Пнеўманія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Пнеўманія
Streptococcus pneumoniae.jpg
Streptococcus pneumoniae — часты ўзбуджальнік пнеўманіі.
МКХ-10 J12.12., J13.13., J14.14., J15.15., J16.16., J17.17., J18.18., P23.23.
МКХ-9 480480-486486, 770.0770.0
DiseasesDB 10166 10166
eMedicine topic list topic list
MeSH D011014 D011014

Пнеўмані́я (стар.-грэч.: πνευμονία ад πνεύμων — «лёгкія») (запаленне лёгкіх) — запаленне лёгачнай тканкі інфекцыйнага паходжання з пераважным пашкоджаннем альвеол (развіццём у іх запаляльнай экссудацыі) і інтэрстыцыяльнай тканкі лёгкага. Захворванне можа выклікаць лятальны сыход.

Тэрмін «пнеўманія» аб’ядноўвае вялікую групу хвароб, кожная з якіх мае сваю этымалогію, патагенез, рэнтгеналагічныя прыкметы, дадзеныя лабараторных даследаванняў і асабліва тэрапіі. Можа працякаць як самастойнае захворванне ці як ускладненне іншых захворванняў.

Неінфекцыйныя запаленчыя працэсы ў лёгачнай тканкі, звычайна называюць пнеўманітамі ці альвелітамі. На фоне падобных асептычных запаленчых працэсаў нярэдка развіваецца бактэрыяльная, вірусна-бактэрыяльная і грыбковая пнеўманія. Асноўным метадам дыягностыкі з’яўляецца рэнтгеналагічнае даследаванне лёгкіх, а асноўным метадам лячэння — антыбактэрыяльная тэрапія. Позная дыягностыка і затрымка з пачаткам антыбактэрыяльнага лячэння пагаршае прагноз захворвання. Магчымы лятальны сыход.

Пнеўманія закранае каля 450 мільёнаў чалавек ва ўсім свеце, што складае каля 7% агульнага насельніцтва Зямлі. Штогод рэгіструюцца прыкладна 4 мільёны смерцяў. Пнеўманія была ахрышчана доктарам Уільямам Ослерам у XIX стагоддзі, як «капітан па смерці сярод мужчын»[1]. Са з’яўленнем антыбіётыкаў і вакцыны супраць хваробы ў XX стагоддзі выжывальнасць падвысілася. Тым не менш, у развіваных краінах, а таксама сярод вельмі старых і вельмі маладых людзей, а таксама хранічна хворых, пнеўманія застаецца адной з вядучых прычын смерці[2].

Прычыны[правіць | правіць зыходнік]

Запаленне лёгкіх адбываецца часцей за ўсё з-за інфекцый, выкліканых галоўным чынам бактэрыямі або вірусамі і радзей грыбкамі і паразітамі. Хоць існуе больш за 100 штамаў узбуджальнікаў інфекцыйных захворванняў, ідэнтыфікаваныя толькі нешматлікія з іх, адказныя за большасць выпадкаў пнеўманіі. Змяшаныя інфекцыі, дзе ўзбуджальнікам з’яўляецца як вірус, так і бактэрыі, назіраюцца ў прыкладна 45% выпадкаў інфекцыі ў дзяцей і 15% выпадкаў інфекцыі ў дарослых[3]. Узбуджальнік не можа быць вызначаны прыблізна ў палове выпадкаў, нягледзячы на ​​дбайную праверку[4].

Тэрмін пнеўманія часам больш шырока прымяняецца да любога стану, дзе вынікам з’яўляецца запаленне лёгкіх, выкліканыя, напрыклад, аўтаімуннымі захворваннямі, хімічнымі апёкамі або рэакцыяй на лекі. Аднак, гэтыя выпадкі больш дакладна называюць пнеўманітамі[5].

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Osler, William (1901). «Principles and Practice of Medicine, 4th Edition». New York: D. Appleton and Company. — С. 108.
  2. George, Ronald B. (2005). «Chest medicine : essentials of pulmonary and critical care medicine» (5th ed.). Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins. — С. 353. ISBN 9780781752732.
  3. Ruuskanen O, Lahti E, Jennings LC, Murdoch DR (April 2011). «Viral pneumonia». Lancet. 377 (9773): 1264–75. PMID 21435708.
  4. Eddy, Orin (Dec 2005). «Community-Acquired Pneumonia: From Common Pathogens To Emerging Resistance». Emergency Medicine Practice. 7 (12).
  5. Lowe JF, Stevens A (2000). «Pathology» (2nd ed.). St. Louis: Mosby. — С. 197. ISBN 978-0-7234-3200-5.