Юрый Віктаравіч Тарыч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Юрый Віктаравіч Тарыч
Bust to Yuri Tarich.JPG
Дата нараджэння:

12 (24) студзеня 1885

Месца нараджэння:

Полацк, Полацкі павет, Віцебская губерня, Расійская імперыя[1]

Дата смерці:

21 лютага 1967(1967-02-21)[1] (82 гады)

Месца смерці:

Масква, РСФСР, СССР[1]

Грамадзянства:

Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg СССР

Прафесія:

кінарэжысёр

Узнагароды:
Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР
IMDb:

ID 0850432

Юрый Віктаравіч Тарыч сапраўднае імя Юрый Віктаравіч Аляксееў (12 (24) студзеня 1885 — 21 лютага 1967) — беларускі і расійскі савецкі дзеяч тэатру і кіно, заснавальнік беларускай мастацкай кінематаграфіі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў Полацку. Вучыўся на юрыдычным факультэце Маскоўскага ўніверсітэта (19031905) [2]. У снежні 1905 г. арыштаваны як член Варшаўскай ваенна-рэвалюцыйнай арганізацыі РСДРП і высланы ў вёску Тара Табольскай губерніі. Акцёрскае імя, а пасля і псеўданім, атрымаў ад назвы месца высылкі.

З 1907 быў акцёрам у Табольску, затым у Чыце, Ліпецку, Тамбове, Вільні. Пад час Першай Сусветнай служыў у дзеючай арміі, дзе атрымаў званне паручніка.

З 1917 у Маскве, акцёр і рэжысёр шэрагу вядучых тэатраў (працаваў у тым ліку з У. Мейерхольдам). У 1920—1924 гг. — адзін з кіраўнікоў Курсанцкага тэатра Крамля.

З кінематографам упершыню сутыкнуўся ў 1914 годзе, калі напісаў сцэнарый фільма «Трагедыя сям'і Набатавых» для кінафірмы Г. Лібкена з Яраслаўя. З 1923 поўнасцю пераходзіць працаваць у кіно спачатку сцэнарыстам, пасля і рэжысёрам.

У 1926 г. зняў (сумесна з Яўгенам Івановым-Барковым) першы беларускі мастацкі фільм «Лясная быль» па аповесці Міхася Чарота «Свінапас». Здымкі ў большасці праходзілі на тэрыторыі БССР, у тым ліку ў Мінску, але тэхнічна фільм дарабляўся ў Ленінградзе. У якасці акцёраў былі прыцягнуты У. Корш-Саблін, А. Чарвякоў, В. Кнорын і інш. Дзень прэм'еры «Лясной былі» (26 снежня 1926 г.) у мінскім кінатэатры «Культура» лічыцца пачаткам беларускага кіно.

У 1928—1939 гг. працаваў на студыі «Савецкая Беларусь» у Ленінградзе. У 1930 г. стварыў першую беларускую гукавую кінапраграму «Пераварот». У 1942 г. разам з У. Корш-Сабліным паставіў на Цэнтральнай аб'яднанай кінастудыі кінанавелу «На кліч маці» да зборніка «Беларускія навелы».

У 1943—1945 гг. — дырэктар і мастацкі кіраўнік «Манголкіно» (Манголія).

З 1945 г. працаваў пераважна на розных маскоўскіх кінастудыях, але таксама ўзначальваў студыю маладых беларускіх кінематаграфістаў «Апавяданні пра юнацтва» (1961—1967), супрацоўнічаў з Беларусьфільмам.

Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1935). Узнагароджаны ордэнамі і медалямі.

Памёр і пахаваны ў Маскве

Ушанаванне[правіць | правіць зыходнік]

Бюст Юрыя Тарыча ў Полацку (2010 г., аўтар Л. Мінкевіч)

28 мая ў Полацку перад кінатэатрам «Радзіма» быў адчыненны помнік Юрыю Тарычу.[3]

Фільмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі