Галоўная старонка

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Main Page)
Перайсці да: рух, знайсці
свабоднай энцыклапедыі, якую можа правіць кожны.
00:02 UTCнядзеля,
21 студзеня 2018

У беларускім раздзеле — 149 100 артыкулаў

Зборы асноўных правіл ВікіпедыіЯк пісаць артыкулыПершыя крокіЯк шукаць інфармацыюПачаць новы артыкул
Статьи года Статья года.svg
Артыкул года 2017
Prunus spinosa .jpg

Цёрн, сліва калючая (Prúnus spinósa) — невялікі калючы куст; від роду сліва (Prunus) сямейства Ружавыя (Rosaceae).

Распаўсюджаны па ўсёй Еўропе, у Заходняй Азіі і Паўночнай Афрыцы. Вельмі зменлівы і стварае гібрыды з іншымі слівамі. Мяркуецца, што сумесь гэтага віду з алычой (Prunus cerasifera) стала продкам дамашняй слівы (Prunus domestica). Цёрн — расліна, якая выкарыстоўваецца ў фітатэрапіі, мае ядомыя плады, адыгрывае важную ролю для навакольнага асяроддзя, выкарыстоўваецца таксама ў біятэхнічных пасадках. Гэта меданос і крыніца цвёрдай драўніны, якая, асабліва раней, мела разнастайныя прымяненні. Утварае густыя, калючыя зараснікі, якія з'яўляюцца сховішчам для многіх відаў жывёл. (далей…)

Green star unboxed.svg
Выдатны артыкул
Max Planck (1858-1947).jpg

Макс Карл Эрнст Лю́двіг Планк (1858 — 1947) — выдатны нямецкі фізік, заснавальнік квантавай тэорыі, які перадвызначыў асноўны кірунак развіцця фізікі з пачатку XX стагоддзя.

Навуковыя працы Планка прысвечаныя тэрмадынаміцы, тэорыі цеплавога выпраменьвання, квантавай тэорыі, спецыяльнай тэорыі адноснасці, оптыцы. Ён сфармуляваў другі пачатак тэрмадынамікі ў выглядзе прынцыпу ўзрастання энтрапіі і выкарыстоўваў яго для вырашэння розных задач фізічнай хіміі. Ужыўшы да праблемы раўнаважнага цеплавога выпраменьвання метады электрадынамікі і тэрмадынамікі, Планк атрымаў закон размеркавання энергіі ў спектры абсалютна чорнага цела (формула Планка) і абгрунтаваў гэты закон, увёўшы ўяўленне аб кванце энергіі і кванце дзеяння. Гэта дасягненне паклала пачатак развіццю квантавай фізікі, распрацоўкай розных аспектаў якой ён шмат займаўся ў наступныя гады («другая тэорыя» Планка, праблема структуры фазавай прасторы, статыстычная механіка квантавых сістэм і так далей). Планк упершыню вывеў ураўненні дынамікі рэлятывісцкай часціцы і заклаў асновы рэлятывісцкай тэрмадынамікі. Шэраг работ Планка прысвечаны гістарычным, метадалагічным і філасофскім аспектам навукі. (далей…)

Blue star unboxed.svg
Добры артыкул
Woman playing traditional Ainu instrument.jpg

А́́йнынарод у Японіі, карэннае насельніцтва Хакайда. Агульная колькасць (2016 г.) — 15 000 чал. Маюць уласную мову, якая з'яўляецца ізаляванай, але тыпалагічна падобная да японскай мовы. Рэлігійная прыналежнасць — політэізм, анімізм.

Фальклор айнаў надзвычай багаты, прадстаўлены казкамі, легендамі, генеалагічнымі паданнямі, міфамі, якія тлумачаць з'явы прыроды, паходжанне людзей і жывёл, маюць сацыяльны кантэкст. Забаўляльны характар мае цыкл гісторый пра першых людзей Панаумбэ і Пенаумбэ. Спеўная традыцыя ўключае жаночыя гарлавыя спевы рэкухкара, рытмічныя рытуальныя песні упопа, эпічныя песні-маналогі юкар, любоўныя імправізацыі яісама, калыханкі лён'нока, танцавальныя песні рымсэ. Распаўсюджаныя музычныя інструменты — цытра, перкусіі, бамбукавы ідыяфон, тамбурын і інш. Танцы мелі рытуальны характар. У 2009 г. яны былі ўнесены ў папярэдні спіс сусветнай нематэрыяльнай спадчыны ЮНЕСКА. (далей…)

Image-x-generic.svg
Выява дня
Monarch Butterfly Danaus plexippus Feeding Down 3008px.jpg
Вусень матыля Danaus plexippus на лісце Asclepias incarnata.
Internet-web-browser.svg
Актуальныя падзеі
Office-calendar-modified.svg
Дзень у гісторыі
21 студзеня
АПЛ «Наутылус»
Help-browser.svg
Ці ведаеце вы, што…
Newspaper Cover.svg
Вікістужка
  • 15 студзеня 2018 — Падведзены вынікі конкурсу «Артыкулы года — 2017».
  • 25 кастрычніка 2017 — Беларуская Вікіпедыя перайшла мяжу ў 3 млн. правак
Gnome-fs-blockdev.svg
Тэмы

P countries-blue.png  Прырода

P anthropology-blue.png  Грамадства

P blue Belarus.png  Беларусы


P history violet.png  Гісторыя

P religion-blue.png  Рэлігія

P art-blue.png  Культура

P chemist-blue.png  Навука

P transport-blue.png  Тэхніка

Wikipedia-logo.png
Іншыя Вікіпраекты
Вікіслоўнік
Слоўнікі і тэзаўрус
ВікіКнігі
Падручнікі і дапаможнікі
ВікіЗвесткі
Інфармацыйныя элементы
ВікіЦытатнік
Зборнік цытат
Вікікрыніцы
Крыніцавыя дакументы
ВікіВіды
Слоўнік біялагічных відаў
ВікіНавіны
Свабодныя навіны
ВікіСховішча
Мультымедыйныя файлы
МетаВікі
Каардынацыя Вікіпраектаў