Горад Шклоў
| Горад
Шклоў
Шклоў 
|
|||||||||||||||||||||
Шклоў — горад раённага падпарадкавання ў Магілёўскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Шклоўскага раёна, на правым беразе р. Днепр. У 30 км ад г. Магілёў. Чыгуначная станцыя на лініі Орша—Магілёў. Насельніцтва 15,6 тыс. чал. (2006).
|
Гісторыя [правіць]
Упершыню згадваецца ў 1526. Узнік на месцы сучасных вёсак Стары Шклоў і Хоцімка. Падчас вайны Маскоўскай дзяржавы з ВКЛ (1534—1537) у 1535 спалены. З 2-й пал. 16 ст. цэнтр Шклоўскага графства. Падчас Лівонскай вайны (1558—1583) двойчы спалены рускімі войскамі. У кан. 16 ст. перанесены на сучаснае месца. У 16-17 ст. у горадзе існаваў вялікі Шклоўскі замак і Шклоўскія гарадскія ўмацаванні. У 1654 годзе, пасля кароткай аблогі, магістрат здаў горад рускім войскам. Улетку 1655 у Шклове размяшчалася часовая стаўка рускага цара Аляксея Міхайлавіча. У 1660 горад вызвалены, у 1666 зноўку захоплены рускімі войскамі. У 1667 вернуты Рэчы Паспалітай. У 1708 (падчас Паўночнай вайны 1700—1721) разбураны рускімі войскамі за дапамогу шведам. У 1762 атрымаў магдэбургскае права, пячатку і герб.
Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расійскай імперыі. У 1773—1777 цэнтр павета Магілёўскай правінцыі і губерніі. З 1777 мястэчка, цэнтр воласці Магілёўскага ўезда. З 1778 валоданне З. Г. Зорыча. У пач. 19 ст. — важны гандлёвы цэнтр Беларусі, прыстань на Дняпры. У пач. 20 ст. праз Шклоў пракладзеная чыгунка Орша—Магілёў. З 1919 у складзе РСФСР, з 1924 — БССР (цэнтр Шклоўскага раёна).
Насельніцтва [правіць]
- XVII стагоддзе: 1650 — 8540 чал.[1]; 1661 — 4375 чал.[1]
- XIX стагоддзе: 1880 — 2393 чал., з іх праваслаўных 1268, каталікоў 33, іўдзеяў 1092[2].
- XX стагоддзе: 1923 — 6617 чал.; 1939 — 8,1 тыс. чал.; 1959 — 7,8 тыс. чал.; 1979 — 11,8 тыс. чал.; 1991 — 15 тыс. чал.[3]
- XXI стагоддзе 2004 — 15,9 тыс. чал.; 2006 — 15,6 тыс. чал.; 2008 — 16,6 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 — 17,8 тыс. чал.
Адукацыя [правіць]
У Шклове працуюць 3 сярэднія школы, школа мастацтваў, спецшкола, цэнтр развіцця і рэабілітацыі, сацыяльны прытулак.
Культура [правіць]
Дзейнічаюць дом культуры, бібліятэка.
СМІ [правіць]
У горадзе выдаецца газета «Ударны фронт».
Эканоміка [правіць]
Прадпрыемствы харчовай, папяровай, камбікормавай прамысловасці. Гасцініца "Крынічка". Уваходзіць у турыстычныя маршруты "Гісторыка-культурная спадчына Магілёўскага края" і "Айчыны славутыя імёны".
Выдатныя мясціны [правіць]
- Шклоўскага ідал (10 ст., знойдзены каля Шклова ў 1963) — скульптура паганскага бажаства
- Ніжнінскі роў (геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння)
- Шклоўская сінагога (2-я пал. 17 ст.).
- Шклоўская Спаса-Праабражэнская царква
- Шклоўская ратуша
- Шклоўская сядзіба
- Будынак канторы папяровай фабрыкі «Спартак» (1898)
- Жылыя дамы (18—19 ст.)
- Шклоўскі касцёл (кан. 19 — пач. 20 ст.)
Страчаная спадчына [правіць]
- Кадэцкі корпус (XVIІІ ст.)
- Сядзіба Крывашэіна (пач. ХХ ст.)
- Царква Уваскрашэння Хрыстова (XVIІ ст.)
.jpg)
Вядомыя асобы [правіць]
- М. І. Гузікаў (1806-1837), беларускі музыкант
- Святлана Сярова, беларуская лёгкаатлетка
Гл. таксама [правіць]
Зноскі
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Андрэй Лукашэвіч. Шклоў // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 757.
- ↑ Szkłów // Горад Шклоў у Геаграфічным слоўніку Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў, том XI (Sochaczew — Szlubowska Wola) з 1890 року, c. 922 (польск.)
- ↑ Шклов // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
