Цяжкасці перакладу

Цяжкасці перакладу
англ.: Lost in Translation
Жанры	рамантычная камедыя[d], незалежны кінематограф[…] і драматычны фільм
Рэжысёр	Сафія Копала[…]
Прадзюсары	Сафія Копала Рос Кац[d]
Сцэнарыст	Сафія Копала
У галоўных ролях	Біл Мюрэй[…] Скарлет Ёхансан[…] Джавані Рыбізі[d][…] Anna Faris[d][…] Akiko Takeshita[d][…] François Du Bois[d] Akira[d] Nancy Steiner[d] Hiromix[d] Takashi Fujii[d] Akiko Monō[d] Diamond Yukai[d] Akira Yamaguchi[d] Fumihiro Hayashi[d] Hiroko Kawasaki[d]
Аператар	Лэнс Экорд[d]
Кампазітар	Kevin Shields[d]
Мастакі-пастаноўшчыкі	Anne Ross[d] і K. K. Barrett[d]
Кінакампаніі	American Zoetrope[d] і Tohokushinsha Film[d]
Працягласць	97 хв.
Бюджэт	4 000 000 $
Зборы	119 000 000 $
Краіны	ЗША  Японія
Мовы	англійская, японская мова, французская і нямецкая
Год	29 жніўня 2003, 31 жніўня 2003, 5 верасня 2003, 3 кастрычніка 2003, 17 кастрычніка 2003, 7 лістапада 2003, 5 снежня 2003, 19 снежня 2003, 25 снежня 2003, 26 снежня 2003, 7 студзеня 2004, 8 студзеня 2004, 9 студзеня 2004 і 14 студзеня 2004
IMDb	ID 0335266
Афіцыйны сайт (англ.)
Медыяфайлы на Вікісховішчы

«Цяжкасці перакладу» (англ.: Lost in Translation) — амерыканскі рамантычны камедыйна-драматычны фільм 2003 года, зняты рэжысёркай Сафіяй Копалай па ўласным сцэнарыі. Галоўныя ролі выканалі Біл Мюрэй і Скарлет Ёхансан.

Немалады амерыканскі акцёр Боб Харыс прылятае ў Токіа на здымкі рэкламы мясцовага віскі, што абяцае яму вялікі ганарар. Стомлены ад жыцця і шматгадовага шлюбу Боб безуважна плыве па плыні быцця, нічому не дзівячыся і даўно забыўшыся на шчырыя пачуцці. У чужой краіне яго мучае бяссонніца, ратуючыся ад якой ён забівае час у гасцінічным бары. Там ён знаёміцца з юнай і чароўнай Шарлот, якая прыехала ў Японію ўслед за сваім мужам. Двое зусім розных людзей хутка знаходзяць агульную мову, адчуўшы роднасць душ.

У аснову сцэнарыя пра людзей, якія перажываюць рамантычную меланхолію ў Токіа, былі пакладзены ўласныя ўражанні Сафіі Копалы ад гэтага горада. У 1999 годзе рэжысёрка жыла ў гатэлі Shinjuku Park Tower падчас прасоўвання свайго першага мастацкага фільма — драмы «Самагубствы цнатлівак» — куды ў выніку і пасяліла сваіх герояў. Копала з самага пачатку меркавала, што ролю Боба Харыса мусіць сыграць Біл Мюрэй, і на працягу цэлага года спрабавала залучыць яго ў каманду, нястомна дасылаючы яму тэлефонныя паведамленні і лісты. У рэшце рэшт акцёр пагадзіўся на ролю, але не падпісаў кантракт; тым не менш Копала выдаткавала чвэрць бюджэту карціны на ганарар акцёру, не ведаючы, ці прыбудзе ён на здымкі ў Токіа.

Здымкі пачаліся 29 верасня 2002 года і працягваліся 27 дзён. Падчас здымак Копала прытрымлівалася гібкага графіка з невялікай групай і мінімальным абсталяваннем. Сцэнарый быў кароткім, і Копала часта дапускала значную колькасць імправізацый падчас здымак. Аператар фільма Лэнс Акард часцей за ўсё выкарыстоўваў выкарыстоўваў натуральнае асвятленне, і многія японскія дзелавыя і грамадскія месцы выкарыстоўваліся ў якасці лакацыі для здымак. Пасля 10 тыдняў мантажу Копала прадала правы на распаўсюджванне ў Злучаных Штатах і Канадзе кампаніі Focus Features, і кампанія прасунула фільм, распаўсюдзіўшы станоўчыя водгукі перад яго паказам у кінатэатрах.

Прэм’ера фільма адбылася 29 жніўня 2003 года на Кінафестывалі ў Тэльюрайдзе. 31 жніўня карціна дэманстравалася на Венецыянскім кінафестывалі, а 5 верасня — на Кінафестывалі ў Таронта, дзе была прызнана найлепшым фільмам. Кінастужка выйшла ў абмежаваны амерыканскі пракат 12 верасня, а шырокі пракат карціны пачаўся 3 кастрычніка. Пры бюджэце ў 4 мільёны долараў, карціна сабрала больш за 118 мільёнаў.

Фільм атрымаў шырокае прызнанне крытыкаў, якія асабліва адзначылі ігру Біла Мюрэя, а таксама рэжысуру і сцэнарнае майстэрства Сафіі Копалы. На 76-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» фільм быў адзначаны ў чатырох катэгорыях і перамог у намінацыі Найлепшы арыгінальны сцэнарый.

Сюжэт

Немалады амерыканскі акцёр Боб Харыс (Біл Мюрэй) прыбывае ў Токіа і спыняецца ў элітным гатэлі «Shinjuku Park Tower» у цэнтры горада. Праца ў Харыса высокааплатная, і ў той жа час нескладаная — яму належыць зняцца ў рэкламе мясцовага віскі «Suntory». Тым не менш, не гледзячы на сваю вонкавую паспяховасць, Боб пакутуе на бяссонніцу. Маючы за плячыма 25-гадовы шлюб і яркую, але затухаючую акцёрскую кар’еру, ён перажывае крызіс сярэдняга ўзросту.

У адным гатэлі з Харысам пражывае маладая выпускніца Ельскага ўніверсітэта Шарлот (Скарлет Ёхансан), якая прыехала ў Токіа з мужам-фатографам Джонам (Джавані Рыбізі). Шарлот амаль не бачыць свайго мужа, які большую частку часу праводзіць на працы. Яна таксама адчувае сябе дэзарыентаванай, паколькі сумняецца ў сваім нядаўнім шлюбе і не ўпэўнена ў будучыні. У дадатак да сваіх унутранных праблем, Боб і Шарлот пакутуюць ад змены гадзіннікавага поясу і паспытваюць культурны шоку ў Токіа, таму часта здараецца так, што яны бавяць час у бяздзейнасці ў гатэлі.

Ноччу, пасля таго, як Боб у чарговы раз не можа заснуць, ён прыходзіць у бар, дзе бачыць Шарлот, якая сядзіць разам з мужам і яго сябрамі. Боб і Шарлот усміхаюцца адзін адному, і яна падзывае афіцыянта, каб той перадаў Харысу невялікі кубачак з арэшкамі. Пасля гэтага кожную ноч Боб і Шарлот сустракаюцца ў тым жа бары, за тым жа столікам. Аднаго разу дзяўчына запрашае Харыса скласці ёй кампанію на вечарынцы ў сваіх сяброў. Пасля ночы танцаў, спеваў і прагулак яны пранікаюцца ўзаемна цёплымі пачуццямі, якія мяжуюць з моцнай сімпатыяй.

У наступныя некалькі дзён з імі адбываецца мноства прыгод: ад наведвання лякарні і стрып-клубу да пажарнай трывогі ў гатэлі. Паміж героямі перыядычна ўзнікае нялоўкасць, як паміж людзьмі, якія адчуваюць нешта большае, чым проста сяброўскія пачуцці, але не могуць пра гэта гаварыць у сілу многіх прычын. Адзін з апошніх вечароў героі праводзяць у адным нумары, глядзяць кіно і абмяркоўваюць сваё жыццё. Упершыню за доўгі час яны спакойна засынаюць.

Перадапошнюю ноч сваёго прабывання ў Японіі Боб праводзіць са спявачкай з бара гатэля. На наступную раніцу Шарлот чуе, як жанчына спявае ў пакоі Боба, што прыводзіць да напружання паміж імі. Увечары Боб сустракае Шарлот і паведамляе, што на наступны дзень пакіне Токіа. Боб і Шарлот прыміраюцца і прызнаюцца, як ім будзе не хапаць адзін аднаго.

Надыходзіць дзень ад’езду Боба з Токіа. Ён тэлефануе Шарлот, просіць прынесці ўніз яго пінжак, але ў нумары яе няма. Праз некаторы час яна ўсё ж прыходзіць да ўваходу з пінжаком і развітваецца з ім. Ужо ў таксі, на паўдарогі да аэрапорта, Боб разумее, што не змог сказаць усё, што хацеў. Праязджаючы міма вялізнага натоўпу, Боб выпадкова заўважае Шарлот і просіць таксіста спыніцца. Харыс даганяе дзяўчыну, і яны абдымаюцца. На развітанне ён нешта шэпча ёй на вуха і цалуе ў вусны. Затым Боб накіроўваецца ў аэрапорт, каб пакінуць сталіцу Японіі.

Акцёрскі склад

Біл Мюрэй	–   Боб Харыс
Скарлет Ёхансан	–   Шарлот
Джавані Рыбізі	–   Джон, муж Шарлот
Анна Фэрыс	–   Келі
Фуміхіра Хаясі	–   Чарлі, сябар Шарлот
Акіка Такэсіта	–   місіс Кавасакі

Выхад і прызнанне

Пракат і зборы

Прэм’ера фільма адбылася 29 жніўня 2003 года на Кінафестывалі ў Тэльюрайдзе. 31 жніўня карціна дэманстравалася на Венецыянскім кінафестывалі, а 5 верасня — на Кінафестывалі ў Таронта, дзе была прызнана найлепшым фільмам. Кінастужка выйшла ў абмежаваны амерыканскі пракат 12 верасня, а шырокі пракат карціны пачаўся 3 кастрычніка. Пры бюджэце ў 4 мільёны долараў, карціна сабрала больш за 118 мільёнаў.

Спісы

Падводзячы вынікі 2003 года ў вобласці кіно некаторыя крытыкі і перыядычныя выданні ўнеслі карціну ў дзясятку найлепшых фільмаў года:

• 1-е месца — Тай Бэр, «The Boston Globe»
• 1-е месца — Стэфані Захарэк, «Salon»
• 1-е месца — Шэры Ліндэн, «The Hollywood Reporter»
• 1-е месца — Клаўдыя Пуч, «USA Today»
• 1-е месца — Джонатан Разенбаўм, «Chicago Reader»
• 1-е месца — Чарлз Тэйлар, «Salon»
• 1-е месца — Кіт Фіпс, «The Onion AV Club»
• 1-е месца — Эн Хорнадэй, «Washington Post»
• 1-е месца — Рут Штайн, «San Francisco Chronicle»
• 1-е месца — «The Austin Chronicle»
• 2-е месца — Джэймс Берардзінэлі, «ReelViews»
• 2-е месца — Меган Леман, «New York Post»
• 2-е месца — Натан Рабін, «The Onion AV Club»
• 2-е месца — Джым Хоберман, «The Village Voice»
• 2-е месца — Роджэр Эберт, «Chicago Sun-Times»
• 2-е месца — «Dallas Observer»
• 2-е месца — «Film Threat»
• 3-е месца — Дэвід Ансен, «Newsweek»
• 3-е месца — Лу Люменік, «New York Post»
• 3-е месца — Вінсент Мюзета, «New York Post»
• 3-е месца — Пітэр Трэверс, «Rolling Stone»
• 3-е месца — Эла Тэйлар, «LA Weekly»
• 3-е месца — Джонатан Форман, «New York Post»
• 3-е месца — Ліза Шварцбаўм, «Entertainment Weekly»
• 4-е месца — Марк Кара, «Chicago Tribune»
• 4-е месца — Стывен Хантэр, «Washington Post»
• 5-е месца — Джэмі Бернард, «New York Daily News»
• 5-е месца — Мік ЛаСаль, «San Francisco Chronicle»
• 5-е месца — Кірк Ханікат, «The Hollywood Reporter»
• 5-е месца — Стывен Холдэн, «The New York Times»
• 5-е месца — Фрэнк Шэк, «The Hollywood Reporter»
• 6-е месца — Элвіс Мітчэл, «The New York Times»
• 7-е месца — Майк Кларк, «USA Today»
• 7-е месца — Карла Меер, «San Francisco Chronicle»
• 7-е месца — Уэслі Морыс, «The Boston Globe»
• 8-е месца — Уільям Арнальд, «Seattle Post-Intelligencer»
• 8-е месца — Шон Леві, «Portland Oregonian»
• 8-е месца — Скот Тобайс, «The Onion AV Club»

Без месцаў:

• Топ-10 — Джо Моргенштэрн, «The Wall Street Journal»
• Топ-10 — Пітэр Рэйнер, «New York Magazine»
• Топ-10 — Кенет Туран, «Los Angeles Times»

Узнагароды

Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 98 кінаўзнагародамі і яшчэ 133 намінацыямі.

Кінафестываль / Кінапрэмія	Дата	Прэмія / Катэгорыя	Намінант(ы)	Вынік	Сп.
Залаты глобус	25 студзеня 2004	Найлепшы фільм — Камедыя або Мюзікл	«Цяжкасці перакладу»	Перамога
		Найлепшы рэжысёр — Кінафільм	Сафія Копала	Намінацыя
		Найлепшы акцёр — Камедыя або Мюзікл	Біл Мюрэй	Перамога
		Найлепшая актрыса — Камедыя або Мюзікл	Скарлет Ёхансан	Намінацыя
		Найлепшы сцэнарый — Кінафільм	Сафія Копала	Перамога
BAFTA	15 лютага 2004	Найлепшы фільм	«Цяжкасці перакладу»	Намінацыя
		Прэмія Дэвіда Ліна за дасягненні ў рэжысуры	Сафія Копала	Намінацыя
		Найлепшы акцёр	Біл Мюрэй	Перамога
		Найлепшая актрыса	Скарлет Ёхансан	Перамога
		Найлепшы арыгінальны сцэнарый	Сафія Копала	Намінацыя
		Найлепшы мантаж	Сара Флэк	Перамога
		Найлепшая аператарская праца	Лэнс Акард	Намінацыя
		Прэмія Энтані Асквіта за арыгінальную музыку да фільма	Кевін Шылдс, Браян Райцэл	Намінацыя
Оскар	29 лютага 2004	Найлепшы фільм	«Цяжкасці перакладу»	Намінацыя
		Найлепшая рэжысура	Сафія Копала	Намінацыя
		Найлепшая мужчынская роля	Біл Мюрэй	Намінацыя
		Найлепшы арыгінальны сцэнарый	Сафія Копала	Перамога
Нямецкая кінапрэмія	18 чэрвеня 2004	Найлепшы замежны фільм	«Цяжкасці перакладу»	Перамога

Спасылкі

• Цяжкасці перакладу на сайце «Internet Movie Database» (англ.)