Станіслаў Эрнэст Дэнгаф

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Станіслаў Эрнэст Дэнгаф
Stanisław Ernest Denhoff
Stanisłaŭ Ernest Denhaf. Станіслаў Эрнэст Дэнгаф (Á. Mányoki, 1772).jpg
Станіслаў Эрнэст Дэнгаф
POL COA Denhoff.svg
Герб «Дзік»
Польны гетман літоўскі
1709 — 1728
Папярэднік: Людвік Канстанцін Пацей
Пераемнік: Міхал Казімір Радзівіл Рыбанька
 
Дзейнасць: дыпламат
Нараджэнне: 7 верасня 1679(1679-09-07)
Смерць: 2 жніўня 1728(1728-08-02) (48 гадоў)
Пахаванне:
Род: Дэнгафы
Бацька: Уладзіслаў Дэнгаф
Маці: Канстанцыя са Слушкаў
Жонка: Яна з Дэнгафаў
Марыя Соф'я з Сяняўскіх
Дзеці: Канстанцыя
 
Узнагароды:
ордэн Белага арла

Станіслаў Эрнэст Дэнгаф (каля 1673, Касцежына Паморскага ваяводства — 16 верасня 1744, Гданьск) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Лоўчы вялікі літоўскі1697), гетман польны літоўскі1709), мечнік вялікі каронны (17041721), ваявода полацкі1721).

Меў маёнткі ў Сандамірскім ваяводстве, палацы ў Гданьску і Варшаве, трымаў шматлікія староствы, у тым ліку Мазырскае.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

С. Э. Дэнгаф, XVIII ст.

Прадстаўнік шляхецкага роду Дэнгафаў гербу ўласнага «Дзік», сын Уладзіслава і Канстанцыі са Слушкаў. Навучаўся ў піярскім калегіюме ў Варшаве, падарожнічаў па Германіі і Францыі.

Удзельнічаў у абранні каралём і вялікім князем Аўгуста Моцнага (1697), спрыяў яму ў барацьбе са Станіславам Ляшчынскім. У 17021717 маршалак Сандамірскай канфедэрацыі, якая падтрымлівала Аўгуста Моцнага. Браў удзел у бітвах са шведамі пад Варшавай (31 ліпеня 1705) і з прыхільнікамі Станіслава Ляшчынскага пад Калішам (29 кастрычніка 1706). Захаваў вернасць Аўгусту Моцнаму па ягоным адрачэнні ад стальца і выезду з краіны.

Па вяртанні Аўгуста Моцнага атрымаў прызначэнне на пасаду гетмана польнага літоўскага. Недастатковая, на думку С. Э. Дэнгафа, ацэнка ягоных заслугаў прывяла да пагаршэння адносінаў з каралём і вялікім князем, але ён працягваў служыць Аўгусту Моцнаму, уціскаў прыхільнікаў Станіслава Ляшчынскага ў Вялікім Княстве Літоўскім.

Па скасаванні ў 1717 Сандамірскай канфедэрацыі страціў уплывовае становішча ў краіне. Незадаволены палітыкай Аўгуста Моцнага, скіраванай на змяншэнне войска Вялікага Княства Літоўскага, перайшоў на бок сваіх былых супраціўнікаў. У апазіцыі каралю і вялікаму князю да 1721, каб супрацьдзейнічаць яму, дапамагаў зрываць соймы.

У першым шлюбе з Янай Дэнгаф меў дачку Канстанцыю, другі шлюб з Марыяй Соф'яй Сяняўскай быў бяздзетным.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]