Дынастыя Цын

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Дзяржава Вялікая Цын
кіт. трад. 大清國

Імперыя
Flag of None.svg
 
Flag of None.svg
1636 – 1912


Flag of the Republic of China (1912-1928).svg
 
Flag of Mongolia (1911-1921).svg
 
Flag of Tibet 1920-1925.svg
Flag of the Qing dynasty (1889-1912).svg
Сцяг
Гімн
«Залаты кубак»
Empire of the Great Qing (orthographic projection).svg
Імперыя Цын у 18901912 гадах
Сталіца Мукдэн (16361644)
Пекін (16441912)
Мова маньчжурская, мангольская, кітайская, тыбецкая
Рэлігія Канфуцыянства, Даасізм, Будызм
Валюта Сярэбраны лян (16361835)
Кітайскі юань (18351912)
Плошча 14,7 млн. км² (1790 год)
Насельніцтва 383 100 000
Дынастыя Айсін Гёро

Дынастыя Цын ці Імперыя Цын (па-маньчжурску: Daicing gurun.png, кіт.: 清朝) — шматнацыянальная імперыя, якая была створана маньчжурамі і імі кіравалася. Згодна з традыцыйнай кітайскай гісторыяграфіяй — апошняя дынастыя манархічнага Кітая. Была заснавана ў 1616 годзе маньчжурскім кланам Айсін Гёро на тэрыторыі Маньчжурыі, сёння яна называецца паўночна-ўсходнім Кітаем. Менш чым праз 30 гадоў пад яе ўладаю аказаўся ўвесь Кітай і частка Сярэдняй Азіі.

Першапачаткова дынастыя называлася «Цзын» (金 — золата), але пазней у 1636 годзе назва была зменена на «Цын» (清 — «чысты»). У першай палавіне XVIII стагоддзя цынскаму ўраду ўдалося наладзіць дастаткова эфектыўнае кіраванне краінай, адным з вынікаў гэтага было тое, што Кітай быў краінай з найвышэйшым паказчыкам павелічэння колькасьці насельніцтва. Цынскі двор праводзіў палітыку самаізаляцыі, што, нарэшце, прывяло да таго, што ў XIX стагоддзі Кітай, які ўваходзіў у склад імперыі, быў сілаю адкрыты заходнім дзяржавам і ператварыўся ў паўкаланіяльную краіну.

Пазней супрацоўніцтва з заходнімі дзяржавамі дапамагло дынастыі пазбегнуць паражэння ў часы паўстання тайпінаў, праводзіць адносна паспяховую мадэрнізацыю краіны і такім чынам праіснаваць да пачатку XX стагоддзя, аднак і стала чыннікам росту нацыяналістычных (антыманчжурскіх) настрояў.

У выніку Сіньхайскай рэвалюцыі 1911 года імперыя Цын была ліквідавана, а краіны, якія ў яе ўваходзілі, атрымалі права на самавызначэнне. Кітай стаў рэспублікай, а ўдава імператара 12 лютага 1912 года адмовілася ад прастола ад імя свайго малалетняга сына Пу І.

Вонкавыя спасылкі[правіць | правіць зыходнік]