Горад Осла

Горад

Осла
нарв. Oslo

Сцяг	Герб

Каардынаты: 59°54′40″ пн. ш. 10°45′10″ у. д. / 59.911111° пн. ш. 10.752778° у. д. ^(G) ^(O) ^(Я)59.911111, 10.75277859°54′40″ пн. ш. 10°45′10″ у. д. / 59.911111° пн. ш. 10.752778° у. д. ^(G) ^(O) ^(Я)

Краіна	Нарвегія
Рэгіён	Усходняя Нарвегія
Фюльке	Осла
Мэр	Фабтян Станг
Першае згадванне	1147
Ранейшыя назвы	да 1624 — Осла (Асло) да 1897 — Хрысціянія да 1925 — Крысцыянія
Плошча	454 км²
Насельніцтва (2012)	613 285 ^[1] чалавек
Шчыльнасць	1292 чал./км²
Часавы пояс	UTC+1, улетку UTC+2
Тэлефонны код	+47 22
Афіцыйны сайт	http://www.oslo.kommune.no/ (нарв.) (англ.)

Осла

Осла на Вікісховішчы

ОСЛА (нарв. Oslo (i), [↓ʊʂˈlʊ] альбо [↓ʊsˈlʊ]) — сталіца і самы буйны горад Нарвегіі, з 1624 па 1877 -Хрысціянія (нарв. Christiania), з 1877 па 1924 - Крысціянія (нарв. Kristiania). Насельніцтва 590 041 (1 403 268) (2010).

Клімат [правіць]

Осла знаходзіцца строга на адной шыраце з Санкт-Пецярбургам. З прычыны таго, што Осла знаходзіцца амаль на 20 градусаў заходней, то клімат горада блізкі да марскога. Лета ў Осла халаднаватае, а зіма мяккая і снежная. Узімку рэдка бываюць моцныя маразы, а ўлетку спякота бывае не кожны год. Ніжэй -26 °C тэмпература ніколі не апускалася, гэтак жа як і не паднімалася вышэй 35 °С. Восень у Осла зацяжная, а вясна настае толькі ў самым канцы сакавіка. Сярэднегадовая тэмпература складае +6,4 °C, сярэдняя тэмпература ліпеня — +17,2 °C, сярэдняя тэмпература студзеня -2,9 °C. Сярэдняя колькасць ападкаў за год складае 805 мм.

Клімат Осла (норма 1981-2010)
Паказчык	Сту	Лют	Сак	Кра	Май	Чэр	Ліп	Жні	Вер	Кас	Ліс	Сне	Год
Абсалютны максімум, °C	12,5	13,8	21,5	25,4	28,4	33,7	33,0	34,2	26,4	21,0	14,4	12,6	34,2
Сярэдні максімум, °C	−0,4	0,5	4,4	10,0	16,5	20,0	22,3	20,9	15,7	9,4	3,9	0,0	10,3
Сярэдняя тэмпература, °C	−2,9	−2,6	0,7	5,4	11,2	14,9	17,2	16,0	11,4	6,3	1,5	−2,4	6,4
Сярэдні мінімум, °C	−5,3	−5,3	−2,4	1,7	6,7	10,6	13,0	12,2	8,0	3,8	−0,6	−4,7	3,1
Абсалютны мінімум, °C	−26	−24,9	−21,3	−14,9	−3,4	0,7	3,7	3,7	−3,3	−8	−16	−20,8	−26
Норма ападкаў, мм	54	41	49	47	54	72	84	100	87	90	78	51	805
Тэмпература вады, °C	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 5	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 4	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 4	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 6	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 10	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 14	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 17	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 17	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 15	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 12	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 9	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" \| 6	style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw border-left-width:medium; border-top-width:medium;" \| 10
Крыніца: «Надвор'е і клімат», «World Climate Guide»

Клімат Осла (Blindern) за перыяд 2001 - 2011 гг
Паказчык	Сту	Лют	Сак	Кра	Май	Чэр	Ліп	Жні	Вер	Кас	Ліс	Сне	Год
Сярэдні максімум, °C	−0,1	−0,5	4,4	11,9	16,2	20,9	22,6	20,5	16,4	9,7	4,6	0,1	10,6
Сярэдняя тэмпература, °C	−2,1	−2,8	0,7	7,3	11,5	16,0	18,4	16,7	12,7	6,9	2,6	−1,6	7,2
Сярэдні мінімум, °C	−4	−5,2	−3	2,8	6,8	11,2	14,2	12,9	9,0	4,1	0,6	−3,4	3,8
Норма ападкаў, мм	49	43	35	39	54	68	104	130	69	88	79	45	803
Крыніца: www.weatheronline.co.uk

Гісторыя [правіць]

У зборы саг "Круг Зямны" ісландскага скальды Сноры Стурлусана згадваецца, што Осла заснаваў Харальд III ў 1048 годзе. Падчас археалагічных раскопак былі знойдзены хрысціянскія пахаванні, якія адносяцца прыкладна да 1000 года. Назва Осла (Oslo) - «вусце Ло» (нарвежскае os - «вусце», Lo - назва ракі) дадзена па размяшчэнні горада.

У Сярэднія стагоддзі горад складаўся з двух крэпасцяў - каралеўскага замка і біскупскага. У межах гарадскіх сцен знаходзіліся 9 цэркваў, адзін шпіталь, каля 400 драўляных дамоў гандляроў і рамеснікаў. Кароль Хокан V назваў Осла сталіцай Нарвегіі ў 1299 годзе і пабудаваў тут крэпасць Акерсхус. У гады Высокага Сярэднявечча Осла стаў важным гандлёвым пунктам, у тым ліку былі сувязі з Ганзейскі саюз. Колькасць насельніцтва павялічылася ўдвая да 3500 чалавек.

Палітыка [правіць]

Дзякуючы статусу сталіцы, у Осла размешчаны ўрадавыя арганізацыі, у тым ліку офіс прэм'ер-міністр Нарвегіі Енса Столтэнберга. Большасць урадавых офісаў размешчаны ва ўрадавым квартале (Regjeringskvartalet), непадалёк ад нарвежскага парламента - стортынга.

Па прычыне, што Осла з'яўляецца адначасова муніцыпалітэтам і фюльке, горад прадстаўлены ў парламенце 17 дэпутатамі, 6 з якіх складаюцца з Нарвежскай рабочай партыі; па тры парламенцкіх месцы маюць Кансерватыўная партыя і Партыя прагрэсу, па два месцы належаць Сацыялістычнай левай партыі і лібералам, Хрысціянская народная партыя прадстаўлена ў стортынгу адным дэпутатам.

З 2000 года і па цяперашні час кіраўніком гарадской адміністрацыі з'яўляецца Эрлінг Лае, абраны на гэты пост ад Кансерватыўнай партыі Нарвегіі. У 2007 годзе новым мэрам быў абраны Фабіян Станг.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел [правіць]

З 1 студзеня 2004 года Осла падзелены на 15 адміністрацыйных раёнаў (паміж 1988 і 2004 годам колькасць раёнаў складала 25). Кожны раён (bydeler) мае ўласную адміністрацыю, якая займаецца справамі, што не падпадаюць пад адказнасць гарадскога муніцыпальнага савета: сацыяльная работа, дзіцячыя сады, некаторыя пытанні аховы здароўя.

Раёны Sentrum (цэнтральная частка горада) і Marka (лес і сельскагаспадарчыя тэрыторыі) у палітычным сэнсе не з'яўляюцца адміністрацыйнымі раёнамі. Sentrum знаходзіцца пад кіраўніцтвам муніцыпалітэта St. Hanshaugen, улада над Marka падзеленая паміж суседнімі раёнамі.

Адукацыя [правіць]

Осла з'яўляецца найважнейшым адукацыйным і навуковым цэнтрам краіны. Каля паловы ўсіх жыхароў краіны з вышэйшай адукацыяй пражываюць у рэгіёне Осла, што ставіць яго на трэцяе месца ў Еўропе, што тычыцца ўзроўню адукацыі. У сталіцы навучаюцца больш за 73 000 студэнтаў.

Найбольш буйныя вышэйшыя навучальныя ўстановы:

Універсітэт Осла
Нацыянальная Акадэмія Мастацтваў Осла
Нарвежская музычная школа
Нарвежская школа ветэрынараў
Нарвежская школа менеджменту

Эканоміка [правіць]

Офісныя будынкі

Осла - найбуйнейшы эканамічны цэнтр Нарвегіі. Будучы партовым горадам, Осла налічвае каля 980 кампаній, звязаных з марской справай, з агульнай складанасцю 8500 працоўных месцаў. Тут месцяцца кампаніі, якія займаюцца марскімі перавозкамі, суднавыя маклеры, страхавыя кампаніі. Det Norske Veritas ўваходзіць у тройку лідараў класіфікацыйных таварыстваў. Док Осла абслугоўвае штогод каля 6000 суднаў з грузаабарот у 6 млн тон і звыш 5 млн пасажыраў.

У 2003 годзе ВУП Осла склаў NOK 268.047.000.000 (€ 33876000000), што складае прыкладна 17% ад ВУП краіны. Такім чынам, Осла з'яўляецца рэгіёнам з адным з найбольш высокім узроўнем ВУП на душу насельніцтва, які склаў NOK 391399 (€ 49465) у 2003 годзе.

Осла лічыцца адным з самых дарагіх гарадоў свету (14 месца ў 2009 годзе). Па колькасці буйных фірмаў, якія знаходзяцца ў горадзе, Осла займае 5 месца ў Еўропе (2654 кампаній). Значны сектар займаюць кампаніі па здабычы нафты і газу. Осла таксама з'яўляецца адным з найбольш наведвальных турыстычных аб'ектаў у Нарвегіі.