Перайсці да зместу

Слэнг эсперантыстаў

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі

Слэнг эсперантыстаў — слэнг, які ўжываецца ў эсперанта-супольнасці. Ён ствараецца натуральным шляхам падчас эсперанта-сустрэч. Матэрыялам для яго стварэння служаць афіксы і злучэнні двух каранёў слоў, з дапамогай якіх ствараюцца неалагізмы. Таксама адной з формаў слэнга з’яўляецца эсперанта-лаянка, большая частка з якой запазычана з нацыянальных моў, але існуе і ўласная. Аб’ектам эсперанта-слэнга з’яўляюцца самі эсперантысты, асаблівасці эсперанта-культуры і яе гісторыі.

Пра эсперантыстаў

СловаПрыкладны перакладСэнс
bakfiŝoпечаная рыбаВельмі юная дзяўчына
blinkenbergдацкае прозвішча БлінкенбергХадзячая назва для людзей, якія з разумным выглядам разважаюць аб эсперанта, выдаючы свае забабоны за факты. Ужываецца з 1954 года пасля прэцэдэнта ў Мантэвідэа
bonantaguloBonan tagon! — «Добры дзень!»; ulo — індывідЛянівы чалавек, які вывучыў некалькі простых выразаў на эсперанта, напрыклад, «Добры дзень!»
eterna komencantoвечны навічокЧалавек, які доўгі час ходзіць на сустрэчы эсперантыстаў, але ведае эсперанта на пачатковым узроўні
kabeiдзеяслоў, утвораны ад КабэРаптоўна спыніць займацца эсперанта
kielvifartasulokiel vi fartas? — «як вы жывяце?»; ulo — індывідСінонім bonantagulo
samideantoаднадумецЗварот эсперантыста да эсперантыста, падобна да «таварыш» у СССР
talpoкротЭсперантыст, які фанатычна прапагандуе эсперанта, не абапіраючыся на факты
verda koroзялёнае сэрцаСапраўдны эсперантыст
verda papoзялёны Папа рымскіХто-небудзь, хто прапагандуе эсперанта
verduloзялёныЗялёнымі назыаюць ужо зрэлых эсперантыстаў

«Рэптыліі» ў эсперанта

СловаПрыкладны перакладСэнс
aligatoriдзеяслоў ад слова «алігатар»Размаўляць паміж сабой на роднай мове іншага эсперантыста. Напрыклад: беларус з французам па-французску
gaviali (malkrokodili)дзеяслоў ад слова «гавіял», антонім да krokodiliРазмаўляць на эсперанта з эсперантыстам у асяроддзі неэсперантыстаў
kajmaniдзеяслоў ад слова «кайман»Размаўляць паміж сабой на мове, няроднай для абодвух эсперантыстаў. Напрыклад: беларус з французам па-англійску
krokodiliдзеяслоў ад слова «кракадзіл»Размаўляць паміж сабой на роднай мове ў асяроддзі іншых эсперантыстаў. Напрыклад: беларус з беларусам па-беларуску
lacertiдзеяслоў ад слова «яшчарка»Размаўляць на іншай штучнай мове ў асяроддзі эсперантыстаў

Іншы слэнг

СловаПрыкладны перакладСэнс
gufujoкраіна філінаўМесца, дзе п’юць чай, цешацца бяседай. У ім забаронены алкагольныя напоі і курэнне. Яго звычайна арганізуюць падчас эсперанта-сустрэч
melonoдыняНеафіцыйная назва Юбілейнага сімвала
mojosamoderna — сучасны, juna — юны, stila — стыльныЭквівалентна англійскаму слову cool
volapukaĵovolapuk — валапюк, aĵ — рэчБлізка па сэнсу да размоўных слоў «галімацця», «абракадабра»

Ненарматыўная лексіка

[правіць | правіць зыходнік]

Лаянку ў эсперанта называюць sakro. У асноўным гэта пераклады з нацыянальнай мовы на эсперанта. Але сярод эсперантыстаў прымяняецца і ўласцівая толькі ім лаянка. Як правіла, гэта адсылкі да стваральніка эсперанта Людвіга Заменгофа ці да вядомых эсперанта-твораў.

Прыклады эсперантамоўнай лаянкі

ФразаПрыкладны перакладТлумачэнне
Sankta Ludoviko!Святы Людовік!Адсылка да значнай для кожнага эсперантыста асобы — Людвіга Заменгофа
Ho Zamenhofo!О, ЗаменгофТое ж самае
Pro mia ZamĉjoДзеля майго ЗамыТое ж самае, але з дабаўленнем памяншальнага суфікса
Noktaj fantomoj!Начныя фантомы!Згадваецца ў вядомым вершы Заменгофа «Шлях»
Fundamenta Krestomatio!Фундаментальная хрэстаматыя!Аднайменная праца Заменгофа 1903 года, у якой ён сабраў найлепшыя на той час пераклады на эсперанта
Aktoj de Akademiо!Дакументы Акадэміі!Выдаваемыя Акадэміяй эсперанта дакументы
Ata-Ita!Згадванне пра працяглую дыскусію эсперантыстаў з-за ўжывання суфіксаў at- i it- у формах дзеяслова

Акрамя таго, эсперантыстам уласціва ствараць лаянку ў выглядзе рыфм:

  • Rabato por rabito! — Ільгота для абрабаванага! (таксама «рабуемы для абрабаванага»)
  • Palavro de kadavro! — Разглагольстваванні трупа!
  • Pluralo de singularo! — Множны лік адзіночнага ліку!