Францішак Смуглевіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Францішак Смуглевіч
Юзаф Пешка.Партрэт Францішка Смуглевіча. 1790—1800
Юзаф Пешка.Партрэт Францішка Смуглевіча. 17901800
Імя пры нараджэнні:

Franciszek Smuglewicz

Дата нараджэння:

6 кастрычніка 1745(1745-10-06)

Месца нараджэння:

Варшава

Дата смерці:

18 верасня 1807(1807-09-18) (61 год)

Месца смерці:

Вільня

Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы

Францішак Смуглевіч (польск.: Franciszek Smuglewicz, літ.: Pranciškus Smuglevičius, 6 кастрычніка 1745, Варшава — 6 (18) верасня 1807, Вільня) — польскі мастак, заснавальнік беларускай і літоўскай нацыянальнай школаў жывапісу.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Зала Смуглевіча (Вільнюскі ўніверсітэт)

Першымі настаўнікамі былі бацька мастак Лукаш Смуглевіч(польск.) бел. (апроч Францішка, яшчэ чатыры яго сына звязаны з выяўленчым мастацтвам) і сваяк Шыман Чаховіч. У 17631764 гадах вучыўся ў Рыме ў Антоніа Марона(руск.) бел., з 1765 года як стыпендыят караля Станіслава Аўгуста ў рымскай Акадэміі святога Лукі(руск.) бел.. У 1784 годзе вярнуўся ў Варшаву. У 1785 годзе і, пасля перапынку, з 1797 года жыў і працаваў у Вільні, у 17861797 гадах у Варшаве, дзе заснаваў прыватную школу жывапісу.

Главная виленская школа

Заснаваў кафедру жывапісу і рысунка ў Галоўнай віленскай школе(руск.) бел., у 1803 годзе ператворанай у імператарскі Віленскі ўніверсітэт, і ведаў ёю; прафесар (1797). У 18001801 гадах жыў і працаваў у Санкт-Пецярбургу, у прыватнасці афармляў інтэр'еры Міхайлаўскага замка.

Быў пахаваны на могілках Роса (Расу) у Вільні. Аднак дакладнае месца яго пахавання было невядома ўжо ў канцы XIX стагоддзя.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Троцкая брама

Жывапіс па сваім характары класіцыстычны (пераважна карціны на тэмы старажытнай гісторыі і Бібліі, партрэты; бытавыя сцэны), з элементамі барока. Пісаў карціны для касцёлаў Варшавы і іншых гарадоў Польшчы. У віленскім касцёле Святых Пятра і Паўла знаходзіцца адно з палотнаў Смуглевіча на рэлігійную тэму — «Развітанне свв. Пятра і Паўла» (1804).

Аўтар цыклу акварэляў з краявідамі архітэктурных помнікаў Вільні (1785; Мастацкі музей Літвы), якія маюць значэнне крыніцы каштоўнай іконаграфічнай інфармацыі пра былыя ці незваротна перабудаваныя збудаванні. Дзякуючы шматлікім рэпрадукцыям шырока вядомыя акварэлі Смуглевіча, якія зафіксавалі браму віленскай гарадской сцяны і разваліны каралеўскага замка ў Вільні.

У 1802 годзе разам з братам Антоніем Смуглевічам дэкараваў залу паседжанняў у Галоўнай віленскай школе, цяпер Зала Смуглявічуса Вільнюскага ўніверсітэта (чытальная зала рэдкай кнігі бібліятэкі Вільнюскага ўніверсітэта).

Творчасць аказала вялікі ўплыў на развіццё літоўскага выяўленчага мастацтва.

Вядомыя творы[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Дробов Л.Н. Живопись Белоруссии XIX — начала XX в. : «Навука і тэхніка»,1974.
  • Гісторыя беларускага мастацтва: У 6-ці т. Т. 3: Канец ХVІІІ — пач. XX ст. / Рэдкал.: С.В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш.; рэд. тома Л.М. Дробаў, П.А. Карнач. — Мн.: «Навука і тэхніка», 1989.
  • Pranciškus Smuglevičius ir jo epocha. Vilnius: Vilniaus dailės akademijos leidykla, 1997. ISBN 1392-0316-10.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]