Фатон

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Фатон (ад стар.-грэч.: φῶς «свет») — элементарная часціца, квант электрамагнітнага выпраменьвання (у вузкім сэнсе — святла).

Бязмасавая часціца, здольная існаваць толькі рухаючыся са скорасцю святла. Электрычны зарад фатона таксама роўны нулю. Фатон можа знаходзіцца толькі ў двух спінавых станах з праекцыяй спіна на кірунак руху (спіральнасцю) ±1. Гэтай уласцівасці ў класічнай электрадынаміцы адпавядае кругавая правая і левая палярызацыя электрамагнітнай хвалі.

Фатону як квантавай часціцы ўласцівы карпускулярна-хвалевы дуалізм, ён выяўляе адначасова ўласцівасці часціцы і хвалі.

Фізічныя уласцівасці[правіць | правіць зыходнік]

Фатон можа мець адзін з двух станаў палярызацыі і апісваецца трыма прасторавымі параметрамі -- складнікамі хвалевага вектара, які вызначае яго даўжыню хвалі і кірунак распаўсюду.

Фатон не мае электрычнага зараду і не распадаецца спантанна ў вакууме, таму аднесены да ліку стабільных элементарных часціц. Апошняе сцвярджэнне слушна пры адсутнасці вонкавага поля; у вонкавым магнітным полі магчымы распад фатона на два фатоны з іншай палярызацыяй.

Масу спакою фатона лічаць роўнай нулю. Таму скорасць фатона, як і скорасць кожнай бязмасавай часціцы, роўная скорасці святла. Па гэтай прычыне (няма сістэмы адліку, дзе фатон у спакоі) унутраная цотнасць часціцы не вызначана. Фатон -- ісцінна нейтральная часціца, таму яго зарадавая цотнасць адмоўная і роўная -1.

Фатон адносіцца да калібровачных базонаў. Ён удзельнічае ў электрамагнітным і гравітацыйным узаемадзеянні.

Фатоны выпраменьваюцца ў многіх прыродных працэсах, напрыклад, пры руху электрычнага зараду з паскарэннем, пры пераходзе атама або ядра з узбуджанага стану да стану з меншай энергіяй, або пры анігіляцыі пары электрон-пазітрон. Пры зваротных працэсах -- узбуджэнне атама, нараджэнне электрон-пазітроннай пары -- адбываецца паглынанне фатонаў.[1]

Зноскі

  1. Савельев И. В. Курс общей физики. -- 1982.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Савельев И.В. Курс общей физики. -- 1982.

Шаблон:Квантавая электрадынаміка