Гелена Скірмунт

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Гелена Скірмунт
Фатаграфія
Дата нараджэння: 5 лістапада 1827(1827-11-05)[1][2]
Месца нараджэння:
Дата смерці: 1 лютага 1874(1874-02-01) (46 гадоў)
Месца пахавання:
Грамадзянства:
Бацька: Аляксандр Скірмунт[d]
Маці: Гартэнзія Орда[d]
Муж: Казімір Маўрыцый Сымон Скірмунт[d]
Дзеці: Канстанцыя Скірмунт
Род дзейнасці: мастак, скульптар
Жанр: Жывапіс, скульптура
Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы

Гелена (Хелена) Скі́рмунт (5 лістапада 1827, в. Калоднае Пінскага павета, цяпер Столінскі раён — 1 лютага 1874) — мастачка і скульптар. З роду Скірмунтаў.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Крыж перад францысканскім касцелам у Пінску
Аўтапартрэт, які захоўваецца ў Вільнюскай карціннай галерэі

Нарадзілася ў сям’і пінскага павятовага харунжага (1814—1817) і пінскага павятовага маршалка (1823—1829) Аляксандра Тамашавіча-Адамавіча Скірмунта (1794—1847) і Гартэнзіі Міхалаўны Орды, шлюб якіх адбыўся ў 1825. З’яўлялася пляменніцай Напалеона Орды. Яе бацька валодаў значнымі зямельнымі валоданнямі ў Пінскім павеце: маёнтак Калоднае — у 1814 налічваў 118 рэвізскіх душ; і маёнтак Рухч — у 1834 налічваў 621 душу, а ў 1841—817.

Пачала вучыцца мастацтву ў Вільні ў Вікенція Дмахоўскага[3]. У 18441845 падарожнічала па Еўропе (у т.л. Берлін, Парыж). Малявала партрэты, пейзажы, абразы для касцёлаў. Як скульптар выканала шмат распяццяў, медальёны з партрэтамі, у т.л. І. Лялевеля, Ю. Крашэўскага. У 1863 за спробу даставіць дэпешу Р. Траўгуту арыштавана і саслана ў Тамбоў. Пасля жыла ў Крыме. У апошнія гады жыцця працавала ў гістарычным жанры (гіпсавыя плакеты «Міндоўг», «Гедзімін», гістарычныя шахматы ў выглядзе войска Яна III Сабескага і туркаў і інш.). Вяла дзённік, які часткова апублікаваны Б. Ф. Залескім разам з лістамі пад назвай «3 жыцця літвінкі, 1827—1874» (1876).

Сям’я[правіць | правіць зыходнік]

У 21 год выйшла замуж за свайго дальняга родзіча архітэктара Казіміра Аляксандравіча Скірмунта. У шлюбе з ім нарадзіла 4 дзяцей[4]:

  • Станіслаў (1857—1921), падарожнік, дырэктар упраўлення лясамі ў Судане, уладальнік сядзібы ў Хартуме.
  • Ірэна (1851—1905), жыла ў Варшаве, выйшла замуж за Т. Альшэўскага[5].
  • Канстанцыя (1851—1933[6]), вядомая польская публіцыстка, гісторык, апошняя ўладальніца Палац Бутрымовічаў.
  • Казіміра Браніслава (1865—1938), выйшла замуж за Казіміра Ігната Ромер (1848—1921), уладальніка маёнтка ў Ямполі. Нарадзіла 5 дзяцей.

Зноскі

  1. Helena Skirmunt // Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3 Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. Helena Skirmunt // FemBio Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Гелена Скирмунт: литвинка, патриотка, первая женщина-скульптор (руск.) . Комсомольская правда. Праверана 5 лютага 2018.
  4. Helena Skirmunt h. Dąb (польск.) . Праверана 4 лютага 2018.
  5. Пинск, дворец Бутримовича (руск.) . Федорук А. Т. Старинные усадьбы Берестейщины / А. Т. Федорук. — Минск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2004. — 576 с. ISBN 985-11-0305-5.. Праверана 6 мая 2018.
  6. «Уроборос», или чтоб не было стыдно за пинский некрополь (руск.) . Media-Polesye. Праверана 5 лютага 2018.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]