Арнольд Зомерфельд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Арнольд Зомерфельд
Arnold Sommerfeld
Sommerfeld1897.gif
Дата нараджэння 5 снежня 1868(1868-12-05)[1][2][3]
Месца нараджэння Кёнігсберг, Прусія, Германская імперыя
Дата смерці 26 красавіка 1951(1951-04-26)[2] (82 гады)
Месца смерці Мюнхен, Баварыя, ФРГ
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці фізік-тэарэтык, матэматык, фізік, выкладчык універсітэта
Навуковая сфера тэарэтычная фізіка
матэматычная фізіка
Месца працы Гётынгенскі ўніверсітэт,
Горная акадэмія ў Клаўсталі,
Вышэйшая тэхнічная школа ў Ахене,
Мюнхенскі ўніверсітэт
Альма-матар Кёнігсбергскі ўніверсітэт
Навуковы кіраўнік Фердынанд фон Ліндэман
Фелікс Клейн
Вядомыя вучні Вольфганг Паўлі
Вернер Гейзенберг
Петэр Дэбай
Ханс Бетэ
Альфрэд Ландэ
Лайнус Полінг
Войцех Рубіновіч
Вядомы як адзін з заснавальнікаў квантавай тэорыі
Член у
Узнагароды і прэміі медаль Матэўчы (1924)
медаль Макса Планка (1931)
медаль Лорэнца (1939)
Commons-logo.svg Арнольд Зомерфельд на Вікісховішчы

Арно́льд Ёха́нес Вільге́льм Зо́мерфельд (ням.: Arnold Johannes Wilhelm Sommerfeld; 5 снежня 1868, Кёнігсберг — 26 красавіка 1951, Мюнхен) — нямецкі фізік-тэарэтык і матэматык.

Разам з Максам Планкам, Альбертам Эйнштэйнам і Нільсам Борам належыць да кола так званых «бацькоў-заснавальнікаў» квантавай фізікі, якія ў пачатку XX стагоддзя стварылі новы падмурак сучаснай фізікі ў выглядзе сучаснай тэарэтычнай фізікі з яе галоўным напрамкам — квантаваю механікай і тэорыяй адноснасці. Зомерфельд абагульніў тэорыю Бора на выпадак эліптычных арбіт з улікам рэлятывісцкіх паправак і растлумачыў тонкую структуру спектраў вадароднага атама, пабудаваў квантавую тэорыю нармальнага эфекта Зеемана, усталяваў шэраг спектраскапічных заканамернасцей, увёў галоўны, азімутальны, магнітны, унутраныя квантавыя лікі і адпаведныя правілы адбору.

Акрамя таго, Зомерфельд развіў паўкласічную тэорыю металаў, займаўся праблемамі класічнай электрадынамікі (дыфракцыя і распраўсюджванне электрамагнітных хваляў), электроннай тэорыі, спецыяльнай тэорыі адноснасці, гідрадынамікі і інжынернай фізікі, матэматычнай фізікі.

Зомерфельд быў не толькі выдатным навукоўцам, а і таленавітым выкладчыкам. Ён заснаваў буйную мюнхенскую школу тэарэтычнай фізікі, стварыў шэраг падручнікаў па гэтай дысцыпліне. Мноства яго асістэнтаў, аспірантаў і вучняў сталі выдатнымі фізікамі і нобелеўскімі лаўрэатамі.

Нягледзячы на велізарны аўтарытэт і дасягненні ў галіне квантавай тэорыі атама, сам Зомерфельд так і не быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй, хоць вылучаўся на яе 84 разы ў 1917—1951 гадах[4].

Памёр праз некалькі тыдняў пасля збіцця аўтамабілем на вуліцы. Яго імем названы Цэнтр тэарэтычнай фізікі пры Мюнхенскім універсітэце[5].

Ушанаванне памяці[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #11861553X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  3. Arnold Sommerfeld // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Arnold Sommerfeld (англ.) . Nomination Database. The Official Web Site of the Nobel Prize. Праверана 25 студзеня 2016.
  5. About ASC (англ.) . Arnold Sommerfeld Center For Theoretical Physics. Праверана 25 студзеня 2016.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]