Горад Каўнас

Горад Каўнас Kaunas Сцяг Герб 54.9, 23.933454°54′00″ пн. ш. 23°56′00.24″ у. д.54.9, 23.9334    Краіна Літва Павет Каўнаскі павет Першае згадванне 1361 Плошча 157 км² Насельніцтва 368 917 чалавек Часавы пояс UTC+2, улетку UTC+3

Каўнас

Каўнас на Вікісховішчы

Нёман

У цэнтры горада

Каўнас, Коўна (літ.: Kaunas, польск.: Kowno) — другі па велічыні і значэнню горад Літвы, адміністрацыйны цэнтр Каўнаскага павета і Каўнаскага раёна.

Размешчаны ля ўпадзення ракі Віліі (Нерыс, літ.: 'Neris') у Нёман (Нямунас, літ.: 'Nemunas'). Плошча 157 км².

Назва

Назва (руск.: Ковно, Каўнас, літ.: 'Kaunas', польск.: 'Kowno') узводзяць да балтыйскага кораня, які азначае нізкае, гразкае, багністае месца.

Гісторыя

Першае згадванне ў пісьмовых крыніцах ставіцца да 1361. Магдэбургскія правы падараваныя вялікім князем літоўскім Вітаўтам Вялікім у 1408.

З 1842 цэнтр Ковенскай губерні.

У 1920—1940 «часавая сталіца» Літоўскай Рэспублікі.

Герб

На гарадскіх гербавых пячатках з XV стагоддзя адлюстроўваўся тур, з канца XV стагоддзя яго дапоўніў крыж. З 1843 герб Ковенскай губерні, якім карыстаўся і губернскі горад Каўнас, адлюстроўваў усталяваны на ратушнай плошчы помнік у памяць Айчыннай вайны 1812 г.

2 мая 1935 гарадская рада Каўнаса зацвердзіў герб з выявай на пурпурным фоне белага тура з залатымі капытамі, рагамі і крыжам паміж рогамі. З 1969 выкарыстоўваўся герб з выявай на чырвоным фоне белага зубра. Дэкрэтам прэзідэнта Літоўскай Рэспублікі 30 чэрвеня 1993 зацверджаны герб, які прайгравае гістарычны герб: на чырвоным шчыце белы тур з залатым крыжам паміж рагамі.

Насельніцтва

У 1989 насельніцтва складала 418 087 чалавек, па дадзеных усеагульнага перапісу насельніцтва 2001—381 300, у 2004—368 917.

Этнічны склад

У адрозненні ад Вільнюса і Клайпеды, Каўнас — адзін з самых манаэтнічных гарадоў Літвы. Літоўцы складаюць амаль 93% яго насельніцтва, найбуйнай этнічнай меншасцю з'яўляюцца рускія, украінцы і беларусы (каля 6%). Большасць жыхароў сярэдняга і старэйшага пакаленняў валодае рускай мовай.

Этнічны склад насельніцтва Каўнаса па перапісе 2001 г.:

1. Літоўцы 92,9%
2. Рускія 4,4%
3. Украінцы 0,5%
4. Палякі 0,4%
5. Іншыя 1,8%

Раней у гісторыі горада, да Халакоста, найбуйнымі меншасцямі ў горадзе з'яўляліся палякі і яўрэі, на якіх у суме прыходзілася да 4/5 насельніцтвы дарэвалюцыйнага Каўнаса.

Этнічны склад насельніцтва Каўнаса па перапісе 1939 г.:

1. Літоўцы 60%
2. Яўрэі 25%
3. Палякі 10%
4. Усходнія славяне 5%

Этнічны склад насельніцтва Коўна па перапісе 1919 г.:

1. Палякі 42%
2. Яўрэі 31%
3. Літоўцы 16%
4. Рускія 1,5%
5. Іншыя 1,0%

(Частка моцна паланізаванай літоўскай эліты, працягвала ўлічвацца як палякі ў царскай Расіі)

Гарады-пабрацімы

• Брно, Чэхія
• Вроцлаў, Польшча
• Грэнобль, Францыя
• Калінінград, Расія
• Лінц, Аўстрыя
• Лос-Анджэлес, ЗША
• Одэнсе, Данія
• Тамперэ, Фінляндыя
• Тарту, Эстонія
• Харкаў, Украіна
• Ферара, Італія

Вядомыя асобы

• Валдас Адамкус
• Вітаўтас Пяткявічус
• Эма Голдман
• Уладзімір Уладамірскі

Гл. таксама

• Беларускае культурна-асветнае таварыства
• Касцёл Святога Юрыя

Спасылкі

• Муніцыпалітэт г. Каўнаса, афіцыйная старонка(англ.) 
• Вялікая Савецкая Энцыклапедыя
• Горад гераічных буржуа