Перайсці да зместу

Тулча

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Горад
Тулча
рум.: Tulcea
45°11′24″ пн. ш. 28°48′00″ у. д.HGЯO
Краіна  Румынія
Жудзец Тулча
Прымар Канстанцін Ходжа
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны 1506[1]
Вышыня цэнтра 30 ± 1 м
Часавы пояс UTC+2, летам UTC+3
Насельніцтва
Насельніцтва 66644[2] чалавек (2011)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Паштовы індэкс 820033
Аўтамабільны код TL

primaria-tulcea.ro (рум.)
Паказаць/схаваць карты
Тулча (Румынія)
Тулча
Тулча

Ту́лча (рум.: Tulcea, турэцкія назвы — Hora-Tepé і Tolçu) — горад у Румыніі, у гістарычнай вобласці Дабруджа, адміністрацыйны цэнтр жудзеца Тулча.

З'яўляецца духоўна-адміністрацыйным цэнтрам Тульчынскай епархіі Рускай праваслаўнай стараверскай царквы ў Румыніі.

Паселішча на месцы Тулчы было заснавана грэкамі ў VII стагоддзі да н.э. Яно называлася Эгісас (грэч. Αιγισσος), і згадвалася ў дакументах Дыядора. Авідзій спасылаўся на яго ў працы «Ex Ponto»; ён прытрымліваўся меркавання, што назва ўзнікла ад імя заснавальніка — дака Карпіуса Аегісуса (Carpyus Aegyssus).

У I стагоддзі горад быў заваяваны Рымскай рэспублікай, і стаў базай для рымскага флоту, які абараняе паўночна-ўсходнюю мяжу імперыі. Для ўмацавання горада былі ўзведзены высокія сцены з вежамі, руіны якіх захаваліся да нашага часу.

Пасля гэтага горад знаходзіўся у падпарадкаванні Візантыйскай імперыі на працягу III—VI стагоддзяў і быў уключаны ў фему Малая Скіфія (грэч. Σκυθια Ελασσων), з 679 па XIV стагоддзе - Балгарыі, у X—XIII стагоддзяў, быў таксама часткай мясцовых дзяржаўных утварэнняў. Пасля 1390 года знаходзіўся пад уладай ваяводы Мірчы Старога.

У 1416 годзе Тулча была заваявана Асманскай імперыяй і разам з астатняй Дабруджай адышла да Румыніі ў 1878 годзе. Тулча была невялікім суднабудаўнічым пасёлкам і толькі ў 1860 годзе атрымала статус горада, стаўшы сталіцай правінцыі.

З 1916 па 1918 год падчас Першай сусветнай вайны горад быў акупаваны сіламі Цэнтральных дзяржаў, у маі 1918 года паводле ўмоў Бухарэсцкага мірнага дагавора над Паўночнай Дабруджай, куды ўваходзіла і Тулча быў усталяваны кандамініум дзяржаў Чацвярнога саюза, які дзейнічаў да лістапада таго ж года, калі пасля паражэння краін германскага блока дагавор быў адменены.

Паводле перапісу 2011 года, насельніцтва Тулчы складае 66,6 тысяч жыхароў, 92,07 % з якіх з'яўляюцца румынамі па нацыянальнасці. З іншых нацыянальнасцей найбольш прадстаўлены рускія ліпаване (2,9 % ад усяго насельніцтва) і туркі (1,43 %)[2].

ГодКолькасць
1912 21 727
1930 20 403
1948 21 642
ГодКолькасць
1956 24 639
1966 35 561
1977 61 752
ГодКолькасць
1992 97 904
2002 91 875
2011 73 707 [3]
ГодКолькасць
2021 65 624 [4]
  • Крэпасць Aegyssus (VIII ст. да н.э.).
  • «Манумент», на тэрыторыі парку Помніка Незалежнасці. Помнік Незалежнасці быў пабудаваны ў гонар перамогі рускіх і румынскіх каралеўскіх салдатаў у руска-турэцкай вайне 1877—1878 гг., якая зацвердзіла румынскую дзяржаўнасць.
  • Гісторыка-археалагічны музей

Гарады-пабрацімы

[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Petraru C. Tulcea - 505 ani de la prima atestare documentarăAdevărul.Ro, 2011. Праверана 20 красавіка 2026.
  2. 1 2 Comunicat de presă privind rezultatele provizorii ale Recensământului Populaţiei şi Locuinţelor – 2011(недаступная спасылка). Tulcea County Regional Statistics Directorate (2 лютага 2012). Архівавана з першакрыніцы 5 лістапада 2012. Праверана 30 кастрычніка 2012.
  3. Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011INS. Праверана 4 лютага 2014.
  4. 2021 Romanian censusNational Institute of Statistics.