Азіз Санджар

Азіз Санджар
Азіз Санджар
	турэцк.: Aziz Sancar
Дата нараджэння	8 верасня 1946 (79 гадоў)
Месца нараджэння	Савур[d], Правінцыя Мардзін, Турцыя;
Грамадзянства	Турцыя; ЗША; Паўночны Кіпр;
Род дзейнасці	біяхімік, малекулярны біёлаг, выкладчык універсітэта, генетык, навуковец, даследчык
Навуковая сфера	Рэпарацыя ДНК, клетачны цыкл[d], цыркадны рытм[d], біяхімія, малекулярная біялогія і дэзоксірыбануклеінавая кіслата
Месца працы	University of North Carolina School of Medicine[d]; UNC Lineberger Comprehensive Cancer Center[d]; Ельская школа медыцыны[d];
Альма-матар	медыцынскі факультэт Стамбульскага ўніверсітэта[d] (1969); Універсітэт Тэхаса ў Даласе (1977); Стамбульскі тэхнічны ўніверсітэт[d];
Член у	Нацыянальная акадэмія навук ЗША; Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук;
Узнагароды	член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (2004) Прэзідэнцкая ўзнагарода для маладых даследчыкаў[d] (1984) Bert and Natalie Vallee Award in Biomedical Science[d] (2016) North Carolina Award for Public Service[d] (2016) International Alisher Navoi Prize[d] (2025)
Сайт	sancar.org
	Цытаты ў Вікіцытатніку
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Азіз Санджар (англ.: Aziz Sancar, нар. 8 верасня 1946(1946-09-08)^[1], Савур^[d], Правінцыя Мардзін) — амерыканскі вучоны-біяхімік турэцкага паходжання. У 2015 годзе ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па хіміі разам з Томасам Ліндалем і Полам Модрычам з фармулёўкай «за даследаванне механізмаў аднаўлення ДНК».

Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2005)^[7].

Біяграфія

Нарадзіўся сёмым з васьмярых дзяцей у беднай сям’і (бацькі былі непісьменныя, але ўсе дзеці атрымалі адукацыю)^[8]. Яго старэйшы брат Кенан Санджар - адстаўны брыгадны генерал турэцкіх узброеных сіл, а стрыечны брат Мітхат Санджар — турэцкі прафесар права і дэпутат ад левай прокурдской Дэмакратычнай партыі народаў^[9].

Скончыў медыцынскі факультэт Стамбульскага ўніверсітэта (1969). У 1971 годзе пераехаў у ЗША^[10]. Прайшоў магістратуру і аспірантуру па малекулярнай біялогіі ва ўніверсітэце Тэхаса ў Даласе (MS, 1975; Ph.D., 1977)^[11]. У 1977—1982 гадах — пасля дактарантуры, у Ельскім універсітэце. З 1982 года — ва ўніверсітэце Паўночнай Караліны ў Чапэл-Хіл (з 1988 года прафесар).

Жонка — біяхімік Гвен Санджар (народжаная Боўлз, англ.: Esta Gwendolyn Boles Sancar)^[12], таксама выпускніца ўніверсітэта Тэхаса ў Даласе і прафесар універсітэта Паўночнай Караліны ў Чапэл-Хіл^[13]^[14]^[15].

Зноскі

1 2 Aziz Sancar // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>
↑ https://www.aa.com.tr/tr/yasam/nobel-odullu-bilim-insani-aziz-sancar-kktc-vatandasi-oldu/3648112
↑ https://basimevi.gov.ct.tr/Portals/6/2025/157.pdf?ver=2025-05-30-155201-210
1 2 3 4 Národní autority České republiky Праверана 7 лістапада 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
↑ Aziz Sancar – NAS Праверана 8 ліпеня 2026.
↑ Aziz Sancar | American Academy of Arts and Sciences Праверана 8 ліпеня 2026.
↑ Aziz Sancar (англ.)
↑ Nick Zagorski «Profile of Aziz Sancar» (ONAS)
↑ Turkish-American scientist among winners of 2015 Nobel Prize in Chemistry (нявызн.)(недаступная спасылка). Today's Zaman. Архівавана з першакрыніцы 11 кастрычніка 2015. Праверана 12 October 2015.
↑ Aziz Sancar: biographical sketch Архівавана 4 сакавіка 2016.
↑ Curriculum Vitae: Aziz Sancar Архівавана 10 кастрычніка 2015.
↑ Curriculum Vitae (1985): Gwendolyn B. Sancar(недаступная спасылка)
↑ 2009 Distinguished Alumni Award Recipients Архівавана 20 студзеня 2021.
↑ American Chemical Society: Gwendolyn Boles Sancar Архівавана 7 жніўня 2016.
↑ Erma Boles Obituary

Спасылкі

Паведамленне на сайце Нобелеўскага камітэта (англ.)

[_d09b28e5e1074a16-1] 1 2 Aziz Sancar // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q107343683'></a>

[_f2bd34d3eb1d248a-2] ttps://www.aa.com.tr/tr/yasam/nobel-odullu-bilim-insani-aziz-sancar-kktc-vatandasi-oldu/3648112

[_1b261ebbc8b6e698-3] ttps://basimevi.gov.ct.tr/Portals/6/2025/157.pdf?ver=2025-05-30-155201-210

[_24eaa54a199276e0-4] 1 2 3 4 Národní autority České republiky Праверана 7 лістапада 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

[_cf0da028678670d9-5] Aziz Sancar – NAS Праверана 8 ліпеня 2026.

[_9e0390979a991aef-6] Aziz Sancar | American Academy of Arts and Sciences Праверана 8 ліпеня 2026.

[NAS-7] Aziz Sancar (англ.)

[8] Nick Zagorski «Profile of Aziz Sancar» (ONAS)

[9] Turkish-American scientist among winners of 2015 Nobel Prize in Chemistry (нявызн.)(недаступная спасылка). Today's Zaman. Архівавана з першакрыніцы 11 кастрычніка 2015. Праверана 12 October 2015.

[10] Aziz Sancar: biographical sketch Архівавана 4 сакавіка 2016.

[11] Curriculum Vitae: Aziz Sancar Архівавана 10 кастрычніка 2015.

[12] Curriculum Vitae (1985): Gwendolyn B. Sancar(недаступная спасылка)

[13] 2009 Distinguished Alumni Award Recipients Архівавана 20 студзеня 2021.

[14] American Chemical Society: Gwendolyn Boles Sancar Архівавана 7 жніўня 2016.

[15] Erma Boles Obituary

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

Г Р П Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі ў 2015 годзе
Фізіялогія ці медыцына	Уільям Кэмпбэл (Ірландыя) Сатосі Омура (Японія) Ту Юю (Кітай)
Фізіка	Артур Мак-Дональд (Канада) Такаакі Кадзіта (Японія)
Хімія	Томас Ліндаль (Швецыя) Пол Модрыч (ЗША) Азіз Санджар (Турцыя)
Літаратура	Святлана Алексіевіч (Беларусь)
Мір	Квартэт нацыянальнага дыялога ў Тунісе
Эканоміка	Энгус Дытан (Вялікабрытанія)