Столінскім раёне.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

У 1886 годзе ў вёсцы налічвалася 450 жыхароў і 46 гаспадарак, у 1897 годзе — 450 жыхароў і 38 дамоў[2], у 1909 годзе — 3259 жыхароў і 448 двароў, у 1921 годзе — больш за 2800 насельнікаў і 457 гаспадарак. У 1932 годзе ў Рублі зарэгістравана 4166 жыхароў. У 1939 годзе — 541 двор, дзе пражывалі 3887 чалавек.

Колькасць жыхароў перад пачаткам Вялікай Айчыннай вайны склала 3688 чалавек, было 730 гаспадарак.

У 1959 годзе налічвалася 4668 насельнікаў, у 1970-м — 5565 жыхароў, у 1999-м — 4186 жыхароў 440 двароў. Па стане на пачатак 2001 года было 1350 двароў і 4138 жыхароў. У 2004 годзе налічвалася 1444 двароў і каля чатырох з паловай тысяч жыхароў. У 2005 годзе — 4034 чал., 1453 двары[2], у 2007 годзе — 4300 чал. і 1461 двор[3], у 2010 годзе — 4700 чал.[4].

Да 1973 года Рубель была самай вялікай вёскай у Беларусі[3]. Зараз другая па велічыні вёска ў Столінскім раёне і Брэсцкай вобласці (пасля Альшан), да 2005 года — трэцяя ў Брэсцкай вобласці (пасля Альшан і Моталя).

Інфраструктура[правіць | правіць зыходнік]

У вёсцы знаходзяцца льнокамбінат (не працуе), аддзяленне сувязі РУП «Белпошта», аддзяленне ААТ «Беларусбанк», аптэка, 7 прыватных крам (Вераніка, Людміла, Вольга, аўтазапчасткі), 4 дзяржаўных крамы, два ўнівермага (Сілуэт і Прамтавары), кафэ «Івушка», школьная сталовая, кнігарня (зачынена), дзве хлебныя крамы, бібліятэка, Дом культуры, камбінат бытавога абслугоўвання, сярэдняя школа, два яслі-сада, рынак, аўтазаправачная станцыя, два млыны.

У ліпені 2008 года ў вёсцы адкрылася новая амбулаторыя.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Тэрытарыяльны падзел[правіць | правіць зыходнік]

Традыцыйная вёска дзеліцца на 11 мікравёсак:

  • Вакза́л — паўднёва-заходняя частка вёскі, на захад ад цэркваў
  • Вялі́кі Лес — паўднёва-заходняя частка вёскі, за Вакзалам
  • До́ўгае — усходняя частка вёскі, каля Салабаі
  • Жыды́ — усходняя частка вёскі
  • Запо́лле — паўночна-ўсходняя частка вёскі
  • Зарэ́чча — заходняя частка вёскі, на левым беразе Чаквы
  • Машлякі́ — паўднёвая частка вёскі
  • Но́вы Пасёлак — на ўсход ад Туразы
  • Салабаі́ — усходняя частка вёскі
  • Сяло́ — цэнтральная частка вёскі
  • Ту́раза — паўночна-ўсходняя частка вёскі

Цікавая інфармацыя[правіць | правіць зыходнік]

Прыклады вясковага вымаўлення:

  • Бага́то — шмат
  • Вон — ён
  • Вона́ — яна
  • Воны́ — яны
  • Дзе́ўчына — дзяўчына
  • Дзярэ́ўня — вёска
  • Е́сцяка — ёсць
  • Кого́ — кагосьці
  • Колі́ — калі
  • Кра́ма — ларок
  • Ла́ўка — крама
  • Ма́мо — мама
  • Пое́хаў — паехаў
  • Пошо́ў — пайшоў
  • Та́то — тата
  • У мане́ — у мяне
  • Фа́йно — цудоўна
  • Хоро́шы — прыгожы
  • Цяпэр — сёння
  • Шо-то — штосьці
  • Шчо — што
  • Якэ́ — які

Вядомыя выхадцы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт Рубэ́ль
  2. 2,0 2,1 Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 4, кн. 2. Брэсцкая вобласць / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2007. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0303-0. С. 591.
  3. 3,0 3,1 Вось гэта Рубель! // Звязда
  4. Пра «маё» і «не маё» // Звязда

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]