Ладзіна

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Сефардская мова)
Jump to navigation Jump to search
Ладзіна
Саманазва: לאדינו Ladino
Краіны: Ізраіль, Турцыя, ЗША, Мексіка, Бразілія, Францыя, Грэцыя, Македонія, Марока, Сербія, Балгарыя
Рэгіёны: Еўразія, Амерыка
Арганізацыя, якая рэгулюе: Нацыянальнае ўпраўленне па ахове культурнай спадчыны на сефардскай мове ў Ізраілі
Агульная колькасць носьбітаў: больш за 1 млн
Класіфікацыя
Катэгорыя: ???

Індаеўрапейскія мовы
 Раманскія мовы

  
Моўныя коды
ISO 639-1: -
ISO 639-2: lad
ISO 639-3: lad

Сефа́рдская мова (вядомая таксама як яўрэйска-іспанская, ладзі́на, джудзека, спаньёль, жудзезма, хебранея) — мова сефардаў, адна з яўрэйскіх моў. Адносіцца да ібера-раманскай падгрупы раманскіх моў. Сефардская мова з'яўляецца фактычна працягам ранне-яўрэйска-кастыльскага дыялекту, які ўключыў у сябе носьбітаў і рысы астатніх яўрэйскіх ібера-раманскіх дыялектаў. Мова выкарыстоўвае ўласную сістэму арфаграфіі.

Пачатак ўтварэння гэтага адгалінавання іспанскай мовы звязана з выгнаннем з Іспаніі ў 1492 годзе яўрэяў, што рассяліліся галоўным чынам на тэрыторыі Асманскай імперыі, у Паўночнай Афрыцы, затым у Партугаліі, Італіі, Грэцыі, Балгарыі, Румыніі, Палестыне і інш. Знаходзячыся ва ўмовах іншамоўнага асяроддзя і не маючы статусу афіцыйнай мовы, яна да гэтага часу захоўвае рысы (галоўным чынам у фанетыцы) іспанскай мовы канца XV ст. Функцыянуе як гутарковая мова, праяўляе прыкметы вымірання.

Распаўсюджаная ў Ізраілі, асобных раёнах Турцыі, Грэцыі, Чарнагорыі, Сербіі, Румыніі, Балгарыі. Колькасць носьбітаў складае каля 100 тыс. чалавек. Дыялектнае дзяленне звязана з краінамі пражывання носьбітаў. Асноўныя дыялектныя варыянты — турэцкі, румынскі, югаслаўскі.

У 1996 годзе Кнэсет прыняў закон аб стварэнні Нацыянальнага ўпраўлення па ахове культурнай спадчыны на сефардскай мове.