Браніслаў Герэмек

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Браніслаў Герэмек
2004.05.01. Bronislaw Geremek 01.jpg
5-ты Міністр замежных спраў Польшчы
31 кастрычніка 1997 — 30 чэрвеня 2000
Прэм'ер-міністр: Ежы Бузек
Прэзідэнт: Аляксандр Кваснеўскі
Папярэднік: Дарыюш Разаці
Пераемнік: Уладзіслаў Барташэўскі
Кіраўнік Уніі Вольнасці
18 снежня 2000 — 14 кастрычніка 2001
Папярэднік: Лешэк Бальцэровіч
Пераемнік: Уладзіслаў Фрасынюк
 
Партыя: Унія Вольнасці
Прафесія: гісторык
Нараджэнне: 6 сакавіка 1932({{padleft:1932|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})[1][2][3]
Варшава[1][3]
Смерць: 13 ліпеня 2008({{padleft:2008|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][4] (76 гадоў)
Горад Познань
Жонка: Ганна Тэрэза Герэмек
 
Узнагароды:
Ордэн Белага арла
Вялікі крыж ордэна За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай
Афіцэр ордэна Ганаровага легіёна
Вялікі афіцэрскі крыж ордэна «За заслугі перад ФРГ»
Кавалер ордэна За заслугі, Францыя
Гранд-афіцэр ордэна Трох Зорак

Браніслаў Герэмек (6 сакавіка 1932, Варшава13 ліпеня 2008) — польскі палітык, па адукацыі гісторык, былы кіраўнік Уніі Вольнасці, міністр замежных спраў у 1997—2000, у 1989—2001 дэпутат Сойму Х, І, II і III скліканняў, у 2004—2008 дэпутат Еўрапарламента.

Дзяцінства[правіць | правіць зыходнік]

Не расказваў наўпроста а сваім паходжанні і дзяцінстве, якія лічыў «зачыненай старонкай» у жыцці, аднак у інтэрвію Яцэку Жакоўскаму ўзгадваў аб свядомасці жыдоўскай, якую ў сабе ўвесь час насіў. У 1940 патрапіў разам з бацькамі ў Варшаўскае гета, адкуль яны ўцяклі ў 1943. Яго айцец згінуў у Аўшвіцы.

Nigdy nie wracałem do moich dziecięcych doświadczeń, choć to one mnie formowały. Świat palił się na moich oczach. Palił się też mały świat rodzinnych kontynuacji, w których jest ciągłość oczywistych wartości, zasad, reguł. W mojej dziecięcej biografii świat ciągle się rozpadał. To też nadawało kształt mojej późniejszej wrażliwości.

Пасля вайны жыў найперш ва Усхове, пазней у варшаўскім Жалібожы. Там актыўна дзейнічаў у Звязе Маладога Змагання (Związek Walki Młodych) разам з Яцэкам Куранем, Ежы Вятрэм і Янушам Рэйкоўскім. Гэты апошні ўчыўся ў тым жа ліцэі, што і сам Браніслаў Герэмек.

У дарослым жыцці не лічыўся жыдом. Узгадаваў а сваёй «жыдоўскасці» толькі тады, калі адбывалісь праявы антысемітызму.

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

У 1954 скончыў вучобу на гістарычным факультэце Варшаўскага ўніверсітэта, у 19561958 атрымаў паслядыпломную адукацыю ў Парыжу. У 1960 атрымаў ступень доктара навук, а ў 1972 абараніў габілітацыю ў Польскай Акадэміі Навук. У 1989 атрымаў тытул прафесара гуманітарных навук.

Займаўся даследаваннямі па гісторыі культуры і грамадства Сярэдневечча. Публікаваў артыкулы, праводзіў лекцыі, напісаў (некаторыя як суаўтар) 10 кніжак, з якіх частка была перакладзена на замежныя мовы. Доктарская праца 1960 краналася рынка працы ў сярэдневечыным парыжскім рамястве, а таксама праблематыкі прастытуцыі ў гэтым горадзе; доктарская дысертацыя 1972 года — пытанняў грамадства сярэдневечнага Парыжу.

Як вучонага ў 19551985 працаваў у Інстытуце Гісторыі Польскай Акадэміі Навук у Варшаве. У 19601965 быў выкладчык у парыжскай Сарбоне і кіраўніком тамтэйшага Цэнтра польскай культуры. Узнагароджаны 23 тытуламі «ганаровага доктара навук» (doktora honoris causa) між іншым ва ўніверсітэтах Балонні, Кракава, Утрэхта, парыжскай Сарбоне, Нью-Ёрку (Калумбійскі) і Франкфурта. У 1992 стаў запрошаным прафесарам у Французскім каледжы. Быў членам Еўрапейскай Акадэміі, Пэн Клубу і іншых арганізацый і таварыстваў.

У 19621965 быў дырэктарам Цэнтра польскай культуры ў Парыжу. Ведаў чатыры мовы: французскую, англійскую, італьянскую і нямецкую.

Палітычная дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

ПНР[правіць | правіць зыходнік]

У 1950 уступіў у ПАРП (PZPR), быў другім сакратаром партыйнай ячэйкі ў Варшаўскім універсітэце. У 1968 годзе на знак пратэсту супраць увядзення войскаў арганізацыі Варшаўскага дагавора ў Чэхаславакію выйшаў з партыі.

У 70-х актыўна дзейнічаў у польскай дэмакратычнай апазіцыі. У 19781981 быў утваральнікам і выкладчыкам Таварыства Навуковых Курсаў. У жніўні 1980 звязаўся з прафсаюзным рухам Гданьску, стаў адным з экспертаў і дарадцаў «Салідарнасці». У 1981 на Першым з'ездзе «Салідарнасці» узначаліў праграмную камісію. Быў інтэрнаваны пасля распачатага Войцехам Ярузельскім ваеннага становішча ў Польшчы, вызвалены ў снежні 1982, зноў стаў саветнікам нелегальнай на той час Салідарнасці, блізка супрацоўнічаў з Лехам Валенсам. У 1983 быў ізноў арыштаваны па абвінавачванні ў арганізацыі нелегальнай палітычнай дзейнасці. У 19871989 узначальваў Камісію палітычных рэформ грамадзянскага камітэта. Браў удзел у пленарных перамовах у часе г. зв. Круглага стала з уладамі ПНР у 1989, якія прывялі да парламенцкіх выбараў у Польшчы і з'яўлення г. зв. дамоўнага сойму.

Рэспубліка Польшча[правіць | правіць зыходнік]

На выбарах да дамоўнага сойму атрымаў дэпутацкі мандат, пазней быў паўторна выбраны ў Сойм РП у 1991, 1993 i 1997. У дамоўным Сойме кіраваў Грамадcкім Парламенцкім Клубам.

Належыў да заснавальнікаў Грамадзянскага Руху Дэмакратычная Акцыя, Дэмакратычнай Уніі і Уніі Вольнасці. Быў кіраўніком парламенцкага клуба ВУ 19901997. У 20002001 узначальваў Унію Вольнасці. Ад 2005 быў членам Дэмакратычнай Партыі.

У 1989—2001 знаходзіўся ў Сойме. У складах X, I і II скліканнях кіраваў Камісіяй Замежных Спраў, кіраваў таксама Канстытуцыйнай Камісіяй (1989—1991) і Камісіяй Еўрапейскага Права (2000—2001).

Пасля парламенцкіх выбараў у 1991 Лех Валенса даверыў яму фарміраванне новага ўрада, аднак гэтая місія скончылася няўдачай.

Пасля ўтварэння кааліцыі АВС-УВ 31 кастрычніка 1997 атрымаў пасаду Міністра спраў замежных. 12 сакавіка 1999 у рэзідэнцыі польскага ўрада падпісаў Акт аб уступе ў НАТА. Абавязкі выконваў да 30 чэрвеня 2000.

На выбарах у Еўрапарламент 13 чэрвеня 2004 быў абраны дэпутатам з камітэту Уніі Вольнасці, здабыўшы ў варшаўскай акрузе найвялікшую лічбу галасоў. У Еўрапарламенце ўваходзіў у склад фракцыі «Альянс Лібералаў і Дэмакратаў для Еўропы» (Alliance des Démocrates et des Libéraux pour l’Europe). У 2007 адмовіўся даць паказанні ў працэсе люстрацыі, патлумачыўшы тым што зрабіў гэта ў 2004.

Быў адным з суаўтараў адкрытага ліста ад 5 ліпеня 2006, у якім былыя міністры замежных спраў ва ўрадах III РП пратэставалі супраць адмены прэзідэнтам Лехам Качыньскім веймарскага шчыту ў чэрвені 2006 і крытыкавалі характар польскай замежнай палітыкі ў польска-нямецкіх стасунках.

Прыватнае жыццё[правіць | правіць зыходнік]

Яго жонка, доктар Ганна Тэрэза Герэмек, была гісторыкам, навуковым працаўніком ВУ, памерла 21 ліпеня 2004. Меў двух сыноў. Займаўся калекцыянаваннем фаек, якіх меў каля 70.

Смерць[правіць | правіць зыходнік]

Сканаў 13 ліпеня 2008 у аўтакатастрофе на 92 дарозе ў Любені, наватамыскім павеце. Яго аўтамабіль маркі Mercedes-Benz з'ехаў на процілеглы дарожны пас і сутыкнуўся з аўтамабілем маркі Fiat Ducato.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 1,2 http://www.europarl.europa.eu/meps/en/28384/BRONISLAW_GEREMEK_home.html;jsessionid=991E7790F5D10C4F5001B8FA23B41C73.node2
  2. 2,0 2,1 Record #119100789 // Gemeinsame NormdateiLeipzig: Deutschen Nationalbibliothek, 2012—2014.
  3. 3,0 3,1 http://orka.sejm.gov.pl/ArchAll2.nsf/3RP/097
  4. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7504255.stm