Горад Осла

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Осла
нарв.: OsloOslo city in 10 images.jpg
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Oslo view.jpg

Каардынаты: 59°54′40″ пн. ш. 10°45′10″ у. д. / 59.911111° пн. ш. 10.752778° у. д. (G) (O) (Я)59°54′40″ пн. ш. 10°45′10″ у. д. / 59.911111° пн. ш. 10.752778° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Рэгіён
Фюльке
Мэр
Фабтян Станг
Першае згадванне
Ранейшыя назвы
да 1624Осла (Асло)
да 1897Хрысціянія
да 1925Крысцыянія
Плошча
454 км²
Насельніцтва (2012)
613 285 [1] чалавек
Шчыльнасць
1292 чал./км²
Часавы пояс
Тэлефонны код
+47 22
Афіцыйны сайт
http://www.oslo.kommune.no/
(нарв.)  (англ.) 

Осла (Нарвегія)
Осла
Осла

ОСЛА (нарв.: Oslo , [↓ʊʂˈlʊ] альбо [↓ʊsˈlʊ]) — сталіца і самы буйны горад Нарвегіі, з 1624 па 1877 -Хрысціянія (нарв. Christiania), з 1877 па 1924 - Крысціянія (нарв. Kristiania). Насельніцтва 590 041 (1 403 268) (2010).

Клімат[правіць | правіць зыходнік]

Осла знаходзіцца строга на адной шыраце з Санкт-Пецярбургам. З прычыны таго, што Осла знаходзіцца амаль на 20 градусаў заходней, то клімат горада блізкі да марскога. Лета ў Осла халаднаватае, а зіма мяккая і снежная. Узімку рэдка бываюць моцныя маразы, а ўлетку спякота бывае не кожны год. Ніжэй -26 °C тэмпература ніколі не апускалася, гэтак жа як і не паднімалася вышэй 35 °С. Восень у Осла зацяжная, а вясна настае толькі ў самым канцы сакавіка. Сярэднегадовая тэмпература складае +6,4 °C, сярэдняя тэмпература ліпеня — +17,2 °C, сярэдняя тэмпература студзеня -2,9 °C. Сярэдняя колькасць ападкаў за год складае 805 мм.

Клімат Осла (норма 1981-2010)
Паказчык Сту Лют Сак Кра Май Чэр Ліп Жні Вер Кас Ліс Сне Год
Абсалютны максімум, °C 12,5 13,8 21,5 25,4 28,4 33,7 33,0 34,2 26,4 21,0 14,4 12,6 34,2
Сярэдні максімум, °C −0,4 0,5 4,4 10,0 16,5 20,0 22,3 20,9 15,7 9,4 3,9 0,0 10,3
Сярэдняя тэмпература, °C −2,9 −2,6 0,7 5,4 11,2 14,9 17,2 16,0 11,4 6,3 1,5 −2,4 6,4
Сярэдні мінімум, °C −5,3 −5,3 −2,4 1,7 6,7 10,6 13,0 12,2 8,0 3,8 −0,6 −4,7 3,1
Абсалютны мінімум, °C −26 −24,9 −21,3 −14,9 −3,4 0,7 3,7 3,7 −3,3 −8 −16 −20,8 −26
Норма ападкаў, мм 54 41 49 47 54 72 84 100 87 90 78 51 805
Тэмпература вады, °C 5 4 4 6 10 14 17 17 15 12 9 6 10
Крыніца: «Надвор'е і клімат», «World Climate Guide»
Клімат Осла (Blindern) за перыяд 2001 - 2011 гг
Паказчык Сту Лют Сак Кра Май Чэр Ліп Жні Вер Кас Ліс Сне Год
Сярэдні максімум, °C −0,1 −0,5 4,4 11,9 16,2 20,9 22,6 20,5 16,4 9,7 4,6 0,1 10,6
Сярэдняя тэмпература, °C −2,1 −2,8 0,7 7,3 11,5 16,0 18,4 16,7 12,7 6,9 2,6 −1,6 7,2
Сярэдні мінімум, °C −4 −5,2 −3 2,8 6,8 11,2 14,2 12,9 9,0 4,1 0,6 −3,4 3,8
Норма ападкаў, мм 49 43 35 39 54 68 104 130 69 88 79 45 803
Крыніца: www.weatheronline.co.uk

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У зборы саг "Круг Зямны" ісландскага скальды Сноры Стурлусана згадваецца, што Осла заснаваў Харальд III ў 1048 годзе. Падчас археалагічных раскопак былі знойдзены хрысціянскія пахаванні, якія адносяцца прыкладна да 1000 года. Назва Осла (Oslo) - «вусце Ло» (нарвежскае os - «вусце», Lo - назва ракі) дадзена па размяшчэнні горада.

У Сярэднія стагоддзі горад складаўся з двух крэпасцяў - каралеўскага замка і біскупскага. У межах гарадскіх сцен знаходзіліся 9 цэркваў, адзін шпіталь, каля 400 драўляных дамоў гандляроў і рамеснікаў. Кароль Хокан V назваў Осла сталіцай Нарвегіі ў 1299 годзе і пабудаваў тут крэпасць Акерсхус. У гады Высокага Сярэднявечча Осла стаў важным гандлёвым пунктам, у тым ліку былі сувязі з Ганзейскі саюз. Колькасць насельніцтва павялічылася ўдвая да 3500 чалавек.

Палітыка[правіць | правіць зыходнік]

Дзякуючы статусу сталіцы, у Осла размешчаны ўрадавыя арганізацыі, у тым ліку офіс прэм'ер-міністр Нарвегіі Енса Столтэнберга. Большасць урадавых офісаў размешчаны ва ўрадавым квартале (Regjeringskvartalet), непадалёк ад нарвежскага парламента - стортынга.

Па прычыне, што Осла з'яўляецца адначасова муніцыпалітэтам і фюльке, горад прадстаўлены ў парламенце 17 дэпутатамі, 6 з якіх складаюцца з Нарвежскай рабочай партыі; па тры парламенцкіх месцы маюць Кансерватыўная партыя і Партыя прагрэсу, па два месцы належаць Сацыялістычнай левай партыі і лібералам, Хрысціянская народная партыя прадстаўлена ў стортынгу адным дэпутатам.

З 2000 года і па цяперашні час кіраўніком гарадской адміністрацыі з'яўляецца Эрлінг Лае, абраны на гэты пост ад Кансерватыўнай партыі Нарвегіі. У 2007 годзе новым мэрам быў абраны Фабіян Станг.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел[правіць | правіць зыходнік]

З 1 студзеня 2004 года Осла падзелены на 15 адміністрацыйных раёнаў (паміж 1988 і 2004 годам колькасць раёнаў складала 25). Кожны раён (bydeler) мае ўласную адміністрацыю, якая займаецца справамі, што не падпадаюць пад адказнасць гарадскога муніцыпальнага савета: сацыяльная работа, дзіцячыя сады, некаторыя пытанні аховы здароўя.

Раёны Sentrum (цэнтральная частка горада) і Marka (лес і сельскагаспадарчыя тэрыторыі) у палітычным сэнсе не з'яўляюцца адміністрацыйнымі раёнамі. Sentrum знаходзіцца пад кіраўніцтвам муніцыпалітэта St. Hanshaugen, улада над Marka падзеленая паміж суседнімі раёнамі.

Адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

Осла з'яўляецца найважнейшым адукацыйным і навуковым цэнтрам краіны. Каля паловы ўсіх жыхароў краіны з вышэйшай адукацыяй пражываюць у рэгіёне Осла, што ставіць яго на трэцяе месца ў Еўропе, што тычыцца ўзроўню адукацыі. У сталіцы навучаюцца больш за 73 000 студэнтаў.

Найбольш буйныя вышэйшыя навучальныя ўстановы:

  • Універсітэт Осла
  • Нацыянальная Акадэмія Мастацтваў Осла
  • Нарвежская музычная школа
  • Нарвежская школа ветэрынараў
  • Нарвежская школа менеджменту

Эканоміка[правіць | правіць зыходнік]

Офісныя будынкі

Осла - найбуйнейшы эканамічны цэнтр Нарвегіі. Будучы партовым горадам, Осла налічвае каля 980 кампаній, звязаных з марской справай, з агульнай складанасцю 8500 працоўных месцаў. Тут месцяцца кампаніі, якія займаюцца марскімі перавозкамі, суднавыя маклеры, страхавыя кампаніі. Det Norske Veritas ўваходзіць у тройку лідараў класіфікацыйных таварыстваў. Док Осла абслугоўвае штогод каля 6000 суднаў з грузаабарот у 6 млн тон і звыш 5 млн пасажыраў.

У 2003 годзе ВУП Осла склаў NOK 268.047.000.000 (€ 33876000000), што складае прыкладна 17% ад ВУП краіны. Такім чынам, Осла з'яўляецца рэгіёнам з адным з найбольш высокім узроўнем ВУП на душу насельніцтва, які склаў NOK 391399 (€ 49465) у 2003 годзе.

Осла лічыцца адным з самых дарагіх гарадоў свету (14 месца ў 2009 годзе). Па колькасці буйных фірмаў, якія знаходзяцца ў горадзе, Осла займае 5 месца ў Еўропе (2654 кампаній). Значны сектар займаюць кампаніі па здабычы нафты і газу. Осла таксама з'яўляецца адным з найбольш наведвальных турыстычных аб'ектаў у Нарвегіі.

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Спорт[правіць | правіць зыходнік]

Гарады-пабрацімы[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2000. — Т. 11. — С. 453-454. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0188-5 (Т. 11).

Зноскі