Ё
|
Кірылічны алфавіт | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||
| Кірыліца | ||||||
|
А · Б · В · Г · Ґ · Д · Ѓ | ||||||
| Неславянскія літары | ||||||
|
А̄ · А́ · А̀ · Ӑ · А̂ · А̊ · Ӓ | ||||||
| Састарэлыя літары | ||||||
|
Ꙁ · Ꙇ · Ҁ · Ѻ · Ѹ · Ѡ · Ѽ | ||||||
| Літары кірыліцы |
Ё, ё — сёмая літара беларускага і рускага алфавітаў. Утворана спалучэннем літары Е з дыякрытычнымі знакамі.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Запазычана з рускай графікі, дзе ўпершыню з’явілася ў 1797 годзе (уведзена М. М. Карамзіным). У старабеларускім пісьменстве адсутнічала: гук [о] пасля мяккіх зычных абазначаўся літарай е (ледъ, медъ), спалучэннем іо (зіоло, ліосъ) і нават літарай о (весолый, слозы)[1].
Беларуская мова
[правіць | правіць зыходнік]У сучаснай беларускай мове абазначае лабіялізаваны галосны гук [о] задняга рада сярэдняга пад’ёму[2] і мяккасць папярэдняга зычнага (вёска — [в’оска]), а ў пачатку слова, пасля галосных, ў, ь і апострафа — спалучэннем гукаў [йо] (ёрш — [йорш], раён — [район], пугаўё — [пугаўйо], мільён — [м’іл’йон], звяр’ё — [з’в’арйо]).). Літара Ё бывае вялікая і малая, мае адпаведную рукапісную і друкаваную форму. Пры класіфікацыйным падзеле мае значэнне сёмы (група «Ё»), пры лічбавай нумарацыі — дадатковае значэнне для адрознівання прадметаў пад адным абазначэннем (шыфр № 12ё).
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ Ё // Беларуская мова : энцыклапедыя / пад рэд. А. Я. Міхневіча. — Мн.: БелЭн, 1994. — С. 200. — 654 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-126-9.
- ↑ А. Падлужны, В. Чэкман. Гукі беларускай мовы. Мн.: Навука і тэхніка, 1973, с. 263 Архівавана 24 красавіка 2024.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- А. М. Булыка. Ё // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. — С. 407. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6).