Арляк звычайны

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Арляк звычайны
Adelaarsvaren planten Pteridium aquilinum.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Pteridium aquilinum

Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  17224
NCBI  32101
EOL  597748
IPNI  17210060-1
TPL  tro-26600295

Арля́к звычайны, Арляк[1] (Pteridium aquilinum) — від папарацей сямейства гіпалепісавых.

Батанічнае апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Шматгадовая травяністая расліна вышынёю да 1 м. Ад падземнага чорна-бурага карэнішча адыходзіць адзіночнае доўгачаранковае лісце. Пласцінка ліста скурыстая, двочы-тройчыперыстаскладаная, знізу голая або слабаапушаная. Сорусы са спорамі размешчаны ланцужкамі на ніжнім баку ліста, прыкрыты покрывам і загорнутым краем ліста.

Будова карэнішча даволі складаная. Зверху яно пакрыта эпідэрмай. Далей размяшчаецца кара, якая падзелена на ўнутраную і знешнюю. Клеткі знешняй кары выконваюць механічную функцыю. У тканках сцябла праходзяць шматлікія праводзячыя пучкі, якія ўтвараюць стэлу — дыктыястэлу. Праводныя пучкі закрытыя, канцэнтрычныя. Ад кары кожны пучок адмежаваны эндадэрмай. За эндадэрмай — адна-, двухслойны перыцыкл. Далей ідзе флаэма, у цэнтры пучка — ксілема. У цэнтры карэнішча — два ўчасткі механічнай тканкі.

Экалогія[правіць | правіць зыходнік]

Расце ў хваёвых, ялова-хваёвых, радзей у сухіх шыракалістых лясах. На Беларусі спараносіць у чэрвені, споры выспяваюць у ліпені-жніўні.

Значэнне і выкарыстанне[правіць | правіць зыходнік]

Лекавая, харчовая (спажываецца маладое лісце), тэхнічная (атрымліваюць паташ, крухмал), расліна. Атрутны для коней і буйной рагатай жывёлы.

Зноскі

  1. Беларуская навуковая тэрміналогія: слоўнік лясных тэрмінаў. — Мінск: Інбелкульт, 1926. — Т. Вып. 8. — 80 с. — у крыніцы пад назвай Pteris aquilina

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]