Уорэн Гардзінг

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уорэн Гардзінг
англ.: Warren G. Harding
Warren G Harding portrait as senator June 1920.jpg

29-ы Прэзідэнт ЗША
4 сакавіка 1921 — 2 жніўня 1923
Папярэднік Томас Вудра Вільсан
Пераемнік Кальвін Кулідж
Lieutenant Governor of Ohio[d]
11 студзеня 1904 — 8 студзеня 1906
Папярэднік Harry L. Gordon[d]
Пераемнік Andrew L. Harris[d]
Сенатар ЗША
4 сакавіка 1915 — 4 сакавіка 1917
Папярэднік Theodore Elijah Burton[d]
Сенатар ЗША
4 сакавіка 1917 — 4 сакавіка 1919
Сенатар ЗША
4 сакавіка 1919 — 13 студзеня 1921
Пераемнік Frank B. Willis[d]
24-ы President-elect of the United States[d]
2 лістапада 1920 — 4 сакавіка 1921
Папярэднік Томас Вудра Вільсан
Пераемнік Герберт Кларк Гувер

Нараджэнне 2 лістапада 1865(1865-11-02)[1][2][…]
Смерць 2 жніўня 1923(1923-08-02)[4][1][…] (57 гадоў)
Месца пахавання
Імя пры нараджэнні англ.: Warren Gamaliel Harding
Бацька George Tryon Harding, Sr.[d]
Маці Phoebe Elizabeth Dickerson[d][8]
Жонка Флорэнс Гардзінг[9]
Дзеці Elizabeth Ann Blaesing[d][8][10]
Веравызнанне Баптызм
Партыя
Адукацыя
Дзейнасць палітык, дзяржаўны дзеяч
Аўтограф Warren G Harding Signature2.svg
Commons-logo.svg Уорэн Гардзінг на Вікісховішчы

Уорэн Гамалііл Гардзінг (англ.: Warren Gamaliel Harding; 2 лістапада 1865 — 2 жніўня 1923) — 29-ы прэзідэнт ЗША з 4 сакавіка 1921 года да сваёй смерці. Калі Гардзінг памёр, ён быў адным з самых папулярных прэзідэнтаў у гісторыі; аднак далейшыя звязаныя з ім скандалы, такія як Тэпат Дом, значна пагоршылі папулярнасць Гардзінга, асабліва пасля адкрыцця справаў адной з яго палюбоўніц Нанай Брытан. У гістарычным рэйтынгу прэзідэнтаў ЗША Гардзінг мае рэйтынг сярод самых горшых.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Гардзінг нарадзіўся ў Блюмінг Гроў, штат Агаё. Ён пражыў у сельскай мясцовасці Агаё амаль усё сваё жыццё, акрамя часу палітычнай службы. Ён пасяліўся ў Марыёне калі яму было менш за 20 гадоў, купіў Марыён Стар і зрабіў з яе паспяховую газету. У 1899 годзе ён быў абраны ў сенат штата Агаё і праз чатыры гады паспяхова балатаваўся на пасаду лейтэнанта-губернатара. Яму не ўдалося абрацца на пасаду губернатара ў 1910 годзе, але ён быў абраны ў Сенат ў 1914 годзе.

Гардзінг атрымаў намінацыю рэспубліканскай партыі на выбарах прэзідэнта ў 1920 годзе, хоць і лічыўся няўдачнікам з малымі шанцамі на поспех. Вядучыя кандыдаты, такія як генерал Леанард Вуд, не змаглі атрымаць большасць для забяспячэння прызначэння, і перамовы зайшлі ў тупік. У гэты час падтрымка Гардзінга паступова расла, пакуль ён не быў прызначаны на дзясятым галасаванні. Ён правёў кампанію пярэдняга ганка, застаючыся па большай частцы ў Марыёне і прымаючы людзей, якія да яго прыходзілі. Ён выйграў над кандыдатам ад дэмакратаў Джэймсам М. Коксам і кандыдатам Сацыялістычнай партыі Юджынам Дебсам, з абяцаннем вяртання да нармальнага жыцця, і стаўшы першым сенатарам, які быў абраны прэзідэнтам.

Гардзінг прызначыў шэраг добра вядомых асобаў, у тым ліку Эндру Мелана ў казначэйства, Герберта Гувера ў гандаль, і Чарльза Эванса Х’юза ў Дзяржаўны дэпартамент. Адным з галоўных дасягненняў знешняй палітыкі было правядзенне Вашынгтонскай Ваенна-марской канферэнцыі 1921—1922, пасля якой буйныя ваенна-марскія дзяржавы дамовіліся аб праграме ваенна-марскіх абмежаванняў на працягу дзесяці гадоў. Два сябры кабінета Гардзінга былі замяшаныя ў карупцыі: міністр унутраных спраў Альберт Фол і генеральны пракурор Гары Догерці. Скандалы выкрыліся толькі пасля смерці Гардзінга, як і яго раманы, якія моцна пашкодзілі яго рэпутацыі. Гардзінг памёр у Сан-Францыска ад кровазліцця ў мозг, выкліканага з-за хваробы сэрца, падчас заходняга турнэ; яго пераемнікам стаў віцэ-прэзідэнт Кальвін Кулідж.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Warren G. Harding // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Warren G. Harding // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Гардинг Уоррен // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 27 верасня 2015.
  5. http://web.archive.org/web/20210117021559/https://hardingpresidentialsites.org/florence-harding/ Праверана 6 жніўня 2021.
  6. President Harding's mysterious S.F. deathSan Francisco: Hearst Communications, 2012. — ISSN 1932-8672; 2574-5921 Праверана 6 жніўня 2021.
  7. http://web.archive.org/web/20210806213055/https://www.dispatch.com/article/20130112/LIFESTYLE/301129850 Праверана 6 жніўня 2021.
  8. 8,0 8,1 Lundy D. R. The Peerage
  9. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.
  10. DNA Is Said to Solve a Mystery of Warren Harding’s Love Life / D. BaquetManhattan, NYC: The New York Times Company, A. G. Sulzberger, 2015. — ISSN 0362-4331; 1553-8095; 1542-667X Праверана 31 студзеня 2021.