Станіслаў Панятоўскі (сын Францішка)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Станіслаў Панятоўскі
Bacciarelli Stanisław Poniatowski.jpg
Herb Poniatowskich.PNG
Герб «Цёлак»
Вялікі падскарбі літоўскі
1722 — 1731
Папярэднік Міхал Казімір Коцел
Пераемнік Ян Міхал Салагуб

Нараджэнне 15 верасня 1676(1676-09-15)[1][2][3]
Смерць 29 жніўня 1762(1762-08-29)[4][2] (85 гадоў)
Месца пахавання
Род Панятоўскія[d]
Бацька Францішак Панятоўскі[d]
Маці Алена з Невяроўскіх[d]
Жонка Тэрэза з Войнаў-Ясянецкіх
Канстанцыя з Чартарыйскіх
Дзеці Станіслаў Аўгуст Панятоўскі, Казімір Панятоўскі[d][5], Аляксандр Панятоўскі[d][6], Людвіка Марыя з Панятоўскіх[d], Ізабела з Панятоўскіх[d], Анджэй Панятоўскі[d], Міхал Ежы Панятоўскі[d][5] і Францішак Панятоўскі[d]
Веравызнанне Каталіцкая Царква[d]
Адукацыя
Дзейнасць дыпламат, пісьменнік, палітык
Званне генерал
Commons-logo.svg Станіслаў Панятоўскі на Вікісховішчы

Станіслаў Панятоўскі (16 верасня 1676 — 29 жніўня 1762) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Падстолі (1722) і падскарбі вялікі літоўскі (17221731), ваявода мазавецкі (17311752), кашталян кракаўскі1752); генерал літоўскай артылерыі (17071709) і кавалерыі шведскага войска, генерал-лейтэнант польскага войска.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Прадстаўнік шляхецкага роду Панятоўскіх герба «Цёлак», сын Францішка, лоўчага падляшскага, і Алены з Невяроўскіх.

Атрымаў адукацыю ў Вене. Потым запісаўся ў аўстрыйскае войска, ваяваў пад кіраўніцтвам прынца Яўгена Савойскага. Вярнуўся на радзіму, у канфлікце паміж Сапегамі і шляхтай выступіў на баку Сапегаў, разам з імі перайшоў у часе Паўночнай вайны (17001721) на бок караля Швецыі Карла XII. Удзельнічаў у бітвах супраць сіл Аўгуста Моцнага і расійскіх войскаў. Наблізіўся да новаабранага караля і вялікага князя Станіслава Ляшчынскага. Удзельнічаў у бітвах пад Галоўчынам (1708) і Палтавай (1709), дзе ўратаваў жыццё Карлу XII.

У 1718 пасяліўся ў Каралеўстве Польскім, дзе яму вярнулі канфіскаваныя маёнткі. У 1720 ажаніўся ў другім шлюбе з князёўнай Канстанцыяй Чартарыйскай, якая ў 1721 набыла маёнтак Воўчын у Берасцейскім павеце, дзе неўзабаве збудавалі касцёл і палац — рэзідэнцыю Панятоўскіх. Увайшоў у шэрагі магнатаў, карыстаўся графскім тытулам. Яго сыны на сойме 1764 атрымалі княжацкі тытул.

Першы раз ажаніўся з Тэрэза Вайнянкай, другі — з Канстанцыяй Чартарыйскай. У другім шлюбе нарадзіліся дзеці:

Зноскі

  1. Stanislaw Poniatowski // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. 2,0 2,1 Stanisław Poniatowski h. Ciołek // Internetowy Polski Słownik Biograficzny
  3. Pas L. v. Stanislaus Poniatowski // Genealogics — 2003. — ed. size: 683713
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #141224967 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  5. 5,0 5,1 Lundy D. R. The Peerage
  6. (unspecified title) Праверана 3 кастрычніка 2016.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]