Селькупская мова

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Селькупская мова
Саманазва шöль қумыт әты
Краіны Расія
Рэгіёны Заходняя Сібір
Агульная колькасць носьбітаў 1023
Класіфікацыя
Катэгорыя Мовы Еўразіі

Уральская сям'я

Самадыйскія мовы
Паўднёвая група
Пісьменнасць кірыліца
Моўныя коды
ISO 639-1
ISO 639-2 sel
ISO 639-3 sel

Сельку́пская мова (саманазвы: шӧльӄумыт әты, чумыль ӄумыт әты, сӱccӱ ӄумыт әты, шӧш ӄумыт әты, тӱй ӄумыт әты) — самадыйская мова. Родная мова селькупаў. Да канца XIX ст. была шырока прадстаўлена ў Заходняй Сібіры як мова зносінаў паміж рознымі мясцовымі народамі. У наш час колькасць носьбітаў (2010 г.) - 1023 чал.[1]

Фаналогія[правіць | правіць зыходнік]

Мае 25 галосных і 16 зычных гукаў. Характэрная пазіцыйная мадыфікацыя фанем.

Дыялекты[правіць | правіць зыходнік]

Гутарковая селькупская мова падзяляецца на 5 асноўных дыялектаў:

  • Паўночны
  • Тымскі
  • Нарымскі
  • Обскі
  • Кецкі

Паўночны дыялект у сваю чаргу мае некалькі мясцовых гаворак. Яшчэ ў XIX ст. існаваў шосты паўднёвы дыялект (у нашы дні вымер).

Пісьмо[правіць | правіць зыходнік]

Першы варыянт селькупскага алфавіта на аснове кірыліцы быў створаны праваслаўнымі місіянерамі ў 1879 г. Да 1917 г. было апублікавана некалькі кніг на обскім дыялекце. У 1930-ыя гг. савецкімі мовазнаўцамі складзена пісьмовасць на аснове лацінкі. Літаратурная мова сфарміравана на аснове паўночнага дыялекта. У 1937 г. лацінка зноў заменена на кірыліцу.

Селькупская мова выкарыстоўваецца ў Расіі для школьнага навучання селькупаў (часткова — кетаў у Краснаярскім краі).

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]