Фрыдрых V Вітэльсбах

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Фрыдрых V Пфальцкі
ням.: Friedrich V von Pfalz
Фрыдрых V Пфальцкі
Фрыдрых V, курфюрст Пфальцкі.
Карціна Герыта ван Хонтхаста (1634)
Курфюрст Пфальца
19 верасня 1610 — 1623
Папярэднік: Фрыдрых IV
Пераемнік: Максіміліян I Баварскі
23-і Кароль Чэхіі
4 лістапада 1619 — 13 лістапада 1620
(пад імем Фрыдрых I Зімовы кароль')
Папярэднік: Маціяс
Пераемнік: Фердынанд II
 
Веравызнанне: Пратэстанцызм
Нараджэнне: 26 жніўня 1596({{padleft:1596|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})
замак Дэйншванг, Ноймаркт
Смерць: 29 лістапада 1632({{padleft:1632|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:29|2|0}}) (36 гадоў)
Майнц
Дынастыя: Вітэльсбахі
Бацька: Фрыдрых IV
Маці: Луіза Юліяна Аранская
Жонка: Елізавета Сцюарт
Дзеці: сыны: Фрыдрых Генрых, Карл I Людвіг, Руперт фон Шымерн, Морыц, Людвіг, Эдуард, Іаган Філіп Фрыдрых і Густаў Адольф
дочкі: Елізавета, Луіза Марыя, Генрыэта Марыя, Шарлота і Сафія

Фрыдрых V (ням.: Friedrich V, 26 жніўня 1596 — 29 лістапада 1632) — курфюрст Пфальцкі 16101623, кароль Чэхіі (Фрыдрых I) 16191620, сын і спадчыннік Фрыдрыха IV, курфюрста Пфальцкага, і Луізы Юліяны Аранскай, дачцы Вільгельма Аранскага і Шарлоты Манпансье дэ Бурбон.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Фрыдрых V атрымаў у спадчыну курфюрства Пфальц пасля смерці бацькі 19 верасня 1610 года. У 1618 годзе годзе пачалося чэшскае паўстанне супраць імператара Фердынанда II (т. з. Другая Пражская дэфенестрацыя), якое перарасло ў Трыццацігадовую вайну. Паўстанцы прапанавалі 28 верасня 1618 года Фрыдрыху карону Чэхіі, як лідару Евангелічнай уніі, заснаванай яго бацькам для абароны пратэстанцызму ў Свяшчэннай Рымскай імперыі.

Фрыдрых прыняў прапанову і быў каранаваны 4 лістапада 1619 года, аднак хутка пацярпеў паражэнне ў бітве на Белай Гары (8 лістапада 1620 года), атрымаўшы мянушку Зімовы кароль. Ён заставаўся намінальна каралём Багеміі да 13 лістапада 1620 года. Пасля гэтага імперскія войскі ўварваліся ў яго асноўныя ўладанні — Пфальц. Імперскім эдыктам у 1623 годзе ён быў пазбаўлены ўладанняў і тытула. Да канца жыцця ён з сям'ёй знаходзіўся ў выгнанні.

Сям'я[правіць | правіць зыходнік]

Жонка: з 1613 Елізавета Сцюарт, дачка Якава I, караля Англіі, і Ганны Дацкай. Дзеці: