Севяране

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Севяране
Саманазва ст.-слав: сѣверо, сѣверъ, сѣверы
Сучасны арэал рассялення і колькасць
Усяго: невядома
Басейны рэк Дзясны, Сеймы, Сулы, Ворсклы, Пслы, Северскага Данца
Археалагічная культура Помнікі валынцаўскага тыпу(руск.) бел. і Роменска-боршаўская(укр.) бел.
Этнічныя мовы старажытнаруская
Традыцыйныя рэлігіі (канфесіі) паганства, праваслаўе

Севяра́не, сеўрукі́ (ст.-слав: сѣверо, сѣверъ[1], сѣверы) — славянскае племя.

У час славянскай каланізацыі рассяляліся з захаду на ўсход, цераз Панямонне, потым Падзвінне, верагодна, разам з крывічамі, дасягнулі вярхоўяў Дзвіны, Волгі, Дняпра, адтуль выйшлі на сталае прыстанішча на Дзясне, Сейме, Суле. Пэўныя іх часткі аддзяліліся, аселі на левым беразе Верхняга Нёмана, на Случы.

Межавалі на захадзе з палянамі і дрыгавічамі, на поўначы з радзімічамі і вяцічамі, на усходзе і поўдні з качавымі плямёнамі. У VIIIX стст. для іх характэрны помнікі валынцаўскага тыпу(руск.) бел. і роменска-боршаўскай культуры: бескурганныя і курганныя могільнікі з трупаспаленнем, гарадзішчы і селішчы з ляпной і ганчарнай керамікай, з канца XXII стст. — курганныя могільнікі з трупапалажэннем на гарызонце. Характэрныя племянныя адзнакі — спіралепадобныя і прамянёвыя скроневыя кольцы, пласціністыя галаўныя венчыкі. У VIII—пачатку IX стст. севяране плацілі даніну хазарам. У канцы IX ст. заходнія севяране разам з палянамі ўвайшлі ў склад Кіеўскай Русі, усходнія захоўвалі адносную аўтаномію да канца X ст. У XIXII стст. севяране складалі значную частку насельніцтва Чарнігаўскай зямлі. У 907 г. удзельнічалі ў паходзе Алега на Візантыю. Упамінаюцца ў «Аповесці мінулых гадоў» пад 884, 885, апошні раз пад 1024 гг. Найбуйнейшыя гарады Чарнігаў, Ноўгарад-Северскі, Сноўск, Пуціўль, Курск і інш.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. ПСРЛ. Т. 1: Лаврентьевская летопись. Вып. 1. Повесть временных лет. 2-е изд. — Л.: [б.и.], 1926. — 540 сталб., 30 с. — Сталб. 6.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Ермаловіч М. Старажытная Беларусь: Полацкі і новагародскі перыяды. — Мн.: Маст. літ., 1990. ISBN 5-340-00614-X.
  • Макушнікаў, А. Севяране / Алег Макушнікаў // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 275. — ISBN 985-11-0214-8.
  • Рыбаков, Б.А. Поляне и северяне: (К вопросу о размещении летописных племен на Среднем Днепре) / Б. А. Рыбаков // Советская этнография. — 1947. — № 6—7. — С. 81—105.
  • Самоквасов, Д.Я. Северянская земля и северяне по городищам и могилам: Гущино у Чернигова. — М.: [б.и.], 1908. — 119 с.
  • Седов, В.В. Восточные славяне в VI—XIII вв. / В. В. Седов; АН СССР, Ин-т археологии. — М.: Наука, 1982. — 327 с. — (Археология СССР).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]