Уорэн Гардзінг

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Уорэн Гамаліел Гардынг
англ.: Warren Gamaliel Harding
Уорэн Гамаліел Гардынг
сцяг
29-ы Прэзідэнт ЗША
сцяг
4 сакавіка 1921 — 2 жніўня 1923
Віцэ-прэзідэнт: Калвін Кулідж
Папярэднік: Вудра Вільсан
Пераемнік: Калвін Кулідж
сцяг
Сенатар ад штата Агая
сцяг
4 сакавіка 1915 — 13 студзеня 1921
Папярэднік: Тэадор Бёртан
Пераемнік: Фрэнк Уіліс
сцяг
46-ы віцэ-губернатар Агая
сцяг
11 студзеня 1904 — 8 студзеня 1906
Губернатар: Майран Херык
Папярэднік: Гары Гордан
Пераемнік: Эндру Харыс
 
Партыя: Рэспубліканская партыя ЗША
Адукацыя: Ohio Central College[d]
Дзейнасць: палітык, дзяржаўны дзеяч
Веравызнанне: баптызм
Нараджэнне: 2 лістапада 1865(1865-11-02)
Blooming Grove, Ohio[d], Штат Агая, ЗША
Смерць: 2 жніўня 1923(1923-08-02) (57 гадоў)
Сан-Францыска, Каліфорнія, ЗША[1]
Пахаванне: Harding Tomb[d]
Бацька: Джордж Траян Хардынг
Маці: Фоўб Элізабет Хардынг
Жонка: Флорэнс Гардынг
Дзеці: Elizabeth Ann Blaesing[d]
 
Аўтограф: Warren Harding Signature.svg

Уорэн Гамалііл Гардзінг (англ.: Warren Gamaliel Harding; 2 лістапада 1865 — 2 жніўня 1923) — 29-ы прэзідэнт ЗША з 4 сакавіка 1921 года да сваёй смерці. Калі Гардзінг памёр, ён быў адным з самых папулярных прэзідэнтаў у гісторыі; аднак далейшыя звязаныя з ім скандалы, такія як Тэпат Дом, значна пагоршылі папулярнасць Гардзінга, асабліва пасля адкрыцця справаў адной з яго палюбоўніц Нанай Брытан. У гістарычным рэйтынгу прэзідэнтаў ЗША Гардзінг мае рэйтынг сярод самых горшых.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Гардзінг нарадзіўся ў Блюмінг Гроў, штат Агаё. Ён пражыў у сельскай мясцовасці Агаё амаль усё сваё жыццё, акрамя часу палітычнай службы. Ён пасяліўся ў Марыёне калі яму было менш за 20 гадоў, купіў Марыён Стар і зрабіў з яе паспяховую газету. У 1899 годзе ён быў абраны ў сенат штата Агаё і праз чатыры гады паспяхова балатаваўся на пасаду лейтэнанта-губернатара. Яму не ўдалося абрацца на пасаду губернатара ў 1910 годзе, але ён быў абраны ў Сенат ў 1914 годзе.

Гардзінг атрымаў намінацыю рэспубліканскай партыі на выбарах прэзідэнта ў 1920 годзе, хоць і лічыўся няўдачнікам з малымі шанцамі на поспех. Вядучыя кандыдаты, такія як генерал Леанард Вуд, не змаглі атрымаць большасць для забяспячэння прызначэння, і перамовы зайшлі ў тупік. У гэты час падтрымка Гардзінга паступова расла, пакуль ён не быў прызначаны на дзясятым галасаванні. Ён правёў кампанію пярэдняга ганка, застаючыся па большай частцы ў Марыёне і прымаючы людзей, якія да яго прыходзілі. Ён выйграў над кандыдатам ад дэмакратаў Джэймсам М. Коксам і кандыдатам Сацыялістычнай партыі Юджынам Дебсам, з абяцаннем вяртання да нармальнага жыцця, і стаўшы першым сенатарам, які быў абраны прэзідэнтам.

Гардзінг прызначыў шэраг добра вядомых асобаў, у тым ліку Эндру Мелана ў казначэйства, Герберта Гувера ў гандаль, і Чарльза Эванса Х'юза ў Дзяржаўны дэпартамент. Адным з галоўных дасягненняў знешняй палітыкі было правядзенне Вашынгтонскай Ваенна-марской канферэнцыі 1921—1922, пасля якой буйныя ваенна-марскія дзяржавы дамовіліся аб праграме ваенна-марскіх абмежаванняў на працягу дзесяці гадоў. Два сябры кабінета Гардзінга былі замяшаныя ў карупцыі: міністр унутраных спраў Альберт Фол і генеральны пракурор Гары Догерці. Скандалы выкрыліся толькі пасля смерці Гардзінга, як і яго раманы, якія моцна пашкодзілі яго рэпутацыі. Гардзінг памёр ў Сан-Францыска ад кровазліцця ў мозг, выкліканага з-за хваробы сэрца, падчас заходняга турнэ; яго пераемнікам стаў віцэ-прэзідэнт Кальвін Кулідж.

Зноскі

  1. Гардинг Уоррен // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.