Горад Осла
Горад
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
Осла на Вікісховішчы
|
ОСЛА (нарв. Oslo , [↓ʊʂˈlʊ] альбо [↓ʊsˈlʊ]) — сталіца і самы буйны горад Нарвегіі, з 1624 па 1877 -Хрысціянія (нарв. Christiania), з 1877 па 1924 - Крысціянія (нарв. Kristiania). Насельніцтва 590 041 (1 403 268) (2010).
Змест |
Клімат [правіць]
Осла знаходзіцца строга на адной шыраце з Санкт-Пецярбургам. З прычыны таго, што Осла знаходзіцца амаль на 20 градусаў заходней, то клімат горада блізкі да марскога. Лета ў Осла халаднаватае, а зіма мяккая і снежная. Узімку рэдка бываюць моцныя маразы, а ўлетку спякота бывае не кожны год. Ніжэй -26 °C тэмпература ніколі не апускалася, гэтак жа як і не паднімалася вышэй 35 °С. Восень у Осла зацяжная, а вясна настае толькі ў самым канцы сакавіка. Сярэднегадовая тэмпература складае +6,4 °C, сярэдняя тэмпература ліпеня — +17,2 °C, сярэдняя тэмпература студзеня -2,9 °C. Сярэдняя колькасць ападкаў за год складае 805 мм.
| Клімат Осла (норма 1981-2010) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Паказчык | Сту | Лют | Сак | Кра | Май | Чэр | Ліп | Жні | Вер | Кас | Ліс | Сне | Год |
| Абсалютны максімум, °C | 12,5 | 13,8 | 21,5 | 25,4 | 28,4 | 33,7 | 33,0 | 34,2 | 26,4 | 21,0 | 14,4 | 12,6 | 34,2 |
| Сярэдні максімум, °C | −0,4 | 0,5 | 4,4 | 10,0 | 16,5 | 20,0 | 22,3 | 20,9 | 15,7 | 9,4 | 3,9 | 0,0 | 10,3 |
| Сярэдняя тэмпература, °C | −2,9 | −2,6 | 0,7 | 5,4 | 11,2 | 14,9 | 17,2 | 16,0 | 11,4 | 6,3 | 1,5 | −2,4 | 6,4 |
| Сярэдні мінімум, °C | −5,3 | −5,3 | −2,4 | 1,7 | 6,7 | 10,6 | 13,0 | 12,2 | 8,0 | 3,8 | −0,6 | −4,7 | 3,1 |
| Абсалютны мінімум, °C | −26 | −24,9 | −21,3 | −14,9 | −3,4 | 0,7 | 3,7 | 3,7 | −3,3 | −8 | −16 | −20,8 | −26 |
| Норма ападкаў, мм | 54 | 41 | 49 | 47 | 54 | 72 | 84 | 100 | 87 | 90 | 78 | 51 | 805 |
| Тэмпература вады, °C | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 5 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 4 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 4 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 6 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 10 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 14 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 17 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 17 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 15 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 12 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 9 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw; border-top-width:medium;" | 6 | style="Шаблон:Клімат мясцовасці/colw border-left-width:medium; border-top-width:medium;" | 10 |
| Крыніца: «Надвор'е і клімат», «World Climate Guide» | |||||||||||||
| Клімат Осла (Blindern) за перыяд 2001 - 2011 гг | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Паказчык | Сту | Лют | Сак | Кра | Май | Чэр | Ліп | Жні | Вер | Кас | Ліс | Сне | Год |
| Сярэдні максімум, °C | −0,1 | −0,5 | 4,4 | 11,9 | 16,2 | 20,9 | 22,6 | 20,5 | 16,4 | 9,7 | 4,6 | 0,1 | 10,6 |
| Сярэдняя тэмпература, °C | −2,1 | −2,8 | 0,7 | 7,3 | 11,5 | 16,0 | 18,4 | 16,7 | 12,7 | 6,9 | 2,6 | −1,6 | 7,2 |
| Сярэдні мінімум, °C | −4 | −5,2 | −3 | 2,8 | 6,8 | 11,2 | 14,2 | 12,9 | 9,0 | 4,1 | 0,6 | −3,4 | 3,8 |
| Норма ападкаў, мм | 49 | 43 | 35 | 39 | 54 | 68 | 104 | 130 | 69 | 88 | 79 | 45 | 803 |
| Крыніца: www.weatheronline.co.uk | |||||||||||||
Гісторыя [правіць]
У зборы саг "Круг Зямны" ісландскага скальды Сноры Стурлусана згадваецца, што Осла заснаваў Харальд III ў 1048 годзе. Падчас археалагічных раскопак былі знойдзены хрысціянскія пахаванні, якія адносяцца прыкладна да 1000 года. Назва Осла (Oslo) - «вусце Ло» (нарвежскае os - «вусце», Lo - назва ракі) дадзена па размяшчэнні горада.
У Сярэднія стагоддзі горад складаўся з двух крэпасцяў - каралеўскага замка і біскупскага. У межах гарадскіх сцен знаходзіліся 9 цэркваў, адзін шпіталь, каля 400 драўляных дамоў гандляроў і рамеснікаў. Кароль Хокан V назваў Осла сталіцай Нарвегіі ў 1299 годзе і пабудаваў тут крэпасць Акерсхус. У гады Высокага Сярэднявечча Осла стаў важным гандлёвым пунктам, у тым ліку былі сувязі з Ганзейскі саюз. Колькасць насельніцтва павялічылася ўдвая да 3500 чалавек.
Палітыка [правіць]
Дзякуючы статусу сталіцы, у Осла размешчаны ўрадавыя арганізацыі, у тым ліку офіс прэм'ер-міністр Нарвегіі Енса Столтэнберга. Большасць урадавых офісаў размешчаны ва ўрадавым квартале (Regjeringskvartalet), непадалёк ад нарвежскага парламента - стортынга.
Па прычыне, што Осла з'яўляецца адначасова муніцыпалітэтам і фюльке, горад прадстаўлены ў парламенце 17 дэпутатамі, 6 з якіх складаюцца з Нарвежскай рабочай партыі; па тры парламенцкіх месцы маюць Кансерватыўная партыя і Партыя прагрэсу, па два месцы належаць Сацыялістычнай левай партыі і лібералам, Хрысціянская народная партыя прадстаўлена ў стортынгу адным дэпутатам.
З 2000 года і па цяперашні час кіраўніком гарадской адміністрацыі з'яўляецца Эрлінг Лае, абраны на гэты пост ад Кансерватыўнай партыі Нарвегіі. У 2007 годзе новым мэрам быў абраны Фабіян Станг.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел [правіць]
З 1 студзеня 2004 года Осла падзелены на 15 адміністрацыйных раёнаў (паміж 1988 і 2004 годам колькасць раёнаў складала 25). Кожны раён (bydeler) мае ўласную адміністрацыю, якая займаецца справамі, што не падпадаюць пад адказнасць гарадскога муніцыпальнага савета: сацыяльная работа, дзіцячыя сады, некаторыя пытанні аховы здароўя.
Раёны Sentrum (цэнтральная частка горада) і Marka (лес і сельскагаспадарчыя тэрыторыі) у палітычным сэнсе не з'яўляюцца адміністрацыйнымі раёнамі. Sentrum знаходзіцца пад кіраўніцтвам муніцыпалітэта St. Hanshaugen, улада над Marka падзеленая паміж суседнімі раёнамі.
Адукацыя [правіць]
Осла з'яўляецца найважнейшым адукацыйным і навуковым цэнтрам краіны. Каля паловы ўсіх жыхароў краіны з вышэйшай адукацыяй пражываюць у рэгіёне Осла, што ставіць яго на трэцяе месца ў Еўропе, што тычыцца ўзроўню адукацыі. У сталіцы навучаюцца больш за 73 000 студэнтаў.
Найбольш буйныя вышэйшыя навучальныя ўстановы:
- Універсітэт Осла
- Нацыянальная Акадэмія Мастацтваў Осла
- Нарвежская музычная школа
- Нарвежская школа ветэрынараў
- Нарвежская школа менеджменту
Эканоміка [правіць]
Осла - найбуйнейшы эканамічны цэнтр Нарвегіі. Будучы партовым горадам, Осла налічвае каля 980 кампаній, звязаных з марской справай, з агульнай складанасцю 8500 працоўных месцаў. Тут месцяцца кампаніі, якія займаюцца марскімі перавозкамі, суднавыя маклеры, страхавыя кампаніі. Det Norske Veritas ўваходзіць у тройку лідараў класіфікацыйных таварыстваў. Док Осла абслугоўвае штогод каля 6000 суднаў з грузаабарот у 6 млн тон і звыш 5 млн пасажыраў.
У 2003 годзе ВУП Осла склаў NOK 268.047.000.000 (€ 33876000000), што складае прыкладна 17% ад ВУП краіны. Такім чынам, Осла з'яўляецца рэгіёнам з адным з найбольш высокім узроўнем ВУП на душу насельніцтва, які склаў NOK 391399 (€ 49465) у 2003 годзе.
Осла лічыцца адным з самых дарагіх гарадоў свету (14 месца ў 2009 годзе). Па колькасці буйных фірмаў, якія знаходзяцца ў горадзе, Осла займае 5 месца ў Еўропе (2654 кампаній). Значны сектар займаюць кампаніі па здабычы нафты і газу. Осла таксама з'яўляецца адным з найбольш наведвальных турыстычных аб'ектаў у Нарвегіі.
Славутасці [правіць]
Вядомыя асобы [правіць]
- Петэр Андрэас Мунк — гісторык
- Енс Столтэнберг
- Юхан Северын Свенсен — кампазітар і дырыжор
Спорт [правіць]
- У Осла праходзілі з 14 лютага па 25 лютага 1952 года Зімовыя Алімпійскія гульні 1952.
Гарады-пабрацімы [правіць]
Гл. таксама [правіць]
Зноскі
| Гэта пачатак артыкула па геаграфіі Нарвегіі. Вы можаце дапамагчы праекту, выправіўшы і дапоўніўшы яго. |