1 верасня

	← Верасень →
	2013

1 верасня — дзвесце сорак чацвёрты (дзвесце сорак пяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

Падзеі [правіць]

1435: Бітва пад Вількамірам, войскі Жыгімонта Кейстутавіча разам з палякамі разбілі Свідрыгайлу і яго саюзнікаў.
1482: Крымскія татары на чале з Менглы-Гірэям разрабавалі і спалілі Кіеў, кіеўскі ваявода Івашка Хадкевіч трапіў у палон.
1827: У Расійскай імперыі забаронена прымаць сялян у вышэйшыя і сярэднія навучальныя ўстановы.
1870: Франка-пруская вайна: французскія войскі разбіты пад Седанам, імператар Напалеон III ўзяты ў палон.
1906: У Вільні выйшла першая легальная беларуская газета «Наша доля». Яна надрукавала верш Я. Коласа «Наш родны край» — адбылося першае выступленне паэта ў друку.
1920: Францыя абвясціла аб стварэнні дзяржавы Ліван са сталіцаю ў Бейруце.
1923: У Токіа адбыўся вельмі моцны землятрус, ахвярамі якога сталі дзесяткі тысяч чалавек.
1928: Албанія стала каралеўствам.
1939: Нападам нацысцкай Германіі на Польшчу пачалася Польская абарончая вайна 1939 — першая ваенная кампанія Другой сусветнай вайны.
1944: Пачалі працаваць беларускія гімназіі ў Бельску і Гайнаўцы, беларуска-руская ў Беластоку і беларускія пачатковыя школы ва ўсёй Усходняй Беласточчыне, у 1945 гэтыя школы былі ліквідаваныя польскімі ўладамі.
1946: На рэферэндуме ў Грэцыі большасць насельніцтва прагаласавала за аднаўленне ў краіне манархіі.
1951: У Лондане адкрыўся першы супермаркет.
1969: У Лівіі Муамар Кадафі зрынуў караля Ідрыса I.
1970: У Нью-Ёрку распачаты першы ў свеце камп'ютарны турнір па шахматах.
1971: Катар абвясціў сябе незалежнай дзяржавай.
1973: Тэрарыст у маўзалеі Леніна (Масква) узарваў бомбу – цела Леніна не было пашкоджана, загінула некалькі наведвальнікаў.
1977: Зацверджаны новы тэкст гімна СССР, з якога выключылі словы пра І. Сталіна.
1978: Пуск першага тралейбуса ў Віцебску
1983: Савецкія вайскоўцы збілі паўднёвакарэйскі Boeing.
1985: Знойдзены карабель "Тытанік", які патануў у 1912.
1991: Аб'яўлены суверэнітэт Узбекістана.
1996: Спынена вяшчанне "Радыё 101,2" — адзінай незалежнай беларускамоўнай радыёстанцыі ў Беларусі.
2002: Агульнаадукацыйныя школы Беларусі пачалі пераводзіцца на 12-гадовую адукацыю па новых навучальных праграмах.
2004: Вывяржэнне вулкана Асама ў Японіі.
2004: Захоп закладнікаў у Беслане (Расія).

Нарадзіліся [правіць]

Блез Сандрар

1743: Кароль Антоні Жэра, польскі і беларускі пісьменнік (пам. пасля 1798)
1853: Міхал Федароўскі, беларускі фалькларыст, этнограф, археолаг (пам. 10.6.1923)
1887: Блез Сандрар, швейцарска-французскі пісьменнік
1900: Сымон Баранавых, беларускі празаік (пам. 10.11.1942)
1913: Масей Сяднёў, беларускі пісьменнік (пам. 2002)
1942: Іван Басюк, беларускі гісторык
1953: Ахмад Шах Масуд, афганскі палявы камандзір
1956: Уладзімір Салодкі, беларускі спявак