Лівы

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Лівы
(līvlizt)
20031011 15sant Latvia Postage Stamps.jpg
Агульная колькасць 400
Рэгіёны пражывання Латвія: 179 чал.
Расія: 64 чал.
Эстонія: 5 чал.
Мова ліўская
Рэлігія лютэранства
Блізкія этнічныя групы эстонцы, фіны, сету, вепсы

Лівы (саманазва: līvlizt, латв. lībieši, рус.: либь) — малы фіна-ўгорскі народ, карэнныя жыхары Курляндыі. Агульная колькасць у Латвіі (2011 г.) - 179 чал. У 2013 г. у Канадзе памёр апошні носьбіт ліўскай мовы[1].

Пачынаючы з III тысячагоддзя да н.э. лівы засялялі тэрыторыю сучаснай Латвіі, прыбыўшы на прыбалтыйскія землі з поўначы ці паўночнага ўсходу. Пазней лівы былі часткова выцесненыя, часткова асіміляваны балцкімі плямёнамі.

У сярэднявеччы лівы займалі землі ў паўночных і заходніх раёнах сучаснай Латвіі. Да канца І тысячагоддзя н.э. тэрыторыя рассялення ліваў, якія асіміляваліся куршамі і латгаламі, зменшылася. У ІХХII ст. лівы займалі землі на ўзбярэжжы Рыжскага заліва.

Асноўным заняткам ліваў было земляробства, значную ролю ў гаспадарчым жыцці адыгрывала рыбалоўства і бортніцтва, а таксама гандаль. У ІХ—ХІІ ст. адбываецца моцнае расслаенне ліваў з вылучэннем раннефеадальнай верхавіны. Пра гэта сведчаць летапісныя крыніцы, якія згадваюць «князёў і старэйшын» ліваў (Каўпа, Дабрэл і інш.), а таксама археалагічныя матэрыялы (пахаванні з вялікай колькасцю прадметаў, што сведчаць пра высокі сацыяльны статус пахаваных, скарбы рэчаў з серабра).

У ХІ — пачатку ХII ст. лівы плацілі даніну Полацкаму княству, але напрыканцы ХII ст. трапілі пад моцны нямецкі ўплыў. У 1205 годзе значная частка ліўскага насельніцтва прымае ад немцаў хрысціянства. Нягледзячы на гэта, лівы працягваюць барацьбу супраць нямецкай прысутнасці, карыстаючыся дапамогаю латгалаў і Полацкага княства. У 1220-я гады лівы канчаткова падпарадкоўваюцца Ордэну Мечнікаў і пачынаюць браць удзел у ваенных кампаніях супраць эстаў, латгалаў, палачан і князёў паўночнай Русі. Пачынаючы з канца ХIII ст. звестак пра ліваў у летапісах вельмі мала. З-за сваёй малалікасці, а таксама культурнай і палітычнай дамінацыі іншых народаў лівы актыўна асімілююцца.

Найбліжэйшыя крэўныя ліваў — сучасныя эстонцы, з якімі лівы падтрымлівалі эканамічныя і культурныя сувязі да пачатку ХХ стагоддзя. Кантакты з эстонцамі бачныя і на ўзроўні мовы ліваў.

Нашчадкі старажытных ліваў у Латвіі — малалікая этнічная група, якая займае тэрыторыю галоўным чынам на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, у межах Вентспілскага раёна. Паводле веравызнання лівы, у асноўным, з'яўляюцца пратэстантамі-лютэранамі.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Народы России: живописный альбом, Санкт-Петербург, типография Товарищества "Общественная Польза", 3 декабря 1877, ст. 118
  • История Латвийской ССР, Рига, 1952.
  • Alenius K. Viron, Latvian ja Liettuan historia. — Jyväskylä 2000, Gummerus Kirjapaino Oy, ISBN 951-796-216-9

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Народы Латвіі