Баявыя дзеянні ў Лаосе 1960-1970

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Грамадзянская вайна ў Лаосе
Другая Індакітайская вайна
Дата 1960-1973 гг.
Месца Каралеўства Лаос
Вынік нічыя, В'енцьянскае пагадненне
Cупраціўнікі
Flag of Laos (1952-1975).svg Каралеўства Лаос
Сцяг ЗША ЗША,
Сцяг Тайланда Тайланд,
Flag of South Vietnam.svg Рэспубліка В'етнам
Flag of Laos.svg Патэт Лаа
Flag of Vietnam.svg Дэмакратычная Рэспубліка В'етнам

пры падтрымцы
Flag of the Soviet Union.svg СССР
 
Індакітайскія войны
Першая Індакітайская вайна
Д'енб'енфу
Другая Індакітайская вайна
В'етнамЛаосКамбоджа
Трэцяя Індакітайская вайна
Камбаджыйска-в'етнамскаяКітайска-в'етнамская

Баявыя дзеянні ў Лаосе 1962—1975, частка барацьбы за незалежнасць краін Індакітайскага паўвострава ў 1960—1975.

З канца XIX стагоддзя Лаос быў уключаны ў Французскі Індакітай, з 1930-х - у сферы японскіх інтарэсаў, у Другую сусветную вайну акупіраваны Японіяй. Пад канец вайны ўзнік антыкаланіяльны рух Лао Ісара (Вызваленне Лаоса) на чале з прынцамі Суфанувонгам (Суванавонгам) і Сувана Фумам.

Пасля капітуляцыі Японіі Лао Ісара падняло паўстанне супраць французскага панавання і абвясціла незалежнасць краіны пад назвай Патэт-Лао (Краіна Лао). Францыя разбіла армію Патэт-Лао і да 1953 захоўвала сваю ўладу над Лаосам. 22 кастрычніка 1953 Лаос атрымлівае незалежнасць, у 1954 абвяшчаецца нейтральным каралеўствам.

Важную ролю ў вызваленні Лаоса адыграў створаны 11 сакавіка 1951 Адзіны фронт супраціўлення народаў Лаоса, В'етнама і Камбоджы. Па запрашэнню кіраўнікоў лаоскага вызваленчага руху у Лаос прыбылі в'етнамскія дабраахвотнікі. Сумеснымі намаганнямі краіны Індакітая дабіліся ад Францыі прызнання іх незалежнасці.

У канцы 1950-х у Лаосе пачынаецца грамадзянская вайна, выкліканая спробамі правых сіл захапіць уладу. 7 кастрычніка 1960 кааліцыйны ўрад Сувана Фумы ўстанаўлівае дыпламатычныя адносіны з СССР і атрымлівае ад Савецкага Саюза, В'етнама, іншых сацыялістычных краін ваенную і эканамічную дапамогу.

У наступныя два гады войска Патэт-Лао з удзелам в'етнамскіх салдат займае 2/3 тэрыторыі краіны. У 1964 ЗША пачынаюць неаб'яўленыя ваенныя дзеянні ў Лаосе (так званую «Сакрэтную вайну») з мэтай разбіць Адзіны фронт трох краін Індакітая, знішчыць базы Дэмакратычнай Рэспублікі В'етнам, створаныя на тэрыторыі Лаоса для аперацый у Паўднёвым В'етнаме. Амерыканская дапамога пастаўлялася па лініі амерыканскага агенцтва міжнароднага развіцця з тэрыторыі Тайланда, амерыканскія афіцэры непасрэдна кіравалі лаоскай каралеўскай арміяй, авіяцыя ЗША вяла бамбардзіроўкі Лаоса.

СССР актывізаваў ваенную дапамогу Лаосу, павялічвае пастаўкі ўзбраенняў, баявой тэхнікі і ваенных матэрыялаў. З 1960 па 1970 там працуе 113 савецкіх саветнікаў і інструктараў. Савецкая авіяцыя ажыццяўляла перавозкі грузаў у інтарэсах арміі Патэт-Лао (у 1961 адзін ваенна-транспартны самалёт быў збіты, загінулі пяць лётчыкаў).

21 лютага 1973 суб'ектамі грамадзянскай вайны падпісана пагадненне аб аднаўленні міру і дасягненні нацыянальнай згоды ў Лаосе. 29 лістапада 1975 кароль Лаоса адрокся ад прастола. 2 снежня 1975 абвешчана Лаоская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Kenneth Conboy. The War in Laos 1960–75. — Osprey Publishing/Men-at-Arms, выпуск № 217, 1998.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]