Станіслаў Панятоўскі (сын Францішка)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Станіслаў Панятоўскі
Stanisław Poniatowski
Stanisłaŭ Paniatoŭski. Станіслаў Панятоўскі (M. Bacciarelli, 1759).jpg
С. Панятоўскі. М. Бачыярэлі, сяр. XVIII ст.
Herb Poniatowskich.PNG
Герб «Цёлак»
Вялікі падскарбі літоўскі
1722 — 1731
Папярэднік Міхал Казімір Коцел
Пераемнік Ян Міхал Салагуб
 
Адукацыя
Дзейнасць дыпламат, пісьменнік, палітык
Веравызнанне каталіцтва
Нараджэнне 15 верасня 1676(1676-09-15)[1][2]
Смерць 29 жніўня 1762(1762-08-29)[3][2] (85 гадоў)
Пахаванне
Дынастыя Панятоўскія[d]
Бацька Францішак Панятоўскі[d]
Маці Алена з Невяроўскіх[d]
Жонка Тэрэза з Войнаў-Ясянецкіх
Канстанцыя з Чартарыйскіх
Дзеці Станіслаў Аўгуст Панятоўскі, Казімір Панятоўскі[d], Аляксандр Панятоўскі[d], Людвіка Марыя з Панятоўскіх[d], Ізабела з Панятоўскіх[d], Анджэй Панятоўскі[d], Міхал Ежы Панятоўскі[d] і Францішак Панятоўскі[d]
 
Ваенная служба
Званне генерал

Станіслаў Панятоўскі (16 верасня 1676 — 29 жніўня 1762) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Падстолі (1722) і падскарбі вялікі літоўскі (17221731), ваявода мазавецкі (17311752), кашталян кракаўскі1752); генерал літоўскай артылерыі (17071709) і кавалерыі шведскага войска, генерал-лейтэнант польскага войска.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Прадстаўнік шляхецкага роду Панятоўскіх герба «Цёлак», сын Францішка, лоўчага падляшскага, і Алены з Невяроўскіх.

Атрымаў адукацыю ў Вене. Потым запісаўся ў аўстрыйскае войска, ваяваў пад кіраўніцтвам прынца Яўгена Савойскага. Вярнуўся на радзіму, у канфлікце паміж Сапегамі і шляхтай выступіў на баку Сапегаў, разам з імі перайшоў у часе Паўночнай вайны (17001721) на бок караля Швецыі Карла XII. Удзельнічаў у бітвах супраць сіл Аўгуста Моцнага і расійскіх войскаў. Наблізіўся да новаабранага караля і вялікага князя Станіслава Ляшчынскага. Удзельнічаў у бітвах пад Галоўчынам (1708) і Палтавай (1709), дзе ўратаваў жыццё Карлу XII.

У 1718 пасяліўся ў Каралеўстве Польскім, дзе яму вярнулі канфіскаваныя маёнткі. У 1720 ажаніўся ў другім шлюбе з князёўнай Канстанцыяй Чартарыйскай, якая ў 1721 набыла маёнтак Воўчын у Берасцейскім павеце, дзе неўзабаве збудавалі касцёл і палац — рэзідэнцыю Панятоўскіх. Увайшоў у шэрагі магнатаў, карыстаўся графскім тытулам. Яго сыны на сойме 1764 атрымалі княжацкі тытул.

Першы раз ажаніўся з Тэрэза Вайнянкай, другі — з Канстанцыяй Чартарыйскай. У другім шлюбе нарадзіліся дзеці:

Зноскі

  1. Stanislaw Poniatowski // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. 2,0 2,1 Stanisław Poniatowski h. Ciołek // Internetowy Polski Słownik Biograficzny
  3. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #141224967 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]