Хроніка ўсяго свету

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Тытульны аркуш першага выдання

«Хроніка ўсяго свету» (польск.: «Kronika wszytkiego świata») — помнік польскай гістарыяграфіі XVI ст., гісторыка-літаратурная кампіляцыя, складзеная Марцінам Бельскім.

Прысвечана сусветнай гісторыі ад антычных часоў да сярэдзіны XVI ст. Шмат увагі аддадзена біблейскай гісторыі, якая выкладзена паводле Старога Запавету і Евангелля, старажытнай гісторыі Грэцыі і Рыма, а таксама сярэдневяковай гісторыі Заходняй Еўропы. Больш сцісла апісана гістарычнае мінулае славян. У канцы хронікі кароткае апісанне розных падарожжаў і вялікіх геаграфічных адкрыццяў. Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага дададзена паводле «Гісторыі Польшчы» Я. Длугаша. Хроніка вызначаецца некрытычным стаўленнем аўтара да крыніц. У ёй шмат легендарных звестак, белетрызаванага апісання мінулага, літаратурнага матэрыялу.

Упершыню апублікавана ў Кракаве ў 1551 годзе, у дапоўненым варыянце перавыдадзена ў 1554 і 1564. Карысталася папулярнасцю на землях усходніх славян. Перакладзена на беларускую (1560-я гг.) і рускую мовы. Паслужыла непасрэднай крыніцай 3-й рэдакцыі «Хронікі Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага», «Хронікі польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсяе Русі» Мацея Стрыйкоўскага, беларуска-ўкраінскага хранографа XVII ст. «Вялікая хроніка».

Адыграла станоўчую ролю ў пашырэнні агульнага кругагляду беларускіх чытачоў эпохі барока, задавальняла іх павышаную цікавасць да гістарычнага мінулага інш. краін і народаў, далучала да антычнай гісторыі і міфалогіі, знаёміла з падзеямі і героямі сусветнай гісторыі: Траянская вайна, подзвігі і прыгоды Аляксандра Македонскага (гл. «Александрыя») і Скандэрбега (гл. «Аповесць пра Скандэрбега»), крыжовыя паходы, адкрыццё Калумбам Амерыкі і інш.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]