Група расійскіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Група расійскіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі
Гады існавання лета 1998 — снежань 2000
Краіна Flag of Russia.svg Расія
Тып ваенныя саветнікі і ваенныя спецыялісты
Колькасць 500 чалавек
Дыслакацыя Flag of Ethiopia.svg Эфіопія
Войны Эфіопа-эрытрэйскі канфлікт
Камандзіры
Вядомыя камандзіры Якім Янакаў

Група расійскіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі — кантынгент ваенных саветнікаў УС РФ і наймітаў пры УС Эфіопіі. Расійскія вайскоўцы аказалі значную дапамогу краіне падчас эфіопа-эрытрэйскага канфлікту. Характэрна, што супрацьлеглы бок карыстаўся паслугамі ваенных спецыялістаў з Украіны.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У маі 1998 года паміж Эрытрэяй і Эфіопіяй успыхнуў узброены канфлікт, выкліканы тэрытарыяльнай спрэчкай. Супрацьстаянне мела і этнічную падаплёку. Сутычкі пачаліся пасля серыі памежных інцыдэнтаў і забойства эрытрэйскі чыноўнікаў, за якімі рушыла ўслед уварванне УС Эрытрэі на тэрыторыю эфіопскіх штатаў Тыграй і Афар.

Бакі падчас баявых дзеянняў актыўна выкарыстоўвалі авіяцыю. Першы раўнд вайны ў паветры выявіў негатоўнасць варагуючых дзяржаў да поўнамаштабных баявых дзеянняў. Эфіопы, нягледзячы на колькасную і якасную перавагу сваіх ВПС, адчувалі недахоп падрыхтаваных пілотаў, тэхнікаў і збройнікаў, запасных частак і былі абмежаваны ў выбары аэрадромаў базавання, якія маюць неабходную інфраструктуру. Летам праз прадстаўніка кампаніі «Росвооружение» ў Адыс-Абебе палкоўніка Уладзіміра Няфёдава[К 1] ўлады краіны звярнуліся да Расіі з заяўкай аб закупцы адсутнай матэрыяльнай часткі і паслуг неабходных спецыялістаў, у тым ліку пілотаў-інструктараў[1].

Бакам канфлікту спатрэбіліся спецыялісты па эксплуатацыі армейскай авіяцыі. Можна было звярнуцца да заходніх спецыялістаў, але паслугі расіян былі куды танней. Так, напрыклад, згодна з французскім наймітам Бобам Дэнарам, калі брытанец браў за сваю работу чатыры тысячы даляраў, то спецыялісты з Расіі было згодныя на дзве. Паколькі пасля 1991 года ў былых савецкіх рэспублік мноства вайсковых кадраў страцілі сваю работу ці ж знаходзіліся ў цяжкім матэрыяльным становішчы, то жадаючых паехаць у Эфіопію знайшлося шмат[2].

Неўзабаве чартарным рэйсам Транспартнік Іл-76 даставіў на галоўную базу ВПС Эфіопіі ў Дэбры-Зэйт 80 спецыялістаў, камплекты бартавых РЛС, узбраенне, абсталяванне сувязі і іншую маёмасць, неабходную для правядзення аднаўленчага рамонту МіГ-21 і МіГ-23[1].

Кіраўніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Генеральны Штаб Эфіопіі ўзначальваў генерал Анатоль Касьяненка, былы начштаба Уральскай ваеннай акругі, штаб ВПС курыраваў генерал Іван Фралоў, ягоны памочнік генерал Дзмітрый Яфіменка адказваў за бамбавальную авіяцыю, а за боегатоўнасць сістэм супрацьпаветранай абароны – палкоўнік Яўген Абухоў, былы камандзір часткі СПА ў падмаскоўнай Кубінцы. Усіх гэтых людзей завербаваў у свой час генерал Якім Янакаў, які ажыццяўляў агульнае кіраўніцтва замежнымі сіламі[3].

Дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

У сферу дзейнасці расійскіх вайскоўцаў уваходзіла ажыццяўленне праверкі гатоўнасці войскаў да вядзення баявых дзеянняў, удзел у распрацоўцы плана супрацьпаветранай абароны краіны і прымянення авіяцыі[4].

У ходзе вайны з Эрытрэяй замежныя спецыялісты дапамаглі эфіопам падрыхтаваць транспартнікі Ан-12 да выкарыстання ў ролі начных бамбавікоў ва ўмовах абмежаваных магчымасцяў па выкарыстанні спецыялізаваных ўдарных самалётаў МіГ-23БН. Як мінімум, двойчы ў апісваны перыяд эфіопскія Ан-12 бамбілі пазіцыі эрытрэйцаў у раёне Бадме[1].

Па дадзеных італьянскага часопіса Analisi Difesa, замежнікі ўдзельнічалі ў планаванні майскага наступлення 2000 года. Аперацыю рыхтавалі васемнаццаць расійскіх ваенных дарадцаў і спецыялістаў вышэйшага каманднага звяна, у тым ліку тры ад ВПС (акрамя Янакава, гэта — генерал-маёр Дзмітрый Міхайлавіч Яфіменка; да прыбыцця ў Эфіопію займаў пасаду камандзіра бамбардзіровачнай авіядывізіі; у Эфіопіі — саветнік камандуючага ВПС, генерал-маёр Іван Паўлавіч Фралоў, раней — камандзір знішчальнай авіядывізіі; у Эфіопіі — саветнік начальніка штаба ВПС) і адзін ад СПА (палкоўнік Яўген Пятровіч Абухоў, ранейшая пасада-начальнік аператыўнага аддзела 16-й ВА ВПС і СПА, Кубінка; у Эфіопіі — саветнік камандуючага СПА)[5].

Аднак расіяне не толькі аказвалі паслугі кансультантаў, але і самі ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях. Так, напрыклад, ваенныя спецыялісты пілатавалі эфіопскія Су-27 і Мі-24. Пры гэтым для тых, хто выходзіў у баявыя вылеты, было пакладзена вялікае грашовае забеспячэнне ў памеры да 30 тыс.дол. штомесяц[1].

Паводле некаторай інфармацыі, расійскія спецыялісты маглі ўступаць у сутычкі з грамадзянамі былых савецкіх рэспублік, якія ваявалі на баку эрытрэйцаў, у прыватнасці, з украінцамі. Са слоў Аляксандра Мішына, сузаснавальніка ўкраінскага Цэнтра даследавання Афрыкі, фактычна ўсе лётчыкі варагуючых бакоў былі з Украіны і Расіі, уступаючы ў сутычкі адзін з адным. Ён нават назваў падзеі 1998—2000 гадоў «першай расійска-ўкраінскай вайной»[6]. Журналіст Вадзім Андрухін згадваў, што амерыканская разведка тады нібыта перахапіла радыёперамовы, якія вялі паміж сабой пілоты варагуючых бакоў. Усе яны казалі на рускай мове і мацюкаліся. Як адзначалі іншыя крыніцы, гэта не першы падобны выпадак. Расійскія і ўкраінскія наёмныя спецыялісты ўжо сутыкаліся як адзін з адным, так і паміж сабой у Анголе[2].

Колькасць[правіць | правіць зыходнік]

Па дадзеных выдання «Независимая газета», на сакавік 2000 года ў краіне знаходзілася каля 500 расіян[7]. З іх менш нп за 150 чалавек лётнага складу армейскай авіяцыі і не менш за 200 спецыялістаў аэрадромнага абслугоўвання[3].

Ветэранскі статус[правіць | правіць зыходнік]

Першапачаткова ў расійскіх саветнікаў, якія вярнуліся з Эфіопіі, не было статусу ўдзельніка баявых дзеянняў. Ветэранам канфлікту прыйшлося доўга чакаць гэтага. Разам з удзельнікамі войнаў у Анголе і Мазамбіку пры падтрымцы Мінабароны РФ яны дамагліся выдання Федэральнага закона № 166 ад 2.10.2008 г. «Аб унясенні змяненняў у ФЗ “Аб ветэранах„». Паводле паправак ветэранамі баявых дзеянняў пачалі лічыцца і вайскоўцы, якія ўдзельнічалі ў эфіопа-эрытрэйскіх падзеях, але толькі з мая па снежань 2000 года[4].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

Каментарыі
  1. Пазней Няфёдаў з’едзе ў Эрытрэю, дзе будзе займацца найманнем ваенных спецыялістаў і заключэннем зброевых кантрактаў у інтарэсах яе арміі.
Крыніцы
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Жирохов, Михаил. Война в воздухе на Африканском Роге // Военное обозрение. — 2013. — 13 июля.
  2. 2,0 2,1 Русские наёмники — от Африки до Сирии
  3. 3,0 3,1 Русские наёмники — от Африки до Сирии
  4. 4,0 4,1 Александр Пинчук. Командировка в Африку // Красная звезда : газета. — 11 апреля 2009.
  5. Analisi Difesa, 2000, Nr 6
  6. Ростислав Буняк. Война Эфиопии и Эритреи: первая российско-украинская // Факты ICTV : информационный портал. — 14 апреля 2016.
  7. Алексей Андреев. АФРИКАНСКИЙ РОГ: ЗАТИШЬЕ ПЕРЕД БУРЕЙ // Независимая газета : газета. — 29 марта 2000.