Ў
З пляцоўкі Вікіпедыя.
| Кірылічны алфавіт | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
|||||||
| Кірыліца | |||||||
| А | Б | В | Г | Ґ | Д | Ђ | |
| Ѓ | Е | (Ѐ) | Ё | Є | Ж | З (Ζ) | |
| Ѕ | И | (Ѝ) | І | Ї | Й | Ј | |
| К | Л | Љ | М | Н | Њ | О | |
| П | Р | С | Т | Ћ | Ќ | У | |
| Ў | Ф | Х | Ц | Ч | Џ | Ш | |
| Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | |
| Гістарычныя літары | |||||||
| (Ҁ) | (Ѹ) | Ѡ | (Ѿ) | (Ѻ) | Ѣ | Ꙗ | |
| Ѥ | ІѢ | Ѧ | Ѫ | Ѩ | Ѭ | Ѯ | |
| Ѱ | Ѳ | Ѵ | (Ѷ) | Ын | |||
| Літары неславянскіх моў | |||||||
| Ӑ | Ӓ | Ә | Ӛ | Ӕ | Ғ | Ӷ | |
| Ҕ | Ӗ | Ҽ | Ҿ | Ӂ | Җ | Ӝ | |
| Ҙ | Ӟ | Ӡ | Ӥ | Ӣ | Ӏ | Ҋ | |
| Қ | Ҟ | Ҡ | Ӄ | Ҝ | Ԟ | Ӆ | |
| Ӎ | Ҥ | Ң | Ӊ | Ӈ | Ӧ | Ө | |
| Ӫ | Ҩ | Ҧ | Ҏ | Ҫ | Ҭ | Ӳ | |
| Ӱ | Ӯ | Ү | Ұ | Ҳ | Һ | Ҵ | |
| Ӵ | Ҷ | Ӌ | Ҹ | Ӹ | Ҍ | Ӭ | |
| Заўвага. Знакі у дужках не маюць статусу (самастойных) літар. |
|||||||
Ў (у нескладовае) — 22-я літара беларускага кірылічнага алфавіта, якая адсутнічае ў іншых кірылічных алфавітах славянскіх моў.
Змест |
Вымаўленне [правіць]
Лiтара ў уяўляе сабой звонкі лабioвеларны паўгалосны гук (англ.: voiced labiovelar semivowel). Вымаўляецца гэты гук прыблізна таксама, як англійскі [w] ў [now].
Ужыванне [правіць]
Літара ў пішацца пасля галосных:
- пры чаргаванні [у] з [ў];
- пры чаргаванні [в] з [ў];
- пры чаргаванні [л] з [ў].
Чаргаванне [у] з [ў] [правіць]
Чаргаванне адбываецца (за выключэннем некаторых выпадкаў) :
- на пачатку слова, незалежна ад яго паходжання: ва ўніверсітэце, сонца ўзімку, ледзьве ўчуў;
- у сярэдзіне слова, незалежна ад яго паходжання: клоўн, каўчук, аўдыякасета, па-ўдарнаму;
- пасля злучка ці двукосся: паўночна-ўсходні, пачуў «будзь ласкавы» ўпершыню, па-украінску.
Чаргаванне не адбываецца:
- пасля знакаў прыпынку;
- на пачатку слова, пачынаючага сказ;
- на пачатку ўласных імёнаў і назваў: кніга Уладзіміра, ва Узбекістане;
- на канцы нязменных запазычалых слоў: ноу-хау, шоу, фрау;
- у запазычалых словах, якія канчаюцца на -ум, -ус, і вытворных ад іх: прэзідыум, кансіліум, соус, страусіны.
Чаргаванне [в] з [ў] [правіць]
Чаргаванне адбываецца ў большасці славянскіх і неславянскіх слоў: лаўка, кроў, маўр, Аўрора.
Чаргаванне [л] з [ў] [правіць]
Чаргаванне адбываецца ў большасці славянскіх слоў і некаторых неславянскіх словах: воўк, моўчкі, паўметра.
Іншыя факты [правіць]
- У вершаванай мове для захавання рытму паэты часам дапускаюць адступленні ад нормаў ужыванняў ў (часцей гэта звязана з прыназоўнікам «у»).
- 7 верасня 2003 года, падчас святкавання Дня беларускай пісьменнасці, у Полацку ўзведзены помнік у гонар гэтай літары[1]. Ён зроблены ў выглядзе стэлы, на гранях якой размешчаны рэльефныя выявы літары. Помнік можа служыць сонечным гадзіннікам.
- Клавiятура:
Num Lock Alt+759 Num Lock Alt+0161
Табліца кодаў [правіць]
| Кадзіроўка | Рэгістр | Дзесятковы код | Шаснаццатковы код | Васьмярковы код | Двайковы код |
|---|---|---|---|---|---|
| Юнікод (маналітны) |
Вялікая | 1038 | 040E | 002016 | 00000100 00001110 |
| Маленькая | 1118 | 045E | 002136 | 00000100 01011110 | |
| Юнікод (раскладанне) |
Вялікая | 69403398 | 0423 0306 | 00410601406 | 00000100 00100011 00000011 00000110 |
| Маленькая | 71500550 | 0443 0306 | 00420601406 | 00000100 01000011 00000011 00000110 | |
| ISO 8859-5 | Вялікая | 174 | AE | 256 | 10101110 |
| Маленькая | 254 | FE | 375 | 11111110 | |
| KOI 8 (нек. вар.) |
Вялікая | 190 | BE | 276 | 10111110 |
| Маленькая | 174 | AE | 256 | 10101110 | |
| Windows 1251 | Вялікая | 161 | A1 | 241 | 10100001 |
| Маленькая | 162 | A2 | 242 | 10100010 |
У HTML вялікая літара Ў запісваецца Ў(Ў), маленькая ў — ў(ў).
Літаратура [правіць]
- Пуцявінамі «Бусліка» ; аўт.-склад. Т. М. Лапіцкая. - Мн.:Бел. асац. «Конкурс», 2006.
- Беларуская мова: Правілы арфаграфіі. Беларуска-рускі слоўнік; У. І. Куліковіч, Э. А. Ялоўская - Мінск: Беларус. асац. «Конкурс», 2010.
Зноскі
| Трэба выправіць арфаграфію ў артыкуле!
Магчыма гэты машынны пераклад або выкарыстанне ненарматыўнага правапісу ды лексікону. Для спраўджэння існуюць адмысловыя праграмы.
|
