Алан Матысан Цьюрынг

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Алан Цьюрынг
Alan Mathison Turing
Alan Turing Aged 16.jpg
Дата нараджэння:

23 чэрвеня 1912({{padleft:1912|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})

Месца нараджэння:

Лондан, Англія

Дата смерці:

7 чэрвеня 1954({{padleft:1954|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:7|2|0}}) (41 год)

Месца смерці:

Вілмслау, Чэшыр, Англія

Краіна:

Вялікабрытанія

Навуковая сфера:

матэматыка, логіка, крыптаграфія, інфарматыка

Месца працы:

Кембрыджскі ўніверсітэт
Нацыянальная фізічная лабараторыя
Урадавая школа кодаў і шыфраў
Манчэстэрскі ўніверсітэт

Альма-матэр:

Каралеўскі каледж, Кембрыдж
Прынстанскі ўніверсітэт

Навуковы кіраўнік:

Алонза Чэрч

Вядомыя вучні:

Робін Гандзі

Вядомы як:

вынаходнік машыны Цьюрынга, цесты Цьюрынга

Узнагароды і прэміі


Кавалер ордэна Брытанскай імперыі, ваенны

член Лонданскага каралеўскага таварыства
Алан Цьюрынг на ВікіСховішчы

А́лан Мэ́цісан Цью́рынг (англ.: Alan Mathison Turing; 23 чэрвеня 1912 — 7 чэрвеня 1954) — англійскі матэматык, логік, крыптограф, які аказаў істотны ўплыў на развіццё інфарматыкі. Кавалер Ордэна Брытанскай імперыі (1945), член Лонданскага каралеўскага таварыства (1951)[1]. Прапанаваная ім у 1936 годзе абстрактная вылічальная «Машына Цьюрынга», якую можна лічыць мадэллю камп'ютара агульнага прызначэння[2], дазволіла фармалізаваць паняцце алгарытму і дагэтуль выкарыстоўваецца ў мностве тэарэтычных і практычных даследаванняў. Агульнапрынята лічыць Алана Цьюрынга бацькам інфарматыкі і тэорыі штучнага інтэлекту[3].

Падчас Другой сусветнай вайны Алан Цьюрынг працаваў ва Урадавай школе кодаў і шыфраў, якая размяшчалася ў Блетчлі-парку, дзе была сканцэнтравана праца па ўзломе шыфраў і кодаў краін восі. Ён узначальваў групу Hut 8, адказную за крыптааналіз паведамленняў ваенна-марскога флоту Германіі. Цьюрынг распрацаваў шэраг метадаў узлому, у тым ліку тэарэтычную базу для «Бомбы» — машыны, якая была выкарыстана для ўзлому нямецкага шыфратара Enigma.

Пасля вайны Цьюрынг працаваў у Нацыянальнай фізічнай лабараторыі (англ.), дзе па яго праекце быў рэалізаваны першы ў свеце камп'ютар з праграмай, якая захоўвалася ў памяці — ACE. У 1948 вучоны далучыўся да вылічальнай лабараторыі Макса Ньюмана ў Універсітэце Манчэстэра, дзе асіставаў пры стварэнні Манчэстэрскіх Камп'ютараў  (англ.)[4], а пазней зацікавіўся матэматычнай біялогіяй. Цьюрынг апублікаваў працу па хімічных асновах марфагенезу і прадказаў хімічныя рэакцыі, якія працякаюць у вагальным рэжыме (англ.), такія як, рэакцыя Белавусава — Жабацінскага, якія ўпершыню былі прадстаўлены навуковай супольнасці ў 1968 годзе. У 1950 годзе прапанаваў эмпірычны тэст Цьюрынга для ацэнкі штучнага інтэлекту камп'ютара.

У 1952 годзе Алан Цьюрынг быў прызнаны вінаватым у здзяйсненні гомасексуальных палавых актаў і асуджаны ў адпаведнасці з Папраўкай Лабушэра (англ.). Цьюрынгу быў прадстаўлены выбар паміж прымусовай гарманальнай тэрапіяй, закліканай падавіць лібіда, або турэмным зняволеннем. Вучоны абраў першае. Алан Цьюрынг памёр у 1954 годзе ад атручвання цыянідам. Следства ўстанавіла, што Цьюрынг скончыў жыццё самагубствам, хоць маці вучонага лічыла, што гэта было выпадковасцю. Алан Цьюрынг быў прызнаны «адной з самых вядомых ахвяр гамафобіі ў Вялікабрытаніі»[5]. У гонар вучонага названа Прэмія Цьюрынга — самая прэстыжная ў свеце ўзнагарода ў вобласці інфарматыкі.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Цьюрынг Алан Мацісан — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі (3-е выданне)
  2. Newman, M. H. A. (1955). "Alan Mathison Turing. 1912–1954". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 1: 253. doi:10.1098/rsbm.1955.0019. 
  3. Homer, Steven; Selman, Alan L. (2001). Computability and Complexity Theory. p. 35. ISBN 0-387-95055-9. http://books.google.com/?id=r5kOgS1IB-8C&pg=PA35. Retrieved on 13 May 2011. 
  4. Leavitt, 2007
  5. PM apology after Turing petition. Архівавана з першакрыніцы 28 мая 2012. Праверана 4 сакавіка 2012.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Штучны інтэлект