Дынастыя Цын

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці

Дынастыя Цын ці Імперыя Цын (па-маньчжурску: Daicing gurun.png, кіт.: 清朝) — шматнацыянальная імперыя, якая была створана маньчжурцамі і імі кіравалася. Згодна з традыцыйнай кітайскай гісторыяграфіяй — апошняя дынастыя манархічнага Кітая. Была заснавана ў 1616 годзе маньчжурсім кланам Айсын Гёро на тэрыторыі Маньчжурыі, на сёння яна завецца паўночна-ўсходнім Кітаем. Меньш чым праз 30 гадоў пад ейнай уладаю апынуўся ўвесь Кітай і частка Сярэдняй Азіі.

Першапачаткова дынастыя звалася як «Цзын» (金 — золата), але пазней назва была зменена на «Цын» (清 — «чысты») у 1636 годзе. У першай палове XVIII стагоддзя цынскаму ўраду атрымалася наладзіць дастаткова эфектыўнае кіраванне краінай, адным з вынікаў гэтага было тое, што Кітай з'яўляўся краінай з найвышэйшым паказчыкам павелічэння колькасьці насельніцтва. Цынскі двор праводзіў палітыку самаізаляцыі, што, нарэшце, прывяло да таго, што ў XIX стагоддзі Кітай, які ўваходзіў у склад імперыі, быў сілком адчынены заходнім дзяржавам і пераўтварыўся ў паўкаланіяльную краіну.

У наступным супрацоўніцтва з заходнімі дзяржавамі дапамагло дынастыі пазбегнуць паразы ў часы паўстання тайпінаў, праводзіць адносна паспяховую мадэрнізацыю краіны і такім чынам праіснаваць да пачатку XX стагоддзя, аднак і з'явілася чыннікам росту нацыяналістычных (антыманчжурскіх) настрояў.

У выніку Сіньхайскай рэвалюцыі 1911 года імперыя Цын была ліквідавана, а краіны, якія ў яе ўваходзілі, атрымалі права на самавызначэнне. Кітай стаў рэспублікай, а ўдава імператара 12 лютага 1912 года адмовілася ад стальца ад імя свайго малалетняга сына Пу І.

Вонкавыя спасылкі[правіць | правіць зыходнік]