Казахская мова
| Казахская мова | |
| Саманазва: |
қазақ тілі, qazaq tili, قازاق ٴتىلى |
|---|---|
| Краіны: |
у Казахстане, Турцыі, Кітаі, Манголіі, Узбекістане і іншых краінах |
| Рэгіёны: | |
| Афіцыйны статус: | |
| Арганізацыя, якая рэгулюе: |
— |
| Агульная колькасць носьбітаў: |
12 мільёнаў |
| Класіфікацыя | |
| Катэгорыя: |
??? |
|
Алтайская |
|
| Пісьменнасць: | |
| Моўныя коды | |
| ISO 639-1: |
kk |
| ISO 639-2: |
kaz |
| ISO 639-3: |
kaz |
| Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка | |
Казахская мова (каз.: қазақ тілі, qazaq tili, قازاق ٴتىلى) — адна з цюркскіх моў. Належыць да кыпчакскай групы. Дзяржаўная мова Казахстана. Распаўсюджаная ў асноўным у Рэспубліцы Казахстан, дзе з'яўляецца дзяржаўнай. У аснове сучаснай літаратурнай казахскай мовы ляжыць паўночна-ўсходні дыялект. Асноўныя асаблівасці казахскай мовы:
- адпаведнасць гуку «ш» агульнацюрскаму «ч» (каш замест кач — «уцякаць»);
- адпаведнасць «c» агульнацюрскаму «ш» (кыс замест кыш — «зіма»);
- адпаведнасць пачатковага гуку «ж» пачатковым гукам «й» і «ж» у інш. цюрскіх мовах (жол замест ёл або жол — «дарога»);
- наяўнасць формы дзеепрыметніка сучасна-будучага часу на — атын, (-эцін), (йтын), (-йцін).
Мова сфармавалася ў 15-16 стст. на аснове мовы сярэднеазіяцкіх кыпчакаў. Літаратурная казахская мова існуе з другой паловы 19 ст. Канчатковая нармалізацыя мовы была праведзеная ў 20 ст. Пісьменнасць да 1930 г. існавала на арабскай, у 1930—1940 на лацінскай аснове, з 1940 — кірыліца з дадатковымі літарамі. Казахі Кітая, Ірана, Пакістана выкарыстоўваюць арабскі алфавіт, казахская дыяспара ў Турцыі неафіцыйна выкарыстоўвае лацінскі алфавіт. У Казахстане ідзе падрыхтоўка да пераводу казахскага алфавіту з кірыліцы на лацініцу. [1]
