Трабы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аграгарадок
Трабы
Трабы. Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі.jpg
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Насельніцтва
842 чалавекі (2000)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1595
Паштовы індэкс
231352
Аўтамабільны код
4
Трабы на карце Беларусі ±
Трабы (Беларусь)
Трабы
Трабы (Гродзенская вобласць)
Трабы

Тра́бы[1] (трансліт.: Traby, руск.: Трабы) — аграгарадок у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Трабскага сельсавета.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Знаходзяцца за 34 км на паўночны ўсход ад Іўя, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Юрацішкі, на аўтамабільнай дарозе Юрацішкі — Ашмяны.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Паводле падання, зафіксаванага ў другой рэдакцыі Літоўскай Хронікі, Трабы заснаваныя літоўскім князем Трабусам альбо Трубасам, які пабудаваў тут замак. Вядомыя з 15 ст. Уладанне князёў Гальшанскіх. У 14901498 Трабы паступова перайшлі ва ўладанне ваяводы троцкага Альбрэхта Марцінавіча Гаштольда, унука княгіні Марыі Сямёнаўны з Гальшанскіх (дачкі Сямёна Трабскага).

У 1534 быў пабудаваны касцёл, адкрыта прыватная свецкая школа. У 1543 Трабы перайшлі ва ўласнасць вялікага князя Жыгімонта Старога, які падараваў іх свайму сыну Жыгімонту Аўгусту. У Трабах знаходзілася каралеўская рэзідэнцыя, праходзілі з'езды. 3 1558 — цэнтр староства, першы староста Станіслаў Пац. У 1550 — 33 дымы, 7 службаў, у складзе Ашмянскага павета Віленскага ваяводства.

У 1690 належалі Е. Шымковічу, старосту трабскаму. Пазней уладальнікамі мястэчка былі Францковічы, Зяньковічы, з 1774 — Дамінік Нарбут. У 1784 пабудавана драўляная царква. У сяр. 19 — пач. 20 ст. мястэчка, цэнтр воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. У 1-й пал. 19 ст. працавалі суконная мануфактура (у 1813—156 рабочых) і металаапрацоўчая майстэрня (у 1828 — 5 рабочых). Мясцовыя жыхары акрамя земляробства займаліся ганчарным, суконным і іншымі рамёствамі, дробным гандлем. У 1851 заснавана сельскае вучылішча (у 1861 — 45 вучняў). У 1885 — 57 двароў, 143 жыхары, 14 мяшчан, валасное праўленне, царква, касцёл, капліца, школа, яўрэйская школа, 12 крам, вадзяны млын, двойчы на год праводзіліся кірмашы. У 1897—176 двароў, 1083 жыхары, царква, касцёл, капліца, сінагога, яўрэйская школа, народнае вучылішча, 2 хлебазапасные магазіны, аптэка, вадзяны млын, 5 тытунёвых крам, 15 крам дробнага тавару, 4 піўныя дамы, штотыднёвыя таргі, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У народным вучылішчы ў 1897 вучыліся 67 хлопчыкаў і 16 дзяўчынак, у 1903 — 93 хлопчыкі і 7 дзяўчынак. У 1905 — 1080 жыхароў, 1264 дзесяціны зямлі. У 1915—1918 акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі.

У 19211939 у складзе Польшчы. Мястэчка з'яўлялася цэнтрам гміны Валожынскага павета Навагрудскага ваяводства. У 1921 — 176 двароў, 981 жыхар. 3 12 кастрычніка 1940 мястэчка (275 двароў, 1340 жыхароў) цэнтр сельсавета Юрацішкаўскага раёна. Працавалі млын, ваўначоска, 7-гадовая школа, магазін. У час Вялікай Айчыннай вайны акупіравана з 26 чэрвеня 1941 да 7 ліпеня 1944, часткова спалена. 3 20 студзеня 1960 у Іўеўскім раёне. У сакавіку 1960 на базе дробных калгасаў быў створаны саўгас «Трабы». У 1970—870 жыхароў.

Сучаснасць[правіць | правіць зыходнік]

Вёска Трабы — цэнтр аднайменнай аграфірмы-калгаса. Працуюць сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, аддзяленне сувязі, бальніца, аптэка, Дом быта, сталовая, ветэрынарная лячэбніца, дзіцячы сад, 5 магазінаў.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Царква Святых Пятра і Паўла

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

  • Сінагога

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).
  2. Traby // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom XII: Szlurpkiszki — Warłynka. — Warszawa, 1892. S. 441
  3. Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Іўеўскага раёна / рэд. Крэнь І.П. — Мн: БЕЛТА, 2002.
  4. Марат Батвіннік. Трабы // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. С. 517.
  5. Клінцэвіч Сямён Аляксандравіч

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]